Wp/nod/User:RichardW57/sandbox/pt1

From Wikimedia Incubator
Jump to navigation Jump to search


ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩦ᩵​ᨩᩲ᩶​ᨶᩲ​ᩈᩣ᩠ᨾ​ᨽᩣᩈᩣ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ, ᨴᩱᩃᩨ᩶ᨡᩧ᩠ᨶ ᨶᩬᨠ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨶᩦ᩶ ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᨩᩲ᩶​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺ (ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨷ᩠ᩅᩫᩁᩣ᩠ᨱ) ᩓ​ᨽᩣᩈᩣ ᨳᩥ᩠᩵ᨶ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᨶᩲ​ᨠᨾᩛᩦ​ᨷᩲᩃᩣ᩠ᨶ​ᨻᩩᨴ᩠ᨵ​ᩓ​ᩈ᩠ᨾ᩻ᩩᨯ​ᨷᩢ᩠ᨶᨴᩧ᩠ᨠ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨶᩦ᩶​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᩁ᩠ᨿᨠ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨵᩢᨾ᩠ᨾ᩺​ᨣᩤᩅ᩵ᩣ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁᨿ᩠ᩅᨶ



ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨾᩮᩬᩥᨦ
Tai Tham script sample.png
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ​ᨷᩤᩃᩦ, ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ, ᨴᩱᩃᩨ᩶, ᨡᩧ᩠ᨶ, ᨣᩤᩴ​ᩃᩣ᩠ᩅ, ᨸ᩠ᩃ᩻ᩢᨦ
ช่วงยุค ประมาณ ค.ศ. 1300 – ปัจจุบัน
ระบบแม่
ระบบลูก New Tai Lue alphabet
ᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ U+1A20–U+1AAF
ISO 15924Lana
ᨷᩫ᩠ᨴ​ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᨶᩦ᩶​ᨾᩦ​ᩈᩢᨬ᩠ᨬᩃᩢᨠ᩠ᩇᨱ᩺​ᩈᨴ᩠ᨴᩆᩣᩈ᩠ᨲᩕ᩺ᩈᨴ᩠ᨴᩋᩢᨠ᩠ᩇᩬᩁ​ᩈᩣᨠᩃ ᨣᩬᩁ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ ᨧᩮᩢ᩶ᩣ​ᩋᩣ᩠ᨧ​ᩉᩢ᩠ᨶᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᨣᩤᩴ​ᨳᩣ᩠ᨾ ᨠᩖᩬ᩵ᨦ​ᨣᩤᩅ᩵ᩤ​ᩈᩢᨬ᩠ᨬᩃᩢᨠ᩠ᩇᨱ᩺​ᩋᩨ᩠᩵ᨶᨴᩯ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁᩀᩪᨶᩥᨣᩰᩫ᩠ᨯ
ᨸ᩶ᩣ᩠ᨿ​ᨩᩨ᩵​ᩅᩢ᩠ᨯ​ᩉ᩠ᨾᩬᩴ᩶​ᨤᩣᩴ​ᨲ᩠ᩅᨦ ᨲ᩵ᩣᩴᨷᩫ᩠ᨶ​ᩆᩕᩦᨽᩪᨾᩥ ᩋᩣᩴᨽᩮᩬᩥ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩱ᩵ ᨧᩢ᩠ᨦᩉ᩠ᩅᩢᨯ​ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩱ᩵ ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ ᨲᩯ᩵​ᩃᩮ᩠ᨡ​ᨴᩦ᩵ ᪁᪁᪉ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩱ᩠ᨿ


ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨠᩖᩲ᩶​ᨩᩥ᩠ᨯ​ᨠᩢ᩠ᨷᨽᩣᩈᩣᨴᩱ᩠ᨿ ᩓ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᨾᩣᨩᩥ᩠ᨠ​ᨡᩬᨦ​ᨠᩕᨠᩪᩃ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨩ᩠ᨿᨦᩈᩯ᩠ᨶ ᨾᩦ​ᨹᩪ᩶​ᩋᩪ᩶​ᨠᩮᩬᩥᨷ ᪆,᪀᪀᪀,᪀᪀᪀ ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨶᩲ​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ ᩓ​ᩉᩖᩣ᩠ᨿ​ᨻᩢ᩠ᨶ​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᨶᩲ​ᨷᩕᨴᩮ᩠ᩈ​ᩃᩣ᩠ᩅ ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᨧᩣᩴᨶ᩠ᩅᩁ​ᨶᩬ᩠᩶ᨿ​ᨴᩦ᩵​ᩁᩪ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨶᩦ᩶​ᨿᩢ᩠ᨦ​ᨩᩲ᩶​ᩀᩪ᩵​ᨶᩲ​ᨻᩕ​ᩈᨦ᩠ᨥ​ᩋᩣᨿᩩ​ᨾᩢᩣ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨾᩦ​ᩉᩫ᩠ᨠᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨡᨱ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨾᩦ​ᩉ᩶ᩣ​ᩅᨱ᩠ᨱᨿᩩᨠ᩠ᨲ᩺ ᨣᩬᩁ​ᩉᩨ᩶​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨳᩬᨯ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᨾᩦ​ᨷᨬ᩠ᩉᩣ ᨾᩦ​ᨣᩤᩴ​ᩈᩫ᩠ᨶ​ᨧᩲ​ᨶᩲ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨾᩣ​ᩋᩦ᩠ᨠ​ᨷ᩶ᩣ᩠ᨦ​ᨶᩲ​ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩉ᩠ᨶᩩ᩵ᨾ​ᩈᩣ᩠ᩅ ᨲᩯ᩵​ᨣᩤᩴᨷᨬ᩠ᩉᩣ​ᨲᩮᩬᩥ᩵ᨾ​ᨡᩧ᩠᩶ᨶ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩋᩪ᩶​ᩈ᩠ᨾ᩻ᩢ᩠ᨿ​ᩉ᩠ᨾᩲ᩵ ᨾᩦ᩵​ᩁ᩠ᨿᨠ ᨣᩤᩴᨾᩮᩬᩥᨦ ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ[1]

ᨾᩦ​ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩋᩪ᩶​ᨽᩣᩈᩣ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ ᪁᪂᪀,᪀᪀᪀ ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨽᩣᩈᩣ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯ᩠ᨿᩅ​ᨣᩨ​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ[edit]

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨧᩢ᩠ᨯ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨠᩖᩩ᩵ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᨷᩯ᩠᩵ᨦ​ᩋᩬᨠ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᪅ ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺ ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᩃᩡ ᪅ ᨲ᩠ᩅᩫ ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ​ “ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺”​ ᨣᩤᩅ᩵ᩤ ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨶᩲ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺” ᩋᩦ᩠ᨠ ᪈ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨷ᩵​ᨧᩢ᩠ᨯ​ᩀᩪ᩵​ᨶᩲ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩋᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺”​ᩁᩂ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨶᩬᨠ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺”​ᩁᩂ​“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩆᩮ᩠ᩇ​ᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺” ᨣᩨ ᨿ ᩁ ᩃ ᩅ ᩈ ᩉ ᩊ ᩋᩴ ᨴᩢ᩠ᨦᩈ᩠ᨿᨦ​ᨸᩮ᩠ᨶ ᪃᪃ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨧᩥ᩠ᨦ᩻​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ​ᨾᩦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩋᩅᩢᨣ᩠ᨣ᩺​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩯ᩶ ᩋᩦ᩠ᨠ ᪇ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ᩵​ᨯᩣ᩠ᨿ ᨾᩱ᩶ᨠᩢ᩠ᨦ​ᨣᩴ​ᨲᩬ᩶ᨦ​ᨶᩢ᩠ᨷ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᩈᩕ​ᨧᩫ᩠ᨾ ᨲ᩠ᩅᩫ ᩋ ᨣᩴ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᩃᩬ᩠ᨿ​ᨶᩲ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᨾᩦ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᩋᩦ᩠ᨠ ᪂ ᨠᩖᩩ᩵ᨾ ᨣᩴ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᪂ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᩆ ᩇ ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩈᩢᨶ᩠ᩈᨠᩂᨲ ᩓ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᩋᩦ᩠ᨠ ᪈ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨴᩱ​ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ​ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᨣᩴᨾᩦ ᪄᪃ ᨲ᩠ᩅᩫ

ᩈ᩠ᩅ᩵ᩁ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩋᩬᨠ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩘ᩠ᩃᩣ᩠ᨿ​ᨶᩢ᩠᩶ᨶ ᨧᩢ​ᩁ᩠ᨿᨠ​ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ” ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨠ ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ ᨠ” ᨡ ᩅ᩵ᩤ “ᨲ᩠ᩅᩫ ᨡ” ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨧᩫ᩠᩶ᨶ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨷᨠᨲᩥ[edit]

ᨲ᩠ᩅᩫᨾᩮᩬᩥᨦ​ᩓ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨳᩬᨯ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩱ᩠ᨿ​ᩋᩣ᩠ᨧ​ᨧᩢ​ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨧᩢ​ᩁ᩠ᨿᩁ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨳᩯ᩶​ᨡᩬᨦ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨧᩣ᩠ᨠ ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ ᩓ ᩈᨴ᩠ᨴᩋᩢᨠ᩠ᩇᩬᩁ​ᩈᩣᨠᩃ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]

ᩅᨣ᩠ᨣ᩺
ᩅᨱ᩠ᨱ ᩋᨶᩣᩈᩥ᩠ᨠ ᨶᩣᩈᩥ᩠ᨠ
ᩉ᩠ᨾ᩠ᩅᨯ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ
ᨠ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-1.png

Lanna-2.png

Lanna-3.png

Lanna-4.png

Lanna-5.png

Lanna-6.png

Lanna-7.png

ᨩᩨ᩵ᨾᩱ᩠ᨿ ก๋ะ ข๋ะ ข๋ะ (ฃ๋ะ) ก๊ะ คะ (ฅะ) คะ (ฆะ) งะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /káʔ/ /xáʔ/ /xáʔ/ /ka᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /ŋa᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨧ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-8.png

Lanna-9.png

Lanna-10.png

Lanna-11.png

Lanna-12.png,Lanna-jh-Lue.png

Lanna-13.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ จ๋ะ ส๋ะ (ฉ๋ะ) จ๊ะ ซะ ซะ (ฌะ) ญะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /t͡ɕáʔ/ /sáʔ/ /t͡ɕa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /ɲa᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨭ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-14.png

Lanna-15.png

,Lanna-ratha-Lue.png ᨭᩛ

Lanna-17.png

Lanna-15-5.png

Lanna-16.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ หละต๋ะ (หละฏ๋ะ) หละถ๋ะ (หละฐ๋ะ) ด๋ะ หละทะ (หละฒะ) หละนะ (หละณะ)
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ ᩁᨭ ᩁᨮ ᩁᨰ ᩁᨱ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ฑ,ฎ,ด
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /lə.táʔ/ /lə.tʰáʔ/ /dáʔ/ /lə.tʰa᷇ʔ/ /lə.na᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨲ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-18.png

Lanna-19.png

Lanna-20.png

Lanna-21.png

Lanna-22.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ทะ (ธะ) นะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /táʔ/ /tʰáʔ/ /ta᷇ʔ/ /tʰa᷇ʔ/ /na᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᨷ ᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-23.png

Lanna-24.png

Lanna-25.png

Lanna-26.png

Lanna-27.png

Lanna-28.png

Lanna-29.png

Lanna-30.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ พะ (ภะ) มะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /báʔ/ /páʔ/ /pʰáʔ/ /fáʔ/ /pa᷇ʔ/ /fa᷇ʔ/ /pʰa᷇ʔ/ /ma᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᩋᩅᨣ᩠ᨣ᩺
ᩉ᩠ᨾ᩠ᩅᨯ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ ᨲᩮᩥ᩠ᨾ ᩉᩖᩢᨠ
ᩋᩅᨣ᩠ᨣ᩺ ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-31.png

ᨿ

Lanna-44.png

Lanna-32.png

Lanna-33.png

Lanna-34.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ญะ (ยะ) อย๋ะ ละ, ฮะ (ระ) ละ วะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ ᨿ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ อย
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /ɲa᷇ʔ/ /jáʔ/ /ra᷇ʔ/,/la᷇ʔ/,/ha᷇ʔ/ /la᷇ʔ/ /wa᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨲ᩵ᩣᩴ
ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-35.png

Lanna-36.png

Lanna-37.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ส๋ะ (ศ๋ะ) ส๋ะ (ษ๋ะ) ส๋ะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /sáʔ/ /sáʔ/ /sáʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ ᩈᩪᨦ
ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-38.png

Lanna-39.png

Lanna-40.png,Lanna-a.png

Lanna-41.png

ᨩᩨ᩵ᨴᩱ᩠ᨿ ห๋ะ ละ (ฬะ) อ๋ะ ฮะ
ᨩᩨ᩵ᨾᩮᩬᩥᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ
ᩈ᩠ᨿᨦ​ᨩᩨ᩵ /háʔ/ /la᷇ʔ/ /ʔáʔ/ /ha᷇ʔ/
ᩉ᩠ᨾᩪ᩵​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ᩈᩪᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ ᨠᩖᩣ᩠ᨦ ᨲ᩵ᩣᩴ

ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ ᨾᩦ​ᩈ᩠ᨿᨦ​ᩅ᩵ᩤ /páʔ/ ᨴᩦ᩵​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ ᨲᩯ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨷ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ​ᨴᩦ᩵​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩃᩣ᩠ᩅ ᨤᩫ᩠ᨶ​ᩃᩣ᩠ᩅ​ᨣᩴ​ᨩᩲ᩶​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨸ ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨷᩤᩃᩦ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ[edit]

“ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ” ᨣᩤᩅ᩵ᩤ “ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨩᩮᩥ᩠ᨦ” ᨣᩤᩅ᩵ᩤ “ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨮᩣᨶ” (ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ) ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩈᩲ᩶​ᩅᩱ᩶​ᨲᩲ᩶​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩋᩨ᩠᩵ᨶ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯᩲ​ᨶᩧ᩠᩵ᨦ​ᨯᩢ᩠ᨦᨶᩦ᩶ ᨣᩨ

  • ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩉᩨ᩶​ᩈᩕ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨷ᩵​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨠᩬ᩵ᩁ ᨲᩯ᩵​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨶᩦ᩠᩵ᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ
  • ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩈᨠᩫ᩠ᨯ[ᨣᩤᩴ​ᨾᩮᩬᩥᨦ​ᨠᩬᩴ᩵ ]
  • ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩉ᩠ᨿᩬᩴ᩶​ᨣᩤᩴ​ᨯᩰᩫ᩠ᨿ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᩈᩬᨦ​ᨣᩤᩴ​ᨯ᩠ᩅ᩠᩶ᨿ​ᨠᩢ᩠ᨶ ᨣᩴ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨠᩢ᩠ᨶ​ᨴᩮᩢ᩵ᩤ​ᨯ᩠ᨿᩅ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᨯ᩠ᩃᩦ” ᨴᩯ᩠ᨶ ““ᨯᩦᩉᩖᩦ””

ᨾᩦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩦ᩵​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩮᩬᩥᩁ​ᨹᩥ᩠ᨯ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨷᨠᨲᩥ ᨾᩦ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᩈᩬᨦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩓ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨾᩦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨩᩲ᩶​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨣᩬᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨣᩕᩮᩬᩥ᩵ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᩈᩬᨦ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨲᩲ᩶ ᨧᩢ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨯᩱ᩶​ᨡ᩶ᩣ᩠ᨦᪧ

Lanna subscript.gif

ᨣᩬᩁ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ​ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨲ᩠ᩅᩫ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᩋᩣ᩠ᨧ​ᨧᩢ​ᩀᩪ᩵​ᨴᩦ᩵​ᨷᨠ᩠ᨠᨲᩥ ᩓ​ᨴᩯ᩠ᨶ​​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨷᨠ᩠ᨠᨲᩥ ᨲ᩠ᩅᩫ ᨦ ᨣᩴ​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈᨩᩨ᩠ᩅ᩵ᩣᨾᩱ᩶​ᨠᩢ᩠ᨦ​ᩉᩖᩱ[2](ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣ ๕๗๐) ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨾᩘᨣ᩠ᩃᩈᩩᨲ᩠ᨲ ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᩉ᩠ᨾᩲ᩵​ᨩᩮ᩠᩵ᨶ ᨾ‌‌‌‌‌ᩘ‌ᨣ᩠ᩃ​ᩈᩩᨲ᩠ᨲ

ᨾᩦ​ᨣᩤᩴ​ᨴᩱ​ᨡᩧ᩠ᨶ​ᨣᩤᩴ​ᨯ᩠ᨿᩅ ᨴᩦ᩵​ᨲ᩠ᩅᩫ ᨴᩤᩴ​ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨠᩮᩢ᩵ᩣ​ᨠᩬ᩵ᩁ ᨣᩨ ᨣᨽᩚ ᨾᩦ​ᨤ᩠ᩅᩣ᩠ᨾ​ᩉ᩠ᨾᩣ᩠ᨿ​ᩅ᩵ᩤ ᨾᩦ​ᨣᨻ᩠ᨽ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨶᩬᨠ​ᩉ᩠ᨶᩮᩬᩥᩋ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨶᩦ᩶ ᨣᩨ᩠ᩅ᩵ᩣ ᨢ ᨤ ᨪ ᨸ ᨺ ᨼ ᩀ ᩌ ᨸᩮ᩠ᨶ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᨴᩦ᩵​ᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ​ᨷᩕᨯᩥ᩠ᨲ​ᨡᩧ᩠᩶ᨶ​ᨾᩣ​ᩋᩮ᩠ᨦ ᨯᩢ᩠ᨦ​ᨶᩢ᩠᩶ᨶ​ᨧᩧ᩠ᨦ​ᨷ᩵​ᨾᩦ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ ᨲᩯ᩵​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯᩱ​ᨣᩴ​ᨲᩣ᩠ᨾ​ᨻᩮᩬᩥ᩵ᩋ​ᩉᩨ᩶​ᩈᩣᨾᨲ᩠ᨳ​ᨡ᩠ᨿᩁ​ᨣᩤᩴ​ᨴᩦ᩵​ᨾᩣ​ᨧᩣ᩠ᨠ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨲ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨷᩕᨴᩮ᩠ᩈ​ᨯᩱ᩶​ᨠᩖᩲ᩶​ᨤ᩠ᨿᨦ​ᨠᩢ᩠ᨷ​ᨽᩣᩈᩣ​ᨯᩮᩥ᩠ᨾ​ᨾᩣ᩠ᨠ​ᨴᩦ᩵​ᩈᩩᨯ ᨧᩧ᩠ᨦ​ᩈᩫ᩠ᨾ​ᨣ᩠ᩅᩁ​ᨾᩦ​ᨠᩣ᩠ᩁ​ᨷᩕᨯᩥ᩠ᨲ​ᩁᩪ᩠ᨷ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩉᩣ᩠ᨦ​ᨡᩬᨦ ᨪ ᨸ ᩓ ᨼ ᨡᩧ᩠᩶ᨶ​ᨾᩣ​ᨲᩮᩥ᩠ᨾ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶᨴᩦ᩵ᩈᩩᨯᨲ᩠ᩅᩫᩋᩨ᩠᩵ᨶ[edit]

ᨷᨠᨲᩥ

ᩁᩪ᩠ᨷ

◌ᩢ

◌ᩙ

◌᩺

◌ᩴ

ᨳᩬᨯ​​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ ร, น
ᨳᩬᨯ​ᨩᩨ᩵ ไม้กั๋ก
ᩈ᩠ᨿᨦ /k/ /ŋ/ /n/ /w/
ᨲ᩠ᩅᩫ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ ᨯᩬᩢ ᨩ᩠ᨿᩙᨲᩩᩴ ᨾ᩠ᩅ᩺᩵ ᨯ᩠ᨿᩴ
ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᨯᩬᨠ ᨩ᩠ᨿᨦᨲᩩᨦ ᨾ᩠ᩅ᩵ᩁ ᨯ᩠ᨿᩅ

ᨾᩱ᩶​ᨠᩢᨴᩤᩴ​ᩉ᩠ᨶ᩶ᩣᨴᩦ᩵​ᩈᩬᨦ​ᩀ᩵ᩣ᩠ᨦ​ᨯᩱ᩶ ᨣᩨ​ᨸᩮ᩠ᨶ​ᩈᩕ​ᩓ​ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ ᨩᩮ᩠᩵ᨶ “ᩁᩢ” ᩋ᩵ᩣ᩠ᨶ​ᩅ᩵ᩤ ᩁᩢ᩠ᨠ

ᨻ᩠ᨿᨬ᩠ᨩᨶ​ᩅᩥᩈᩮ᩠ᩈ (ᨨᨻᩕᩰᩬᩡ)[edit]

ᩁᩪ᩠ᨷ Lanna-lae.png

Lanna-lae-Lue.png

Lanna-na.png

ᨶᩣ

Lanna-nyny.png

ᨬ᩠ᨬ

Lanna-ss.png

Lanna-rarong.png

ᨩᩨ᩵ ᩃᩯ ᩃᩯ ᨷᩯ᩠ᨷ​ᨴᩱᩃᩨ᩶ ᨶᩣ ᨬᨬ ᩈ ᩈᩬᨦᩉᩬ᩶ᨦ ᩁ ᩁᩰ᩠ᨦ
ᨳᩬᨯ​ᩋᨠ᩠ᨡᩁ แล/และ นา ญฺญ สฺส ร (ควบกล้ำ)
ᩈ᩠ᨿᨦ /lɛ̄ː/ /nāː/ /n.ɲ/ /t.s/, /s.s/, /sː/ /r/, /l/, /ʰ/
  1. บุรุษภักดี, นาตนภางค์ (October 2004). คนเมืองเหนือกับภาษาเมือง: ทัศนคติของคนหนุ่มสาวทางภาคเหนือที่มีต่อคำเมืองและตัวอักษรล้านนา [Khon Muang Neu Kap Phasa Muang: Attitudes of Northern Thai Youth towards Kammuang and the Lanna Script] (M.A. Thesis). Presented at 4th National Symposium on Graduate Research, Chiang Mai, Thailand, August 10–11, 2004. Asst. Prof. Dr. Kirk R. Person, adviser. Chiang Mai: Payap University. P. 7, digital image 30. Archived from the original (PDF) on 2013-06-14. Retrieved June 8, 2013. The reason why they called this language ‘Kammuang’ is because they used this language in the towns where they lived together, which were surrounded by mountainous areas where there were many hill tribe people. 
  2. รุ่งเรืองศรี, อุดม (January 2004). ᨻᨧᨶᩣᨶᩩᨠᩕᩫ᩠ᨾᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ - ᨴᩱ᩠ᨿ: ᨨᨷᩢ᩠ᨷᨾᩯ᩵ᨼ᩶ᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ พจนานุกรมล้านนา ~ ไทย: ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ISBN 974-685-175-6. 


ตัวเมือง เปน​อักขระ​ที่​ใช้​ใน​สาม​ภาสา คือว่า คำเมือง, ไทลื้อ แล ขึน นอก​เหนอ​จาก​นี้ ตัวเมือง​ยัง​ใช้​กับ​ลาว​ธัมม์ (คาว่า​ลาว​บัวราณ) แล​ภาสา ถิ่น​อื่น​ใน​กัมพี​ใบลาน​พุทธะ​แล​สมุด​บันทึก อักขระ​นี้​ยัง​เรียก อักขระ​ธัมม์​คาว่า​อักขระยวน



ตัว​เมือง
Tai Tham script sample.png
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ​บาลี, คำเมือง, ไทลื้อ, ขึน, คำ​ลาว, ปลัง
ช่วงยุค ประมาณ ค.ศ. 1300 – ปัจจุบัน
ระบบแม่
ระบบลูก New Tai Lue alphabet
อ‍⁠ยูนิโคด U+1A20–U+1AAF
ISO 15924Lana
บท​ฅวาม​นี้​มี​สัญญลักษณ์​สัททศาสตร์สัททอักษอร​สากละ คอน​มี​ปัญหา เจ้า​อาจ​หันเครื่อง​หมาย​คำ​ถาม กล่อง​คาว่า​สัญญลักษณ์​อื่นแทน​อักขระอ‍⁠ยูนิโคด
ป้าย​ชื่อ​วัด​หม้อ​ฅำ​ตวง ต่ำบน​ศรีภูมิ อำเภอ​เมือง​เชียงไหม่ จังหวัด​เชียงไหม่ เขียน​โดย​ตัว​เมือง​ แต่​เลข​ที่ 119 เปน​ตัว​ไทย


คำเมือง​เปน​ภาสา​ใกล้​ชิด​กับภาสาไทย แล​เปน​สมาชิก​ของ​กระกูล​ภาสา​เชียงแสน มี​ผู้​อู้​เกือบ 6,000,000 ฅน​ใน​ล้านนา แล​หลาย​พัน​ฅน​ใน​ประเทส​ลาว ที่​มี​จำนวน​น้อย​ที่​รู้​ตัวเมือง อักขระ​นี้​ยัง​ใช้​อ‍⁠ยู่​ใน​พระ​สังฆะ​อายุ​มาก คำเมือง​มี​หกวัณณยุกต์ ขณะ​ที่​ภาสา​ไทย​มี​ห้า​วัณณยุกต์ คอน​หื้อ​การ​ถอด​เสียง​เปน​อักขระ​ไทย​มี​ปัญหา มี​คำ​สน​ใจ​ใน​ตัวเมือง​ขึน​มา​อีก​บ้าง​ใน​หมู่​ฅน​หนุ่ม​สาว แต่​คำบัญหา​เตื่อม​ขึ้น คือว่า แบบ​ภาสา​อู้​สมัย​ใหม่ มี่​เรียก คำเมือง ออก​เสียง​ต่าง​จาก​แบบ​เก่า[1]

มี​ฅน​อู้​ภาสา​ไท​ขึน 120,000 ที่​มี​อ‍⁠ย่าง​เขียน​ภาสา​อ‍⁠ย่าง​เดียว​คือ​ตัวเมือง


พยัญชนะ[edit]

พยัญชนะ​ที่​ตัวเมือง​จัด​ตาม​กลุ่ม​พยัญชนะ​วัคค์​ตาม​พยัญชนะ​ภาสา​บาลี แบ่ง​ออก​เปน 5 วัคค์ วัคค์​ละ 5 ตัว เรียก​ว่า​ “พยัญชนะ​วัคค์”​ คาว่า ​“พยัญชนะ​ใน​วัคค์” อีก 8 ตัว​บ่​จัด​อ‍⁠ยู่​ใน​วัคค์​เรียก​ว่า​“พยัญชนะ​อวัคค์”​รือ​“พยัญชนะ​นอก​วัคค์”​รือ​“พยัญชนะ​เศษ​วัคค์” คือ ᨿ ᩁ ᩃ ᩅ ᩈ ᩉ ᩊ ᩋᩴ ทังเสียง​เปน 33 ตัว จิง ๆ ​ภาสา​บาลี​มี​พยัญชนะ​อวัคค์​พยัญชนะ​แท้ อีก 7 ตัว บ่​ดาย ไม้กัง​ค็​ต้อง​นับ​กับ​สระ​จม ตัว อ ค็​เปน​สระ​ลอย​ใน​ภาสา​บาลี มี​พยัญชนะ​เติม​อีก 2 กลุ่ม ค็​เติม 2 ตัว คือว่า ᩆ ᩇ เพื่อ​เขียน​เสียง​สันสกฤต แล​เติม​อีก 8 ตัว​เพื่อ​เขียน​เสียง​ไท​ที่​ภาสา​บาลี​บ่​มี​คํมี 43 ตัว

ส่วน​การ​อ่าน​ออก​เสียง​เรียก​พยัญชนะ​ทังหลาย​นั้น จัก​เรียก​ว่า “ตัว” เช่น ᨠ ว่า “ตัว ก๋ะ” ᨡ ว่า “ตัว ข๋ะ” เปน​จ้น

พยัญชนะ​ปกติ[edit]

ตัวเมือง​แล​ตัว​ถอด​เปน​ตัว​ไทย​อาจ​จัก​มี​เสียง​ต่าง​กัน จัก​เรียน​เสียง​แถ้​ของ​อักขระ​จาก เสียง​ชื่อ แล สัททอักษอร​สากละ[คำ​เมือง​ก่อ ]

วัคค์
วัณณะ อนาสิก นาสิก
หมวด หลัก เติม หลัก เติม หลัก เติม หลัก
ก วัคค์ รูป Lanna-1.png

Lanna-2.png

Lanna-3.png

Lanna-4.png

Lanna-5.png

Lanna-6.png

Lanna-7.png

ชื่อไมย ก๋ะ ข๋ะ ข๋ะ (ฃ๋ะ) ก๊ะ คะ (ฅะ) คะ (ฆะ) งะ
ชื่อเมือง ก๋ะ ข๋ะ ฃ๋ะ ก๊ะ คะ ฆะ งะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /káʔ/ /xáʔ/ /xáʔ/ /ka᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /ŋa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ
จะ วัคค์ รูป Lanna-8.png

Lanna-9.png

Lanna-10.png

Lanna-11.png

Lanna-12.png,Lanna-jh-Lue.png

Lanna-13.png

ชื่อไทย จ๋ะ ส๋ะ (ฉ๋ะ) จ๊ะ ซะ ซะ (ฌะ) ญะ
ชื่อเมือง จ๋ะ ฉ๋ะ จ๊ะ ซะ ฌะ ญะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /t͡ɕáʔ/ /sáʔ/ /t͡ɕa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /ɲa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ
ฏ วัคค์ รูป Lanna-14.png

Lanna-15.png

,Lanna-ratha-Lue.png ᨭᩛ

Lanna-17.png

Lanna-15-5.png

Lanna-16.png

ชื่อไทย หละต๋ะ (หละฏ๋ะ) หละถ๋ะ (หละฐ๋ะ) ด๋ะ หละทะ (หละฒะ) หละนะ (หละณะ)
ชื่อเมือง ระฏ๋ะ ระฐ๋ะ ด๋ะ ระฒะ ระณะ
ถอด​อักขระ ฑ,ฎ,ด
เสียง​ชื่อ /lə.táʔ/ /lə.tʰáʔ/ /dáʔ/ /lə.tʰa᷇ʔ/ /lə.na᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง กลาง ต่ำ
ต วัคค์ รูป Lanna-18.png

Lanna-19.png

Lanna-20.png

Lanna-21.png

Lanna-22.png

ชื่อไทย ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ทะ (ธะ) นะ
ชื่อเมือง ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ธะ นะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /táʔ/ /tʰáʔ/ /ta᷇ʔ/ /tʰa᷇ʔ/ /na᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ ต่ำ
บ วัคค์ รูป Lanna-23.png

Lanna-24.png

Lanna-25.png

Lanna-26.png

Lanna-27.png

Lanna-28.png

Lanna-29.png

Lanna-30.png

ชื่อไทย บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ พะ (ภะ) มะ
ชื่อเมือง บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ ภะ มะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /báʔ/ /páʔ/ /pʰáʔ/ /fáʔ/ /pa᷇ʔ/ /fa᷇ʔ/ /pʰa᷇ʔ/ /ma᷇ʔ/
หมู่อักขระ กลาง สูง ต่ำ
อวัคค์
หมวด หลัก เติม หลัก เติม หลัก เติม หลัก
อวัคค์ รูป Lanna-31.png

ᨿ

Lanna-44.png

Lanna-32.png

Lanna-33.png

Lanna-34.png

ชื่อไทย ญะ (ยะ) อย๋ะ ละ, ฮะ (ระ) ละ วะ
ชื่อเมือง ยะ อ‍⁠ย๋ะ ระ ละ วะ
ถอด​อักขระ อย
เสียง​ชื่อ /ɲa᷇ʔ/ /jáʔ/ /ra᷇ʔ/,/la᷇ʔ/,/ha᷇ʔ/ /la᷇ʔ/ /wa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ ต่ำ กลาง ต่ำ ต่ำ ต่ำ
รูป Lanna-35.png

Lanna-36.png

Lanna-37.png

ชื่อไทย ส๋ะ (ศ๋ะ) ส๋ะ (ษ๋ะ) ส๋ะ
ชื่อเมือง ศ๋ะ ษ๋ะ ส๋ะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /sáʔ/ /sáʔ/ /sáʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง สูง
รูป Lanna-38.png

Lanna-39.png

Lanna-40.png,Lanna-a.png

Lanna-41.png

ชื่อไทย ห๋ะ ละ (ฬะ) อ๋ะ ฮะ
ชื่อเมือง ห๋ะ ฬะ อ๋ะ ฮะ
ถอด​อักขระ
เสียง​ชื่อ /háʔ/ /la᷇ʔ/ /ʔáʔ/ /ha᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง ต่ำ กลาง ต่ำ

ตัว ᨷ มี​เสียง​ว่า /páʔ/ ที่​ภาสา​บาลี แต่​ตัว ᨷ เปน​อักขระ​เติม​ที่​อ‍⁠ย่าง​ลาว ฅน​ลาว​ค็​ใช้​ตัว ᨸ เพื่อ​เขียน​ภาสา​บาลี

พยัญชนะ​หาง[edit]

“พยัญชนะ​หาง” คาว่า “พยัญชนะ​เชิง” คาว่า “พยัญชนะ​ฐานะ” (ตัว​หาง) เปน​พยัญชนะ​ที่​ใส้​ไว้​ใต้​พยัญชนะ​อื่น​เพื่อ​ทำ​หน้าที่​อ‍⁠ย่าง​ใด​นึ่ง​ดังนี้ คือ

  • เพื่อ​หื้อ​สระ​เขียน​บ่​ตาม​พยัญชนะ​ก่อน แต่​ตาม​พยัญชนะ​หาง​นี่ง​ตัว
  • เพื่อ​ทำ​หน้าที่​เปน​ตัว​สกด[คำ​เมือง​ก่อ ]
  • เพื่อ​หย้อ​คำ​โดย​เขียน​สอง​คำ​ด้วย​กัน ค็​เขียน​ตัว​เหมือน​กัน​เท่า​เดียว เช่น “ᨯ᩠ᩃᩦ” แทน “ᨯᩦᩉᩖᩦ” (ดีหลี)

มี​ตัว​ที่​รูป​ตัว​หาง​เหมือน​ผิด​รูป​ปกติ มี่​ตัว​ที่​มี​รูป​ตัว​หาง​สอง​รูป​แล​รูป​มี​การ​ใช้​ต่าง คอน​ตัว​หาง​กับ​เครื่อง​หมาย​สอง​ตัว​เขียน​ใต้ จัก​เขียน​ได้​ข้างๆ

Lanna subscript.gif

คอน​ตัว​หน้า​คือว่า ตัว​ตาม​อาจ​จัก​อ‍⁠ยู่​ที่​ปักกติ แล​แทน​​รูป​ปักกติ ตัว ง ค็​มี​รูป​วิเสสชือว่าไม้​กัง​ไหล[2](หน้า ๕๗๐) อ‍⁠ย่าง​เก่า​เช่น ᨾᩘᨣ᩠ᩃᩈᩩᨲ᩠ᨲ อ‍⁠ย่าง​ใหม่​เช่น ᨾ‌‌‌‌‌ᩘ‌ᨣ᩠ᩃ​ᩈᩩᨲ᩠ᨲ

มี​คำ​ไท​ขึน​คำ​เดียว ที่​ตัว ทำ​ตัว​อ‍⁠ย่าง​เก่า​ก่อน คือ ᨣᨽᩚ มี​ฅวาม​หมาย​ว่า มี​คัพภะ

พยัญชนะ​นอก​เหนือ​จาก​นี้ คือว่า ᨢ ᨤ ᨪ ᨸ ᨺ ᨼ ᩀ ᩌ เปน​พยัญชนะ​ที่​ล้านนา​ประดิต​ขึ้น​มา​เอง ดัง​นั้น​จึง​บ่​มี​รูป​พยัญชนะ​หาง แต่​อ‍⁠ย่าง​ได​ค็​ตาม​เพื่อ​หื้อ​สามัตถะ​เขียน​คำ​ที่​มา​จาก​ภาสา​ต่าง​ประเทส​ได้​ใกล้​เฅียง​กับ​ภาสา​เดิม​มาก​ที่​สุด จึง​สม​ควน​มี​การ​ประดิต​รูป​พยัญชนะ​หาง​ของ ᨪ ᨸ แล ᨼ ขึ้น​มา​เติม

พยัญชนที่สุดตัวอื่น[edit]

ปกติ

รูป

◌ᩢ

◌ᩙ

◌᩺

◌ᩴ

ถอด​​อักขระ ร, น
ถอด​ชื่อ ไม้กั๋ก
เสียง /k/ /ŋ/ /n/ /w/
ตัว​อ‍⁠ย่าง ᨯᩬᩢ ᨩ᩠ᨿᩙᨲᩩᩴ ᨾ᩠ᩅ᩺᩵ ᨯ᩠ᨿᩴ
อ่าน​ว่า ดอก เชียงตุง ม่วน เดียว

ไม้​กักทำ​หน้าที่​สอง​อ‍⁠ย่าง​ได้ คือ​เปน​สระ​แล​พยัญชนะ เช่น ᩁᩢ (รั) อ่าน​ว่า รัก

พยัญชนะ​วิเสส (ฉเพราะ)[edit]

รูป Lanna-lae.png

Lanna-lae-Lue.png

Lanna-na.png

ᨶᩣ

Lanna-nyny.png

ᨬ᩠ᨬ

Lanna-ss.png

Lanna-rarong.png

ชื่อ แล แล แบบ​ไทลื้อ นา ญญะ ส สองห้อง ร โรง
ถอด​อักขระ แล/และ นา ญฺญ สฺส ร (ควบกล้ำ)
เสียง /lɛ̄ː/ /nāː/ /n.ɲ/ /t.s/, /s.s/, /sː/ /r/, /l/, /ʰ/
  1. บุรุษภักดี, นาตนภางค์ (October 2004). คนเมืองเหนือกับภาษาเมือง: ทัศนคติของคนหนุ่มสาวทางภาคเหนือที่มีต่อคำเมืองและตัวอักษรล้านนา [Khon Muang Neu Kap Phasa Muang: Attitudes of Northern Thai Youth towards Kammuang and the Lanna Script] (M.A. Thesis). Presented at 4th National Symposium on Graduate Research, Chiang Mai, Thailand, August 10–11, 2004. Asst. Prof. Dr. Kirk R. Person, adviser. Chiang Mai: Payap University. P. 7, digital image 30. Archived from the original (PDF) on 2013-06-14. Retrieved June 8, 2013. The reason why they called this language ‘Kammuang’ is because they used this language in the towns where they lived together, which were surrounded by mountainous areas where there were many hill tribe people. 
  2. รุ่งเรืองศรี, อุดม (January 2004). ᨻᨧᨶᩣᨶᩩᨠᩕᩫ᩠ᨾᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ - ᨴᩱ᩠ᨿ: ᨨᨷᩢ᩠ᨷᨾᩯ᩵ᨼ᩶ᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ พจนานุกรมล้านนา ~ ไทย: ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ISBN 974-685-175-6. 




ตั๋วเมือง เป๋น​อักขระ​ตี้​ใจ๊​ใน​สาม​ภาสา กือว่า กำเมือง, ไตลื้อ แล ขึน นอก​เหนอ​จาก​นี้ ตั๋วเมือง​ยัง​ใจ๊​กับ​ลาว​ธัมม์ (กาว่า​ลาว​บัวราณ) แล​ภาสา ถิ่น​อื่น​ใน​กัมปี​ใบลาน​ปุ๊ตธะ​แล​สมุด​บันตึ๊ก อักขระ​นี้​ยัง​เรียก อักขระ​ธัมม์​กาว่า​อักขระยวน



ตั๋ว​เมือง
Tai Tham script sample.png
ชนิด อักษรสระประกอบ
ภาษาพูด ​บาลี, กำเมือง, ไตลื้อ, ขึน, กำ​ลาว, ป๋ลัง
ช่วงยุค ประมาณ ค.ศ. 1300 – ปัจจุบัน
ระบบแม่
ระบบลูก New Tai Lue alphabet
อ‍⁠ยูนิโก้ด U+1A20–U+1AAF
ISO 15924Lana
บต​ความ​นี้​มี​สัญญลักษณ์​สัตตศาสตร์สัตตอักษอร​สากละ กอน​มี​ปัญหา เจ้า​อาจ​หันเครื่อง​หมาย​กำ​ถาม กล่อง​กาว่า​สัญญลักษณ์​อื่นแตน​อักขระอ‍⁠ยูนิโก้ด
ป้าย​จื้อ​วัด​หม้อ​คำ​ต๋วง ต่ำบน​ศรีภูมิ อำเภอ​เมือง​เจียงไหม่ จั๋งหวัด​เจียงไหม่ เขียน​โดย​ตั๋ว​เมือง​ แต่​เลข​ตี้ 119 เป๋น​ตั๋ว​ไตย


กำเมือง​เป๋น​ภาสา​ใกล้​จิ๊ด​กับภาสาไตย แล​เป๋น​สมาจิ๊ก​ของ​กระกู๋ล​ภาสา​เจียงแสน มี​ผู้​อู้​เกือบ 6,000,000 คน​ใน​ล้านนา แล​หลาย​ปัน​คน​ใน​ประเต้ส​ลาว ตี้​มี​จ๋ำนวน​น้อย​ตี้​รู้​ตั๋วเมือง อักขระ​นี้​ยัง​ใจ๊​อ‍⁠ยู่​ใน​พระ​สังฆะ​อายุ​มาก กำเมือง​มี​หกวัณณยุกต์ ขณะ​ตี้​ภาสา​ไตย​มี​ห้า​วัณณยุกต์ กอน​หื้อ​ก๋าร​ถอด​เสียง​เป๋น​อักขระ​ไตย​มี​ปัญหา มี​กำ​สน​ใจ๋​ใน​ตั๋วเมือง​ขึน​มา​อีก​บ้าง​ใน​หมู่​คน​หนุ่ม​สาว แต่​กำบัญหา​เตื่อม​ขึ้น กือว่า แบบ​ภาสา​อู้​สมัย​ใหม่ มี่​เรียก กำเมือง ออก​เสียง​ต่าง​จาก​แบบ​เก่า[1]

มี​คน​อู้​ภาสา​ไต​ขึน 120,000 ตี้​มี​อ‍⁠ย่าง​เขียน​ภาสา​อ‍⁠ย่าง​เดียว​กือ​ตั๋วเมือง


ปยัญจนะ[edit]

ปยัญจนะ​ตี้​ตั๋วเมือง​จัด​ต๋าม​กลุ่ม​ปยัญจนะ​วักก์​ต๋าม​ปยัญจนะ​ภาสา​บาลี แบ่ง​ออก​เป๋น 5 วักก์ วักก์​ละ 5 ตั๋ว เรียก​ว่า​ “ปยัญจนะ​วักก์”​ กาว่า ​“ปยัญจนะ​ใน​วักก์” อีก 8 ตั๋ว​บ่​จัด​อ‍⁠ยู่​ใน​วักก์​เรียก​ว่า​“ปยัญจนะ​อวักก์”​รือ​“ปยัญจนะ​นอก​วักก์”​รือ​“ปยัญจนะ​เศษ​วักก์” กือ ᨿ ᩁ ᩃ ᩅ ᩈ ᩉ ᩊ ᩋᩴ ตังเสียง​เป๋น 33 ตั๋ว จิ๋ง ๆ ​ภาสา​บาลี​มี​ปยัญจนะ​อวักก์​ปยัญจนะ​แต๊ อีก 7 ตั๋ว บ่​ดาย ไม้กั๋ง​ก็​ต้อง​นับ​กับ​สระ​จ๋ม ตั๋ว อ ก็​เป๋น​สระ​ลอย​ใน​ภาสา​บาลี มี​ปยัญจนะ​เติ๋ม​อีก 2 กลุ่ม ก็​เติ๋ม 2 ตั๋ว กือว่า ᩆ ᩇ เปื้อ​เขียน​เสียง​สันสกฤต แล​เติ๋ม​อีก 8 ตั๋ว​เปื้อ​เขียน​เสียง​ไต​ตี้​ภาสา​บาลี​บ่​มี​กํมี 43 ตั๋ว

ส่วน​ก๋าร​อ่าน​ออก​เสียง​เรียก​ปยัญจนะ​ตังหลาย​นั้น จัก​เรียก​ว่า “ตั๋ว” เจ้น ᨠ ว่า “ตั๋ว ก๋ะ” ᨡ ว่า “ตั๋ว ข๋ะ” เป๋น​จ้น

ปยัญจนะ​ปกติ[edit]

ตั๋วเมือง​แล​ตั๋ว​ถอด​เป๋น​ตั๋ว​ไตย​อาจ​จัก​มี​เสียง​ต่าง​กั๋น จัก​เรียน​เสียง​แถ้​ของ​อักขระ​จาก เสียง​จื้อ แล สัตตอักษอร​สากละ[กำ​เมือง​ก่อ ]

วักก์
วัณณะ อนาสิก นาสิก
หมวด หลัก เติ๋ม หลัก เติ๋ม หลัก เติ๋ม หลัก
ก วักก์ ฮูป Lanna-1.png

Lanna-2.png

Lanna-3.png

Lanna-4.png

Lanna-5.png

Lanna-6.png

Lanna-7.png

จื้อไมย ก๋ะ ข๋ะ ข๋ะ (ฃ๋ะ) ก๊ะ คะ (ฅะ) คะ (ฆะ) งะ
จื้อเมือง ก๋ะ ข๋ะ ฃ๋ะ ก๊ะ คะ ฆะ งะ
ถอด​อักขระ
เสียง​จื้อ /káʔ/ /xáʔ/ /xáʔ/ /ka᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /xa᷇ʔ/ /ŋa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ
จะ วักก์ ฮูป Lanna-8.png

Lanna-9.png

Lanna-10.png

Lanna-11.png

Lanna-12.png,Lanna-jh-Lue.png

Lanna-13.png

จื้อไตย จ๋ะ ส๋ะ (ฉ๋ะ) จ๊ะ ซะ ซะ (ฌะ) ญะ
จื้อเมือง จ๋ะ ฉ๋ะ จ๊ะ ซะ ฌะ ญะ
ถอด​อักขระ
เสียง​จื้อ /t͡ɕáʔ/ /sáʔ/ /t͡ɕa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /sa᷇ʔ/ /ɲa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ
ฏ วักก์ ฮูป Lanna-14.png

Lanna-15.png

,Lanna-ratha-Lue.png ᨭᩛ

Lanna-17.png

Lanna-15-5.png

Lanna-16.png

จื้อไตย หละต๋ะ (หละฏ๋ะ) หละถ๋ะ (หละฐ๋ะ) ด๋ะ หละทะ (หละฒะ) หละนะ (หละณะ)
จื้อเมือง ระฏ๋ะ ระฐ๋ะ ด๋ะ ระฒะ ระณะ
ถอด​อักขระ ฑ,ฎ,ด
เสียง​จื้อ /lə.táʔ/ /lə.tʰáʔ/ /dáʔ/ /lə.tʰa᷇ʔ/ /lə.na᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง กล๋าง ต่ำ
ต วักก์ ฮูป Lanna-18.png

Lanna-19.png

Lanna-20.png

Lanna-21.png

Lanna-22.png

จื้อไตย ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ทะ (ธะ) นะ
จื้อเมือง ต๋ะ ถ๋ะ ต๊ะ ธะ นะ
ถอด​อักขระ
เสียง​จื้อ /táʔ/ /tʰáʔ/ /ta᷇ʔ/ /tʰa᷇ʔ/ /na᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง ต่ำ ต่ำ
บ วักก์ ฮูป Lanna-23.png

Lanna-24.png

Lanna-25.png

Lanna-26.png

Lanna-27.png

Lanna-28.png

Lanna-29.png

Lanna-30.png

จื้อไตย บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ พะ (ภะ) มะ
จื้อเมือง บ๋ะ ป๋ะ ผ๋ะ ฝ๋ะ ป๊ะ ฟะ ภะ มะ
ถอด​อักขระ
เสียง​จื้อ /báʔ/ /páʔ/ /pʰáʔ/ /fáʔ/ /pa᷇ʔ/ /fa᷇ʔ/ /pʰa᷇ʔ/ /ma᷇ʔ/
หมู่อักขระ กล๋าง สูง ต่ำ
อวักก์
หมวด หลัก เติ๋ม หลัก เติ๋ม หลัก เติ๋ม หลัก
อวักก์ ฮูป Lanna-31.png

ᨿ

Lanna-44.png

Lanna-32.png

Lanna-33.png

Lanna-34.png

จื้อไตย ญะ (ยะ) อย๋ะ ละ, ฮะ (ระ) ละ วะ
จื้อเมือง ยะ อ‍⁠ย๋ะ ระ ละ วะ
ถอด​อักขระ อย
เสียง​จื้อ /ɲa᷇ʔ/ /jáʔ/ /ra᷇ʔ/,/la᷇ʔ/,/ha᷇ʔ/ /la᷇ʔ/ /wa᷇ʔ/
หมู่​อักขระ ต่ำ กล๋าง ต่ำ ต่ำ ต่ำ
ฮูป Lanna-35.png

Lanna-36.png

Lanna-37.png

จื้อไตย ส๋ะ (ศ๋ะ) ส๋ะ (ษ๋ะ) ส๋ะ
จื้อเมือง ศ๋ะ ษ๋ะ ส๋ะ
ถอด​อักขระ
เสียง​จื้อ /sáʔ/ /sáʔ/ /sáʔ/
หมู่​อักขระ สูง สูง สูง
ฮูป Lanna-38.png

Lanna-39.png

Lanna-40.png,Lanna-a.png

Lanna-41.png

จื้อไตย ห๋ะ ละ (ฬะ) อ๋ะ ฮะ
จื้อเมือง ห๋ะ ฬะ อ๋ะ ฮะ
ถอด​อักขระ
เสียง​จื้อ /háʔ/ /la᷇ʔ/ /ʔáʔ/ /ha᷇ʔ/
หมู่​อักขระ สูง ต่ำ กล๋าง ต่ำ

ตั๋ว ᨷ มี​เสียง​ว่า /páʔ/ ตี้​ภาสา​บาลี แต่​ตั๋ว ᨷ เป๋น​อักขระ​เติ๋ม​ตี้​อ‍⁠ย่าง​ลาว คน​ลาว​ก็​ใจ๊​ตั๋ว ᨸ เปื้อ​เขียน​ภาสา​บาลี

ปยัญจนะ​หาง[edit]

“ปยัญจนะ​หาง” กาว่า “ปยัญจนะ​เจิง” กาว่า “ปยัญจนะ​ฐานะ” (ตั๋ว​หาง) เป๋น​ปยัญจนะ​ตี้​ใส้​ไว้​ใต้​ปยัญจนะ​อื่น​เปื้อ​ตำ​หน้าตี้​อ‍⁠ย่าง​ใด​นึ่ง​ดังนี้ กือ

  • เปื้อ​หื้อ​สระ​เขียน​บ่​ต๋าม​ปยัญจนะ​ก่อน แต่​ต๋าม​ปยัญจนะ​หาง​นี่ง​ตั๋ว
  • เปื้อ​ตำ​หน้าตี้​เป๋น​ตั๋ว​สกด[กำ​เมือง​ก่อ ]
  • เปื้อ​หย้อ​กำ​โดย​เขียน​สอง​กำ​ด้วย​กั๋น ก็​เขียน​ตั๋ว​เหมือน​กั๋น​เต้า​เดียว เจ้น “ᨯ᩠ᩃᩦ” แตน “ᨯᩦᩉᩖᩦ” (ดีหลี)

มี​ตั๋ว​ตี้​ฮูป​ตั๋ว​หาง​เหมือน​ผิด​ฮูป​ปกติ มี่​ตั๋ว​ตี้​มี​ฮูป​ตั๋ว​หาง​สอง​ฮูป​แล​ฮูป​มี​ก๋าร​ใจ๊​ต่าง กอน​ตั๋ว​หาง​กับ​เครื่อง​หมาย​สอง​ตั๋ว​เขียน​ใต้ จัก​เขียน​ได้​ข้างๆ

Lanna subscript.gif

กอน​ตั๋ว​หน้า​กือว่า ตั๋ว​ต๋าม​อาจ​จัก​อ‍⁠ยู่​ตี้​ปักกติ แล​แตน​​ฮูป​ปักกติ ตั๋ว ง ก็​มี​ฮูป​วิเสสจือว่าไม้​กั๋ง​ไหล[2](หน้า ๕๗๐) อ‍⁠ย่าง​เก่า​เจ้น ᨾᩘᨣ᩠ᩃᩈᩩᨲ᩠ᨲ อ‍⁠ย่าง​ใหม่​เจ้น ᨾ‌‌‌‌‌ᩘ‌ᨣ᩠ᩃ​ᩈᩩᨲ᩠ᨲ

มี​กำ​ไต​ขึน​กำ​เดียว ตี้​ตั๋ว ตำ​ตั๋ว​อ‍⁠ย่าง​เก่า​ก่อน กือ ᨣᨽᩚ มี​ความ​หมาย​ว่า มี​กั๊ปภะ

ปยัญจนะ​นอก​เหนือ​จาก​นี้ กือว่า ᨢ ᨤ ᨪ ᨸ ᨺ ᨼ ᩀ ᩌ เป๋น​ปยัญจนะ​ตี้​ล้านนา​ประดิต​ขึ้น​มา​เอง ดัง​นั้น​จึ๋ง​บ่​มี​ฮูป​ปยัญจนะ​หาง แต่​อ‍⁠ย่าง​ได​ก็​ต๋าม​เปื้อ​หื้อ​สามัตถะ​เขียน​กำ​ตี้​มา​จาก​ภาสา​ต่าง​ประเต้ส​ได้​ใกล้​เคียง​กับ​ภาสา​เดิม​มาก​ตี้​สุด จึ๋ง​สม​กวน​มี​ก๋าร​ประดิต​ฮูป​ปยัญจนะ​หาง​ของ ᨪ ᨸ แล ᨼ ขึ้น​มา​เติ๋ม

ปยัญจนตี้สุดตั๋วอื่น[edit]

ปกติ

ฮูป

◌ᩢ

◌ᩙ

◌᩺

◌ᩴ

ถอด​​อักขระ ร, น
ถอด​จื้อ ไม้กั๋ก
เสียง /k/ /ŋ/ /n/ /w/
ตั๋ว​อ‍⁠ย่าง ᨯᩬᩢ ᨩ᩠ᨿᩙᨲᩩᩴ ᨾ᩠ᩅ᩺᩵ ᨯ᩠ᨿᩴ
อ่าน​ว่า ดอก เจียงตุ๋ง ม่วน เดียว

ไม้​กักตำ​หน้าตี้​สอง​อ‍⁠ย่าง​ได้ กือ​เป๋น​สระ​แล​ปยัญจนะ เจ้น ᩁᩢ (รัก) อ่าน​ว่า รัก

ปยัญจนะ​วิเสส (ฉเพราะ)[edit]

ฮูป Lanna-lae.png

Lanna-lae-Lue.png

Lanna-na.png

ᨶᩣ

Lanna-nyny.png

ᨬ᩠ᨬ

Lanna-ss.png

Lanna-rarong.png

จื้อ แล แล แบบ​ไตลื้อ นา ญญะ ส สองห้อง ร โรง
ถอด​อักขระ แล/และ นา ญฺญ สฺส ร (ควบกล้ำ)
เสียง /lɛ̄ː/ /nāː/ /n.ɲ/ /t.s/, /s.s/, /sː/ /r/, /l/, /ʰ/
  1. บุรุษภักดี, นาตนภางค์ (October 2004). คนเมืองเหนือกับภาษาเมือง: ทัศนคติของคนหนุ่มสาวทางภาคเหนือที่มีต่อคำเมืองและตัวอักษรล้านนา [Khon Muang Neu Kap Phasa Muang: Attitudes of Northern Thai Youth towards Kammuang and the Lanna Script] (M.A. Thesis). Presented at 4th National Symposium on Graduate Research, Chiang Mai, Thailand, August 10–11, 2004. Asst. Prof. Dr. Kirk R. Person, adviser. Chiang Mai: Payap University. P. 7, digital image 30. Archived from the original (PDF) on 2013-06-14. Retrieved June 8, 2013. The reason why they called this language ‘Kammuang’ is because they used this language in the towns where they lived together, which were surrounded by mountainous areas where there were many hill tribe people. 
  2. รุ่งเรืองศรี, อุดม (January 2004). ᨻᨧᨶᩣᨶᩩᨠᩕᩫ᩠ᨾᩃ᩶ᩣ᩠ᨶᨶᩣ - ᨴᩱ᩠ᨿ: ᨨᨷᩢ᩠ᨷᨾᩯ᩵ᨼ᩶ᩣᩉᩖ᩠ᩅᨦ พจนานุกรมล้านนา ~ ไทย: ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ᨩ᩠ᨿᨦᩉ᩠ᨾᩲ᩵: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ISBN 974-685-175-6.