Wp/yua/K'ab
- Ich Káastlan t'aane': Mano.
K'abe', jun xoot' wíinkilal máak, ku káajal ti' u kaal k'ab tak u tich u yáal k'ab, ti' u K'ab máake' yan u táan u K'ab, yáal k'ab, paach u K'ab, íich'ako'ob, ti jun juntúul máake' yan ka'ap'éel u K'abo'ob, xno'oj yéetel xts'íik, tuune' jun jump'éelil u K'abe' yan tak jo' ts'íit u yáal K'ab, bey túuno' yaanti' lajun u p'éelal yaal K'ab ti'; le je'elobo' jach ku k'aabéetal tia'al u pàajtal u meyaj. Le K'abo’obo' jach k’a’abet ba’al ti’ u winkilal máak. Yéetel leti’obe' je’el u páajtal u t’úuchik wa ba'ax, u machik ba’alo’ob, je'el u páajtal k'aaxe' u meyajtik ya’ab meyaj yéetel u beetik noj tuukulilo’ob bix ts’íib, pak’áal yéetel meyajil ka’aj ichil uláak' ya'ab ba'alob.
U tsoolil le k’áabo’ob máako’
[edit | edit source]
Ti’ jump’éel K'abe' yaan tak 27 bakelo'ob, ya’ab muuk'il yéetel tendón, ku meyaj tak yéetel u k’áaxil le K'abo’ tumen u p’éek’ta’al yéetel u yáantik u meyaj.
Le na' K'abo' (pulgar) ku yaantik u t’úuchik ba’alo’ob tumen je’el u suut u báaj yéetel uláak’ k’abalo’ob, ba’al ku beetik u meyajil máak jach táanil.
Le k’áabo’ob xan yaan u yáanal ya’ab nervio’ob ku ts’áaik u na’atik ba’ax ku t’úuchul, ku síis wa ku ch’íich’ta’al, lela’ ku yáantik u k’a’ajsik u b’aah yéetel u kanáantik u winkilal.
Tumen le k’áabo’ob ku meyaj ti’ tuláakal k’iin, jach k’aabet u kanáanta’al, u p’o’ota’al ma’alob yéetel u suutsa’al wa ku yúuchul k’i’ik’el wa ch’ibal.