Jump to content

Wt/mnc/yehe

From Wikimedia Incubator
< Wt | mnc
Wt > mnc > yehe

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ (manju gisun)

[edit | edit source]

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (manju hergen)

[edit | edit source]

ᠶᡝᡥᡝ

ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (gebsun)

[edit | edit source]

ᠶᡝᡥᡝ (yehe)

1.
ᠰᠠᠴᠠ ᡳ ᡩᡝᠯᡝ ᡥᠠᡩᠠᡥᠠ ᠮᡠᡥᡝᠯᡳᠶᡝᠨ ᠰᡝᠯᡝ ᠪᡝ᠈ ᠶᡝᡥᡝ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉[1]
saca -i dele hadaha muheliyen sele be, yehe sembi.
2.
ᠰᡳᡵᡩᠠᠨ ᡳ ᡥᠠᠯᠪᠠᡥᠠ ᠰᡠᡵᠪᡝᠵᡝᠨ ᡳ ᠵᡠᠸᡝ ᠰᡳᡩᡝᠨ ᠪᡝ᠈ ᠶᡝᡥᡝ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉[2]
sirdan -i halbaha surbejen -i juwe siden be, yehe sembi.


ᠴᠣᡥᠣᡨᠣᡳ ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (cohotoi gebsun)

[edit | edit source]

ᠶᡝᡥᡝ (yehe)

1. ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡨᡠᡴᡨᠠᠨ ᡩᡝᡵᡳᠪᡠᡵᡝ ᡶᠣᠨ ᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ ᡳ ᡤᡝᠪᡠ᠉[3]
daicing gurun tuktan deribure fon -i aiman -i gebu.
... ᠵᠠᡳ ᠵᠣᠣᡤᡳᠶᠠ᠈ ᠮᠠᡵᡩᡠᠨ᠈ ᠣᠩᡤᠣᠯᠣ᠈ ᠠᠨᡨᡠ ᡤᡡᠸᠠᠯᡤᡳᠶᠠ᠈ ᡥᡠᠨᡝᡥᡝ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᠵᡝᠴᡝᠨ ᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᡨᠣᠮᠣᡥᠣ᠈ ᠵᠠᠩᡤᡳᠶᠠ᠈ ᠪᠠᡵᡩᠠ᠈ ᠵᠠᡳᡶᡳᠶᠠᠨ᠈ ᡩᡠᠩᡤᡳᠶᠠ᠈ ᠣᠯᡥᠣᠨ᠈ ᡩᡠᠩ᠈ ᠵᡠᡧᡝᡵᡳ᠈ ᠨᡝᠶᡝᠨ᠈ ᡶᠣᡩᠣᡥᠣ᠈ ᠰᡳᠪᡝ᠈ ᠠᠨᠴᡠᠯᠠᡴᡡ᠈ ᡥᠠᡩᠠ᠈ ᠵᠠᠩ᠈ ᠠᡴᡳᡵᠠᠨ᠈ ᡥᡝᠰᡳᡥᡝ᠈ ᠣᠮᠣᡥᠣ ᠰᠣᡵᠣ᠈ ᡶᡝᠨᡝᡥᡝ᠈ ᡥᠣᡳᡶᠠ᠈ ᡥᡠᠶᡝ᠈ ᠨᠠᠮᡩᡠᠯᡠ᠈ ᠰᡠᡳᡶᡠᠨ ᠨᡳᠩᡤᡠᡨᠠ᠈ ᠨᡳᠮᠠᠴᠠ᠈ ᡠᡵᡤᡠᠴᡝᠨ᠈ ᠮᡠᡵᡝᠨ᠈ ᠵᠠᡴᡡᡨᠠ᠈ ᡠᠯᠠ᠈ ᡠᠰᡠᡳ᠈ ᠶᠠᡵᠠᠨ᠈ ᠰᡳᡵᡳᠨ᠈ ᡝᡥᡝ ᡴᡠᡵᡝᠨ᠈ ᡤᡡᠨᠠᡴᠠ ᡴᡠᡵᡝᠨ᠈ ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ ᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ ᡨᠠᡴᡡᡵᠠᡵᠠ ᡤᠣᠯᠣ᠈ ᠨᠣᡵᠣ᠈ ᠰᡳᡵᠠᡥᡳᠨ᠈ ᠶᡝᡥᡝ᠈ ᡤᡡᠸᠠᠯᠴᠠ᠈ ᡠᠰᡠᡵᡳ᠈ ᡥᡳᠩᡴᠠᠨ ᡥᡠᠨᠴᡠᠨ᠈ ᡴᡡᠶᠠᠯᠠ ᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᠠᡳᠮᠠᠨ ᠪᡝ ᡤᡝᠮᡠ ᡩᠠᡳᠯᠠᠮᡝ ᡩᠠᡥᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡤᡝᠮᡠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠣᠪᡠᡥᠠ᠉[4]
... jai joogiya, mardun, onggolo, antu gūwalgiya, hunehe aiman, jecen -i aiman, tomoho, janggiya, barda, jaifiyan, dunggiya, olhon, dung, jušeri, neyen, fodoho, sibe, anculakū, hada, jang, akiran, hesihe, omoho soro, fenehe, hoifa, huye, namdulu, suifun, ningguta, nimaca, urgucen, muren, jakūta, ula, usui, yaran, sirin, ehe kuren, gūnaka kuren, sahaliyan -i aiman, indahūn takūrara golo, noro, sirahin, yehe, gūwalca, usuri, hingkan, huncun, kūyala -i jergi gurun aiman be gemu dailame dahabuha, ese be gemu manju obuha.

ᡶᡠᠰᡝᡴᡝ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ (fuseke gibsun)

[edit | edit source]

ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (gebsun)

[edit | edit source]

ᠶᡝᡥᡝ (yehe)

1.
ᠣᠯᠣ ᠪᡝ ᡶᡠᠯᡝᠩᡤᡳ ᠮᡠᡴᡝ ᡩᡝ ᡝᠪᡝᠨᡳᠶᡝᡶᡳ ᡠᡵᡝᠪᡠᠴᡳ ᡩᡝᡵ ᠰᡝᠮᡝ ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ ᠣᡥᠣᠩᡤᡝ ᠪᡝ᠈ ᠶᡝᡥᡝ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉[5]
olo be fulenggi muke de ebeniyefi urebuci der seme šanyan ohongge be, yehe sembi.

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

[edit | edit source]
  1. ↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡠᠶᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᡤᡠᠩᡤᡝ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᠠᡤᡡᡵᠠ ᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠶᡝᡥᡝ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, uyuci debtelin, coohai gungge -i šošohon, jai, coohai agūra -i hacin, uju, yehe. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷九/武功部二/軍器類/第一/盔頂上托子. 1771
  2. ↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡠᠶᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᡤᡠᠩᡤᡝ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᠠᡤᡡᡵᠠ ᠸᡝᡳᠯᡝᡵᡝ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡩᡠᡳᠴᡳ᠈ ᠶᡝᡥᡝ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, uyuci debtelin, coohai gungge -i šošohon, jai, coohai agūra weilere hacin, duici, yehe. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷九/武功部二/製造軍器類/第四/梅針箭鐵挺. 1771
  3. ↑ ᠠᠨ ᡧᡠᠸᠠᠩᠴᡝᠩ᠈ 「ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠯᡳᠶᠣᠣᠨᡳᠩ ᡠᡴᠰᡠᡵᠠᡳ ᠪᠠᠨ ᡨᡠᠴᡳᠪᡠᡵᡝ ᠪᠠ᠈ 1993᠈ 910 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ an šuwangceng. manju nikan yongkiyangga buleku bithe. liyooning uksurai ban tucibure ba. 1993:910 ci afaha 安双成. 满汉大辞典. 辽宁民族出版社. 1993:第910页
  4. ↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwanci debtelin, niyalmai šošohon, uju, niyalmai hacin, uju, manju. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十/人部一/人類/第一/滿洲. 1771
  5. ↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠣᡵᡳᠨ ᡳᠯᠠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠰᡠᠵᡝ ᠪᠣᠰᠣ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠰᡠᠵᡝ ᠪᠣᠰᠣ ᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᠶᡝᡥᡝ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, orin ilaci debtelin, suje boso -i šošohon, subeliyen kubun -i hacin, yehe. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷二十二/布帛部/絨棉類/練麻. 1771