Wq/ne/आचार्य चाणक्य

From Wikimedia Incubator
< Wq‎ | neWq > ne > आचार्य चाणक्य
Jump to navigation Jump to search
Chanakya artistic depiction.jpg

चाणक्यएक भारतिय शिक्षक, दार्शनिक तथा महान सम्राट चन्द्रगुप्त मौर्यका सल्लाहकार थिए। उनले नदवंशको नाश गरेर चन्द्रगुप्त मौर्यलाई राजा बनाए। उनी राजनीतिकूटनीति का साक्षात् मूर्ति थिए। उनको अर्थशास्त्र , राजनीति, अर्थनीति, कृषि, समाजनीति आदिको महान ग्रन्थ छ। अर्थशास्त्र मौर्यकालीन भारतीय समाजको दर्पण मानिन्छ। चाणक्य राजसी ठाट-बाट भन्दा टाढा एक सानो कुटिमा रहन्थे। उनको नाममा एक टेलिश्रृङ्खला पनि बनेको थियो।

कथनहरू[edit | edit source]

  • न चोरले चोर्छ नराजालाई कर तिर्नु पर्छ नदाजु भाईलाई बाँड्नु पर्छ नबोक्न भारी हुन्छ जति खर्चगरो त्यति बढ्ने संसार कै सबै धनमा श्रेष्ठ धन विद्या हो ,
  • ज्ञान भन्दा ठूलो अर्को कुनै गुरू हुँदैन ।
  • गुरू, मूर्ख, मित्र र स्वजनहरूसित बुद्धिमान व्यक्तिले व्यर्थ विवाद गर्नुहुदैन ।
  • जो आरूको कल्याणको लागि काम गर्छ त्यही सत्पुरूष हो ।
  • चन्द्रमाले जसरी उज्यालो दिन्छ त्यसै गरी सज्जनले प्राणामाथी दया गर्नुपर्दछ ।
  • भोको भए पनि बाघले घास खादैन ।
  • अधिक लोभ अधिपतनको कारण हो ।
  • आफ्नो इच्छाअनुसारको नियम बनाउने शासक महान् अत्याचारी हो ।
  • धनरहीत हुदैमा कसैलाई पनि निर्धन मान्न सकिदैन ।
  • अपमान सहेर बाँच्नुभन्दा पैतलाको धुलो उत्तम हुन्छ ।
  • सुन्दर रूप, तरूण अवस्था र मधुरता यी तीन रूप नारी जातिको ठूलो बल हो ।
  • मानिस असल गुणले उत्तम हुन्छ न की उच्च आसनमा बसेर, महलको छानामा बस्दैमा काग गरूढ बन्छ र ?
  • आफ्नी श्रीमती, भोजन र धन यी तीन कुरामा सन्तोष मान्नुपर्दछ ।

स्रोत[edit | edit source]