Wp/yua/Eek'

Ba'ax u k'àat u ya'alej

Le eek'o' jump'èel nuxi' wolis ti' plasma ku juul yèetel chokoj le je'ela' jach nàach yaan klu'umil, ich kastekant'aane' ku ya'alal estrella.

Le eek'o'ob (estrellas) yaan u nojoch ba'alo'ob k'áak'náab gas chach choko'an, principalmente hidrógeno yéetel helio. Ku meyajtiko'ob energía tumen jump'éel proceso k'aaba'e' fusión nuclear, le ku ts'áik sáasil yéetel k'íin. K'iin (el Sol) leti' le ek' más naats' ti' Yóok'ol Kaab yéetel ku beetik u yaantal kuxtal ti' k lu'umil. Le ek'o'ob ku síijilo'ob ichil nojoch múuch'o'ob gas yéetel polvo, ku jalach k'exikuba'ob tu yóok'ol millones wa miles de millones ja'abilo'ob, ka'ach ku ts'o'okol u kuxtalil jejeláas tuukulil tumen u nojochtal.

U làak' ba'alo'ob ti' eek'

- Ya'ab u juul

- Ku beetiko'ob ba'alo'ob aaltak

- Ku wàak'al kan ùuchuk procesos cosmològicos

- Ku bèeytal a wilik tak klu'umil.