Jump to content

Wp/yua/Buctzotz

From Wikimedia Incubator
< Wp | yua
Wp > yua > Buctzotz
Buctzotz
Wíiniko'ob 10.363 (2010)[1]
Código INEGI 31003

Buctzotz yaan jun kuchkabal ti' Yúukatan ichilMéxikooe,[2] p'aatal tu xaman-lak'inil Noj A'almaj t'aanil u méek'tankaaj, tu'ux kutal u ts'oko'ol u pa'ak'al kij.

Jump’éel municipio yaan tu estadoo’ Yucatán, tu noresteil le península ti' Yucatán. U noj kaajil leti’ le kaaj Buctzotz. Le lu’umil jach plano yéetel clima cálido subhúmedo, tu’ux ku meyajo’ob agricultura yéetel ganadería.

Le k’aaba’ “Buctzotz” ku taal ti’ le t’aan maya yéetel ku ya’ala’al “u p’óok’ u ts’oots’” wa “vestido de pelo”, tumen u raíces mayao’ob. Le municipioo’ ku kanáantik u costumbres mayao’ob, yéetel yaan jejeláas kaajo’ob rurales ku manik u tradiciones antiguas, bey xan fiestas yéetel cenotes tu lu’umil.

Tu'ux ch'a'aba'an lela'

[edit | edit source]
  1. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «Resultados preliminares del Censo de 2010. Yucatán». Káastlan t'aan.
  2. Instituto Nacional de Estadística y Geografía. «Aspectos geográficos de Yucatán. Divisón Municipal». Káastlan t'aan.

Noj najil K'uj Buctzotz, Yucatán

Noj najil k’uj

[edit | edit source]

U noj najil k’ujil Buctzotz yaan u k’aaba’e’ Parroquia ti’ San Isidro Labrador, junp’éel najil k’uj ya’abix yéetel noj óolal ts’íibta’ab ichil u k’iinilo’ob coloniaal, yéetel juntúul tu’ux ku je’ets’el bey junp’éel naj ku ya’ab u yojelil ti’ le kaajo’.

U paakatil naj tsíimin yéetel suukil maya’ t’aan ku k’áat chi’oba’ ti’ u chúumuk kaaj, táanil le k'iwik principalo’. Le najil k’ujo’ ts’a’ab ti’ San Isidro Labrador, u yumilil le koolnáalo’obo’, yéetel tu’ux ku meyaj noj k’iino’ob kuxtalil yéetel u fiestajo’ob le kaajo’.