Wp/yua/Peek'

Peek'o'ob
Ch'i'ibalil	Animalia
Filo	Chordata
Clase	Mammalia
Subclase	Theria
Infraclase	Placentalia
Orden	Carnivora
Suborden	Caniformia
Láak'tsilil	Canidae
Género	Canis
Jejeláasil	Canis familiaris

Peek'

Le peek'o' juntúul ba'alche' ku taal tu kuchkabal cánidos, tu ja'abil 2001 ku tukulta'ale' yaan maanal ti' cuatrocientos millones u túulal peek' yóok'ol kaab. Jejeláas u nojochil, u bixil yéetel u tso'otsel u wíinkilalo'ob. Jach seten ma'alob u xikino'ob yéetel u ni'ob, lelo'oba' ku jach meyaj ti'ob.

U ja'abilo'obe' ku náakal ichil óoxlajun tak jo'olajun ja'ab, le kaabal baakelo'obo' je'el tak u náakal junk'aal u ja'abilo'obe', ba'ale' le ka'anal baakelo'obo' ku taal tak lajunja'ab u kuxtalo'obe'.

U yáax baakel peek' muka'an tu tséel wíinike' kaxta'ane' ku yúuchul tu lu'umil Israel ichil u ja'abil 12 000 Ti' le je'elo' peek' yéetel wíinike' ku múul biinsikuba'ob.

Ya'ab máaxe' ku jach yaabiltiko'ob tumen ku meyajo'ob uti'al p'uuj, ku káantiko'on naj wa chéen bey láak'intajo'obe'.