Wt/mnc/jan

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ (manju gisun)

ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (manju hergen)

ᠵᠠᠨ

ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (gebsun)

ᠵᠠᠨ (jan)

1.

ᡤᡳᡵᠠᠩᡤᡳ ᠪᡝ ᠶᠣᡵᠣ ᡳ ᠠᡩᠠᠯᡳᡴᠠᠨ ᠸᡝᡳᠯᡝᡶᡳ ᠨᡳᡵᡠ ᡳ ᠪᡠᡨᠠᠯᡳᠨ ᡩᡝ ᠰᡳᠨᡩᠠᡵᠠᠩᡤᡝ ᠪᡝ᠈ ᠵᠠᠨ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉^[1]

giranggi be yoro -i adalikan weilefi niru -i butalin de sindarangge be, jan sembi.

ᠴᠣᡥᠣᡨᠣᡳ ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (cohotoi gebsun)

ᠵᠠᠨ (jan)

1. ᠠᡳᠮᠠᠨ ᡳ ᡤᡝᠪᡠ᠉

aiman -i gebu.

... ᡨᡝᡵᡝ ᡶᠣᠨᡩᡝ᠈ ᠰᡠᡴᠰᡠᡥᡠ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᠰᠠᡵᡥᡡ᠈ ᡤᡳᠶᠠᠮᡠᡥᡡ᠈ ᠵᠠᠨ᠈ ᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠ᠈ ᡝᠯᠮᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡴᡡᠮᡠ᠈ ᠰᠠᡴᡩᠠ᠈ ᠰᡠᡱᡳᠠᠨ᠈ ᡩᠣᠩᡤᠣ᠈ ᠶᠠᡵᡥᡡ᠈ ᠠᠨᡩᠠᡵᡴᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᠸᡝᠵᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᡥᡡᡵᡥᠠ᠈ ᠸᠠᡵᡴᠠ᠈ ᡶᡳᠣ᠈ ᠰᠠᡥᠠᠯᠴᠠ ᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠪᠠ ᡳ ᡠᡵᠰᡝ᠈ ᡤᡝᠮᡠ ᡨᠠᡳᡯᡠ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᠪᡝ ᠪᠠᡳᠮᡝ ᠵᡳᡥᡝ᠉ ...^[2]

... tere fonde, suksuhu aiman, sargū, giyamuhū, jan, wanggiya, elmin, jakūmu, sakda, suwan, donggo, yarhū, andarki aiman, weji aiman, hūrha, warka, fio, sahalca -i jergi ba -i urse gemu taidzu dergi hūwangdi be baime jihe. ...

ᠴᠣᡥᠣᡨᠣᡳ ᡤᡝᠪᠰᡠᠨ (cohotoi gebsun)

ᠵᠠᠨ (jan)

1. ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ ᡨᡠᡴᡨᠠᠨ ᡩᡝᡵᡳᠪᡠᡵᡝ ᡶᠣᠨ ᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ ᡳ ᡤᡝᠪᡠ᠉^[3]

daicing gurun tuktan deribure fon -i aiman -i gebu.

... ᡨᡝᡵᡝ ᡶᠣᠨᡩᡝ᠈ ᠰᡠᡴᠰᡠᡥᡠ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᠰᠠᡵᡤᡡ᠈ ᡤᡳᠶᠠᠮᡠᡥᡡ᠈ ᠵᠠᠨ᠈ ᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠ᠈ ᡝᠯᠮᡳᠨ᠈ ᠵᠠᡴᡡᠮᡠ᠈ ᠰᠠᡴᡩᠠ᠈ ᠰᡠᠸᠠᠨ᠈ ᡩᠣᠩᡤᠣ᠈ ᠶᠠᡵᡥᡡ᠈ ᠠᠨᡩᠠᡵᡴᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᠸᡝᠵᡳ ᠠᡳᠮᠠᠨ᠈ ᡥᡡᡵᡥᠠ᠈ ᠸᠠᡵᡴᠠ᠈ ᡶᡳᠣ᠈ ᠰᠠᡥᠠᠯᠴᠠ ᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠪᠠ ᡳ ᡠᡵᠰᡝ᠈ ᡤᡝᠮᡠ ᡨᠠᡳᡯᡠ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᠪᡝ ᠪᠠᡳᠮᡝ ᠵᡳᡥᡝ᠉ ...^[4]

... tere fonde, suksuhu aiman, sargū, giyamuhū, jan, wanggiya, elmin, jakūmu, sakda, suwan, donggo, yarhū, andarki aiman, weji aiman, hūrha, warka, fio, sahalca -i jergi ba -i urse, gemu taidzu dergi hūwangdi be baime jihe. ...

2. ᠪᡳᡵᠠ ᡳ ᡤᡝᠪᡠ᠉?

bira -i gebu.?

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡠᠶᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᡤᡠᠩᡤᡝ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᠠᡤᡡᡵᠠ ᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡩᡠᡳᠴᡳ᠈ ᠵᠠᠨ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, uyuci debtelin, coohai gungge -i šošohon, jai, coohai agūra -i hacin, duici, jan. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷九/武功部二/軍器類/第四/哨箭. 1771
↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwanci debtelin, niyalma -i šošohon, uju, niyalmai hacin, uju, manju. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十/人部一/人類/第一/滿洲. 1771
↑ ᠠᠨ ᡧᡠᠸᠠᠩᠴᡝᠩ᠈ 「ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠯᡳᠶᠣᠣᠨᡳᠩ ᡠᡴᠰᡠᡵᠠᡳ ᠪᠠᠨ ᡨᡠᠴᡳᠪᡠᡵᡝ ᠪᠠ᠈ 1993᠈ 830 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ an šuwangceng. manju nikan yongkiyangga buleku bithe. liyooning uksurai ban tucibure ba. 1993:830 ci afaha 安双成. 满汉大辞典. 辽宁民族出版社. 1993:第830页
↑ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwanci debtelin, niyalmai šošohon, uju, niyalmai hacin, uju, manju. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十/人部一/人類/第一/滿洲. 1771

[1] ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᡠᠶᡠᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᡤᡠᠩᡤᡝ ᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠵᠠᡳ᠈ ᠴᠣᠣᡥᠠᡳ ᠠᡤᡡᡵᠠ ᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡩᡠᡳᠴᡳ᠈ ᠵᠠᠨ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, uyuci debtelin, coohai gungge -i šošohon, jai, coohai agūra -i hacin, duici, jan. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷九/武功部二/軍器類/第四/哨箭. 1771

[2] ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwanci debtelin, niyalma -i šošohon, uju, niyalmai hacin, uju, manju. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十/人部一/人類/第一/滿洲. 1771

[3] ᠠᠨ ᡧᡠᠸᠠᠩᠴᡝᠩ᠈ 「ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠯᡳᠶᠣᠣᠨᡳᠩ ᡠᡴᠰᡠᡵᠠᡳ ᠪᠠᠨ ᡨᡠᠴᡳᠪᡠᡵᡝ ᠪᠠ᠈ 1993᠈ 830 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ an šuwangceng. manju nikan yongkiyangga buleku bithe. liyooning uksurai ban tucibure ba. 1993:830 ci afaha 安双成. 满汉大辞典. 辽宁民族出版社. 1993:第830页

[4] ᠠᠪᡴᠠᡳ ᠸᡝᡥᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠨᡳ ᠵᡝᡵᡤᡳ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ᠈ 「ᡥᠠᠨ ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ」᠈ ᠵᡠᠸᠠᠨᠴᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ᠈ ᡠᠵᡠ᠈ ᠮᠠᠨᠵᡠ᠈ 1771 abkai wehiyehe hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng ni jergi niyalma hese be dahame banjibuha. han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, juwanci debtelin, niyalmai šošohon, uju, niyalmai hacin, uju, manju. 1771 清高宗弘歷敕撰, 傅恒等奉敕撰. 御製增訂清文鑑·卷十/人部一/人類/第一/滿洲. 1771

[1]

[2]

[3]

[4]