Wp/yua/Cataluña

Katalunya
Catalunya

Lakam Chimal

Katalunya (katalan t'aan: Catalunya) u k'aaba' junp'éel lu'umil ich Europa. Xook yéetel 40.914.000 utia'al wíinik.

Jump'éel comunidad autónoma yaan tu xaman noholil España. Ku láak'lu'umtak yéetel Francia yéetel Andorra tu xaman, yéetel Aragón, Comunidad Valenciana yéetel le Láak'naab Mediterráneo. U noj kaajil leti' Barcelona, jump'éel ti' le asab nojoch yéetel asab k'ajóolta'an kaajo'ob ichil Europa tumen u k'ajlayil, u meyajil tojol yéetel u turismo.

Ti' Catalunya ku t'aano'ob asab le katalan t'aan (català) yéetel español (castellano). Le katalan t'aan leti' jump'éel t'aan romance ku meyajta'al ichil najil ka'ansaj, universidades, gobierno yéetel medios ti' comunicación. Bey xan, ku kanáanta'al tumen yaan u noj k'a'abetil ti' u k'ajlayil yéetel u yuumilil le máasewalo'ob.

Castillo de Tosa de Mar, Catalunya

Le lu'umil yaan u ya'ab k'ajlayil. Ti' yaan ya'ab najilo'ob úuchben, kúuchilo'ob arqueológicos, museos yéetel yotoch Yuum. Le máasewalo'ob ku kanáantiko'ob u jejeláas costumbreso'ob, u paaxilo'ob yéetel u fiestajo'ob. Ichil le jach k'ajóolta'an meyajo'ob yaan le pa’ob (castillos), ba'ax leti' u nojochkuunsik torres ku beeta'al tumen máako'ob, yéetel La Sardana, jump'éel paax ku báaxalo'ob ichil múuch' meyaj.

Monument a la Sardana, Barcelona

Le economía ti' Catalunya jach muuk'. Yaan ya'ab meyajil industria, comercio, kool, tecnología yéetel turismo. Ku pak'iko'ob uvas, olivos, trigo yéetel uláak' pak'alo'ob, bey xan ku beetiko'ob vino, aceite ti' oliva yéetel ya'ab ba'alo'ob ku kono'ob ti' ya'ab noj lu'umo'ob.

U boono'ob

Le Catalunya yaan xan u noj patrimonio natural. Ti' yaan wits'o'ob, k'áaxo'ob, ya'o'ob yéetel playas ku yilik ya'ab máako'ob ichil tuláakal ja'ab. Tumen lela', Catalunya jump'éel lu'um jach k'ajóolta'an tumen u k'ajlayil, u t'aan, u meyajil yéetel u yutsil u lu'umil.