Wp/dar/Дагъистан




Республика Дагъистан яра Дагъистан (гlурус. Республика Дагестан) — Россияла Пачалихъла бухIнабси республика(жумгьурият).
Ак1ахъубси саби 20 январьлизиб, 1921 дуслизиб. Тах шагьар - Мях1ячкъала.
География
[edit | edit source]Дагъистан тIнтIбиубли саби Кавказла янцI-машрикьла бутIализиб. ЯнцIла Дагъистаннизиб дирка сабри, биалли кьиблала шалилизиб дубурти ва дубуртала сали сабри.
Районти ва шагьурти
[edit | edit source]Адамтала лугIи
[edit | edit source]ДАГЪИСТА ХАЛКЬАНАЛА ВА ИЛДАЛА МЕЗАНАЛА УМИ
[edit | edit source]агъулланти (агъул мез) арчиланти (арчи мез) ахвахланти (ахвах мез) багвалинти (багвали мез) бежтанти (бежтан мез) ботлихлани (ботлих мез) будухланти (будух мез) булугуни (булеги мез) гинухланти (гинух мез) гъодаберанти (гъодабери мез) гъунзибланти (гъунзиб мез) гΙянданти (гΙянди мез) дарганти (дарган мез) дидойланти (дидой мез) капучинти (капучин мез) каратинти (каратин мез) кризланти (криз мез) диркьуланти (къумукъ мез) кΙарахъанти (кΙарахъан мез) лезгиби (лезги мез) нугъайланти (нугъай мез) рутулланти (рутул мез) табасаранти (табасаран мез) татани (тат мез) тиндиланти (тинди мез) удинти (удин мез) хваршиланти (хварши мез) хиналуглани (хиналуг мез) цезланти (цез мез) цΙахурланти (цΙахур мез) чΙамалинти (чΙамали мез)
Миллатуни
[edit | edit source]| Миллат | 1926 | 1939 | 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| КIарахъанти[1][2] | 177,189 (22.5%) | 230,488 (24.8%) | 239,373 (22.5%) | 349,304 (24.5%) | 418,634 (25.7%) | 496,077 (27.5%) | 758,438 (29.4%) | 850 011 (29,21 %) |
| Дарганти | 125,707 (16.0%) | 150,421 (16.2%) | 148,194 (13.9%) | 207,776 (14.5%) | 246,854 (15.2%) | 280,431 (15.6%) | 425,526 (16.5%) | 490 384 (16,85%) |
| Лезгиби | 90,509 (11.5%) | 96,723 (10.4%) | 108,615 (10.2%) | 162,721 (11.4%) | 188,804 (11.6%) | 204,370 (11.3%) | 336,698 (13.1%) | 385 240 (13,24 %) |
| Булугуни | 39,878 (5.1%) | 51,671 (5.6%) | 53,451 (5.0%) | 72,240 (5.1%) | 83,457 (5.1%) | 91,682 (5.1%) | 139,732 (5.4%) | 161 276 (5,54 %) |
| Табасаранти | 31,915 (4.0%) | 33,432 (3.6%) | 33,548 (3.2%) | 53,253 (3.7%) | 71,722 (4.4%) | 78,196 (4.3%) | 111,152 (4.3%) | |
| Рутулти | 10,333 (1.3%) | 20,408 (2.2%) | 6,566 (0.6%) | 11,799 (0.8%) | 14,288 (0.9%) | 14,955 (0.8%) | 24,298 (0.9%) | |
| Агъулти | 7,653 (1.0%) | 6,378 (0.6%) | 8,644 (0.6%) | 11,459 (0.7%) | 13,791 (0.8%) | 23,314 (0.9%) | ||
| ЦӀахурти | 3,531 (0.4%) | 4,278 (0.4%) | 4,309 (0.3%) | 4,560 (0.3%) | 5,194 (0.3%) | 8,168 (0.3%) | ||
| Диркьаланти | 87,960 (11.2%) | 100,053 (10.8%) | 120,859 (11.4%) | 169,019 (11.8%) | 202,297 (12.4%) | 231,805 (12.9%) | 365,804 (14.2%) | 431 736 (14,84 %) |
| Ногъайти | 26,086 (3.3%) | 4,677 (0.5%) | 14,939 (1.4%) | 21,750 (1.5%) | 24,977 (1.5%) | 28,294 (1.6%) | 38,168 (1.5%) | |
| Урусуни | 98,197 (12.5%) | 132,952 (14.3%) | 213,754 (20.1%) | 209,570 (14.7%) | 189,474 (11.6%) | 165,940 (9.2%) | 120,875 (4.7%) | |
| Азербайжанти | 23,428 (3.0%) | 31,141 (3.3%) | 38,224 (3.6%) | 54,403 (3.8%) | 64,514 (4.0%) | 75,463 (4.2%) | 111,656 (4.3%) | |
| Чячянти | 21,851 (2.8%) | 26,419 (2.8%) | 12,798 (1.2%) | 39,965 (2.8%) | 49,227 (3.0%) | 57,877 (3.2%) | 87,867 (3.4%) | |
| Армянти | 5,702 (0,2 %) | 4,997 (0,17 %) | ||||||
| ЖугьутIни | 1,478 (0,0 %) | 1,739 (0,06 %) | ||||||
| ЦархIилти миллатуни | 43,861 (5.6%) | 52,031 (5.6%) | 61,495 (5.8%) | 63,787 (4.5%) | 57,892 (3.6%) | 58,113 (3.2%) | 25,835 (1.0%) |
Шагьурти
[edit | edit source]| Шагьарла(шила) у | Адамтала луг1и |
|---|---|
| МяхӀячкъала | 587 876 |
| Хасавюрт | 138 420 |
| Дербент | 122 354 |
| Каспийск | 110 080 |
| Буйнакъск | 63 888 |
| Избербаш | 57 511 |
| Къизлар | Example |
| Къизилюрт | Example |
| Дагестанские Огни | Example |
| Къарабудагъкент | Example |
| Ленинкент | Example |
| Бабаюрт | Example |
| Тарки | Example |
| УбяхӀ Къазанищ | Example |
| Ахты | Example |
| Кьасумкент | Example |
| Ботлих | Example |
| Шамхал | Example |
| Белиджи | Example |
| Новый Хушет | Example |
| Къаякент | Example |
| Мамедкъала | Example |
| Лаваши | Example |
| Шамхал-Термен | Example |
| Южно-Сухокумск | Example |
| Новый Кяхулай | Example |
Динахъала
[edit | edit source]