Wp/yua/Kenia
| |||||
 | |||||
Kenia (sotoo t'aan: Republic of Kenya) u k'aaba' junp'éel lu'umil ich Áfrikaa. Xook yéetel 57.5 millones utia'al wíinik (2025).
Jump'éel noj lu'um yaan ichil África Oriental. Ku láak'lu'umtak yéetel Etiopía, Somalia, Sudán del Sur, Uganda, Tanzania yéetel k'áak'náab Índico. U noj kaajil leti' Nairobi, tu'ux ku yaantal u noj meyajil gobierno, economía yéetel xook. Kenia ku k'ajóolta'al tumen u jejeláas lu'umilo'ob, ya'ab ba'alche'ob yéetel u noj patrimonio natural yéetel cultural.
Le lu'umo' yaan u jejeláas lu'umil kuxtal, je'el bix sabanas, k'áaxo'ob, nojoch wits'o'ob, lagunas yéetel chi' k'áak'náab. Ti' Kenia yaan le k'áax Kenia (monte) (Bolon wits Kenya) (montaña), jump'éel ti' le asab nojoch wits'o'ob ichil África. Bey xan, yaan ya'ab parques nacionales yéetel reservas naturales, tu'ux ku kuxa'an elefantes, leones, jirafas, rinocerontes, cebras yéetel uláak' ba'alche'ob. Ya'ab ti' le kúuchilo'ob yaan ts'íibta'ano'ob tumen UNESCO bey Patrimonio Mundial.
Le t'aano'ob oficiales ichil Kenia leti'ob suajili (Kiswahili) yéetel inglés, ba'ale' yaan xan ya'ab t'aano'ob indígenas ku t'aano'ob tumen jejeláas máasewalo'ob. Le je'ela' ku ye'esik u ya'abil u k'ajlayil yéetel u jejeláasil u kuxtal le lu'umo'. Ya'ab máako'ob ku meyajtiko'ob ti' pak'al, ganadería, turismo, comercio yéetel servicios. Ti' u pak'alo'ob asab k'a'abet yaan té, café, ixi'im, trigo, lol yéetel uláak' pak'alo'ob ku kono'ob ti' ya'ab noj lu'umo'ob.
Le Kenia jach k'ajóolta'an tumen u meyajil u kanáantik u biodiversidad yéetel u patrimonio natural. Gobierno yéetel múuch' meyajilo'ob ku meyajtiko'ob uti'al u kanáantik u k'áaxo'ob, u ba'alche'o'ob yéetel u ja'o'ob. Bey xan, le turismo ecológico ku ts'áaik ya'ab meyaj yéetel ku yáantik u kanáanta'al le yutsil lu'umilo'ob. Tumen lela', Kenia jump'éel noj lu'um jach k'a'abet ichil África tumen u yuumilil, u kuxtalil máasewal yéetel u jejeláas ba'alche'ob.
Tu'ux ch'a'aba'an lela'
[edit | edit source]