Wp/yua/Uj
Káastlan t'aan: Luna
Ka le ujo' chuo yéetel u ko'oten jach ma'alob jump'éel sáasilo'ob tonos zonas bolon wits yéetel jump'éel oscuros tonos k' aanab lava solidificada.
U sáasilil uje' ku néentik u juul k'iin. [1]
Le mares k’áanabob ku yan ba’alo’b Ku xa'ak'itubao'ob ku beetik jump'éel 4.000 millones ja'abo'ob, tu yo'olal nukuch impactos ku originados tumen le lúubulo' asteroides dimensiones ch’uumuk.
Ts'o'okole' ka buulo’ob tumen le lava jóok’ol ti' le kaabal kaabo’.Le caracterización jach jump'éel Uláak ba'al tu'ux tu tuláakal le planetas ti' le chuuno’ob le yaan solar taasaj talam. Yo'osal le telescopio u relieve le ujo' u yilik jach uts ken le sáasilo' le k'iino' ti' u k'uchul rasante.
Le beetike' asab ma'alo'ob yilo'ob le ujo' paach u le óox (creciente wa menguante) yéetel ma' tu k'iino'ob le ujo' Chuup yéetel.
Xan ku yila'al mejo ich ke'elil u ti' verano, dado (ojelt) u táan jach asab ka'anal ka'anal.
Le impacto uláak' asab mejen asteroides yéetel u meteoritos originó u yala'ab le cráteres ba'ax yaan ti' le ujo'.
Le caracterización jach jump'éel Uláak ba'al tu'ux tu tuláakal le planetas ti' le chuuno’ob le yaan solar taasaj talam.
U lu'umil Mercurioe', jach chika’aan ti' le ujo'.
Tu lu'umil yaan xan nukuch cráteres wa joolo'ob tu'ux ku ch'íikil le tuunicho'ob ku lúubulo'obo', chen balee’ ikil u máan iik'e' ku bin u sa'atal, bey túuno' ku bin u k'askúunpajal.
Yo'osal le telescopio u relieve le ujo' u yilik jach uts ken le sáasilo' le k'iino' ti' u k'uchul rasante.
Le beetike' asab ma'alo'ob yilo'ob le ujo' paach u le óox (creciente wa menguante) yéetel ma' tu k'iino'ob le ujo' Chuup yéetel.
Xan ku yila'al mejo ich ke'elil u ti' verano, ojelt u táan jach asab ka'anal bak ka'an.
Beyxan ti' kaambalilo'ob cráteres, witso'obo' yéetel llanuras, ti' le ujo' u páajtal u yiliko'ob u...
...grietas
Tu'ux ch'a'abij
[edit | edit source]