Wp/yua/Chab

U k'aaba' ich kastelan t'aane': oso hormiguero k'ajola'an xan beey: tamandua mexicana, juntúul ba'alche' ku kaxta'al ich u k'áaxilo'ob u peetenil Yucatán. Te' k'iino'oba' táan u taal u káajal u ch'ejelo'ob.
Bixi':
[edit | edit source]Ku k'uchul tak jump'éel metro y medio u chowakil u wíinkilal, tu ni' tak tu punta u nej; yéetel u neje' ku machikubáaj ti'al u na'akal wa u yéemel tu kúul che'ob; ka'ap'éel u boonil u wíinkilal: pi'its' kan yéetel boox, beey wa yaan u chalecoi', mejentak u yicho'ob je'el bix xan u xikino'ob, chowak u ni', ku jaantik síinik yéetel tuyul. [1]
Tu'ux ku páajtal u kaaxta'al:
[edit | edit source]Ku páajtal u kaaxta'al chabo'ob tu lu'umil México tak u xamanil América del Sur. Tu lu'umil México, ku kaxta'al ich u vertienteil Pacífico tak Michoacán yéetel Huasteca Potosina tu vertienteil Golfo, tak Chiapas yéetel Yucatán. Ku páajtal xan u kaaxta'al tu k'áaxilo'ob San Marcos, Acahuizotla yéetel Chapolapa tu Estadoil Guerrero. [2]
Tu'ux ch'a'abij:
[edit | edit source]- ↑ https://www.posta.com.mx/yucatan/este-exotico-animal-vive-en-yucatan-y-ya-quedan-pocos-ejemplares/vl2044812
- ↑ https://es.wikipedia.org/wiki/Tamandua_mexicana