Wp/yua/Kaab
Jump'éel ch'ujuk yéetel táat ku beeta'al tumen yik'el kaab, k'ajóolta'an bey Apis mellifera. Le kaaba' ku molo'ob u néek' loolo'ob, ku ts'áak u póoleno'ob yéetel ku yáantik u paakat u ya'abkúuchil pak'alo'ob yéetel che'o'ob kuxa'ano'ob.
Ku máan u molo'ob, ku ts'o'okole' ku biinsiko'ob ti' jobon tu'ux ku xa'ak'tiko'ob yéetel uláak' ba'alo'ob uti'al u p'atiko'ob táatil.
Xunáam kaab
[edit | edit source]Ku meyaj xan uti'al u ts'áakik jejeláas k'oja'anilo'ob je'el bix se'en, saasak' kaal, uti'al u yutstal u yoot'el máak, yéetel uláak'.
Le yik'el kaaba' yaan u páajtal u k'uchul tak ya'ab loolo'ob ichil jump'éel k'iin, tumen lela' jach táan u yáantik u ts'áakik yéetel u yaantal u wich'inal pak'alo'ob. Ti' le kaajilo'ob mayao'ob, le kaab yéetel le sujuy chaalij yik’el kaab yaan u noj tuukulil yéetel u meyajil, tumen ku jantik, ku ts'áakik yéetel ku meyajtiko'ob ti' jejeláas pak'alo'ob. Le kaab yaan xan antioxidantes, vitaminas yéetel minerales, ba'ax ku yáantik u muuk'il wíinik yéetel u suut u toj óolal. Ti' Yucatán, ya'ab máako'ob ku meyajtiko'ob kaab yéetel xunáam kaab ichil noj meyajil kaabnáal, jump'éel meyaj ku kanáantik le lu'um yéetel ku yáantik u kuxtal kaajo'ob.