Wp/yua/Karl Marx

Karl Marx (* Alemania; 1818 -1883).
Jump'éel aj tuukul, aj ts'íib yéetel aj xook economía u lu'umil Alemania. Tu síijil ti' le kaajil Trier yéetel tu meyajtaj ya'ab ts'íibo'ob tu yo'olal economía, historia, política yéetel u kuxtalil máako'ob. Marx ku tuklik wa u na'atik u kuxtalil máako'ob k'a'abet u yilik bix ku meyaj le sociedad, bix ku ts'áabik le meyaj yéetel bix ku yaantal le táak'in ichil jejeláas múuch' máako'ob.

Yéetel u láak' aj tuukul Friedrich Engels, tu ts'íibtaj le Manifesto del Partido Comunista ichil ja'ab 1848. Bey xan, tu ts'íibtaj le noj áanalte' El Capital, tu'ux tu xooktah u meyajil capitalismo yéetel u páajtalil ichil le economía. Le ts'íibo'ob lelo' jach k'a'abet tu yo'olal u xookik economía, sociología, historia yéetel ciencias políticas ichil ya'ab noj najil ka'ansaj tu yóok'ol kaab.
Le noj tuukulil Karl Marx ku ya'alik wa le historia ku k'exik tumen u much' meyajil yéetel u pak'atalil jejeláas múuch' máako'ob. Tu ya'alah xan wa le meyaj ku beetik u páajtalil u meyajil táak'in, yéetel ku xooktah bix ku meyaj le mercado, le fábricas yéetel le meyajnáajo'ob.
Ya'ab aj xooko'ob ku much' tuukul yéetel ku tsikbaltik u tuukulilo'ob, ba'ale' yaan xan uláak' aj xooko'ob ku ma' cha'ik tuláakal u tuukul. Tumen lela', u meyajil Karl Marx ku p'áatal bey jump'éel ba'al jach k'a'abet uti'al u tsikbalil yéetel u xookik le historia yéetel le sociedad.

Le tuukulilo'ob Karl Marx tu ts'áaj u yáanalil ti' ya'ab movimientos sociales, partidos políticos yéetel aj xooko'ob ichil ya'ab noj lu'umo'ob. Tak xan, u ts'íibo'ob ku xooka'al ichil universidades tumen ku yáantik u na'atik bix ku meyaj economía, sociedad yéetel historia, tu'ux ku tsikbala'al yéetel ku xookta'al yéetel u jejeláas tuukulilo'ob.
Tu'ux ch'a'aba'an lela'
[edit | edit source]