Wp/yua/Camerún

Camerún

Lakam Chimal

Camerún (francés t'aan: République du Cameroun; inglés t'aan: Republic of Cameroon) jump'éel noj lu'um yaan ichil África Central. Ku láak'lu'umtak yéetel Nigeria, Chad, República Centroafricana, República del Congo, Gabón yéetel Guinea Ecuatorial. Yaan xan u chi' k'áak'náabil ti' le Golfo de Guinea. U noj kaajil leti' Yaundé (francés t'aane': Yaoundé), ka tu'ux ku yaantal u noj meyajil gobierno, ka tumeen Duala (Douala) leti' u asab nojoch kaaj yéetel u puerto jach k'a'abet ti' u meyajil tojol. Le noj lu'umo' yaan u nojlu'umil tu'ux ku kuxtal ya'ab máako'ob yéetel ya'ab jejeláas ba'alche'ob yéetel che'ob.

Yaundé, Camerún

Camerún ku k'ajóolta'al bey "África ichil chan lu'um", tumen ichilo' yaan jejeláas lu'umilo'ob, k'áaxo'ob tropicales, nojoch wiits'o'ob, sabanas, ya'axk'áaxo'ob yéetel chi' k'áak'náab. Ti' le lu'umo' yaan Wiits Camerún (Mount Cameroon), jump'éel wiits k'áak' jach nojoch yéetel jach k'ajóolta'an ichil África. Le k'áaxo'ob ku kanáantik ya'ab ba'alche'ob je'el bix elefantes, gorilas, chimpancés, leones, hipopótamos yéetel ya'ab ch'íich'o'ob.

Douala

Ya'ab t'aano'ob ku t'aano'ob ichil Camerún. Le francés yéetel inglés leti'ob le t'aano'ob oficiales, ba'ale' yaan xan ma'alob ya'ab (más ti' 250) t'aano'ob indígenas ku t'aano'ob tumen jejeláas máasewalo'ob. Le je'ela' ku ts'áak u yaantal jump'éel noj k'ajlayil yéetel u jejeláas u kuxtalil le máako'ob.

Le meyajilo'ob asab k'a'abet ichil Camerún leti' pak'al, meyajil k'áax, kay yéetel noj meyajil tojol. Ku pak'iko'ob kakaw (Theobroma cacao), café (Coffea arabica yéetel Coffea canephora), algodón, ja'as yéetel uláak' pak'alo'ob. Le kakaw yéetel café ku kono'ob ti' ya'ab noj lu'umo'ob yóok'ol kaab.

Le Camerún yaan u noj k'a'abetil tumen u ya'ab ba'alche'ob, u jejeláas máasewalo'ob yéetel u patrimoniolo'ob natural yéetel cultural. U kanáantik le k'áaxo'ob yéetel u ba'alche'ob jach k'a'abet uti'al u p'áatal u kuxtal yéetel u ma'alob lu'umil ti' túumben paalalo'ob.