Wp/tig/4
አምሳላት
መእተዬዩ
ተር-መት መሰል፤
መሰል ሐቴ ኖዕ ምን ርዝቅ ዓዳትነ ተ። ሰኒ ሐጫር ሕስበት-ታመት ምንመ ተ፣ ዲብ ቀበተ ለትሐቅፈ ለባበት ወለትሓልፈ ልእከት ላኪን ልትዓደለ አለቡ።
አዜ ሳሕፊ ዲብ “ኤረትርየ ሐዳስ” ለሀለ፣ መደርስ ኣድም ሳሌሕ አብ-ሐሪሽ፡፣ ዲበ “አምር ወፋግዖት” ለልብል እት 1998 እብ ውዛረት ተዕሊም ለትጠበዐ ክታቡ፡ “አምሳላት ትግረይት ነኣምር” ሐንቴለ ANA ACA: AN hie አምሳላት እሊ ለተሌ ካትብ ቱ።
“.. መሰል እት ግምሽ ኢትትበለስ (ኢትፈግር)። ልእከት እንዴ ጸብጠት ተ ለትትመሰል። ልእከት ሰኔት አው እኪት ለተአስእል። ለትመክር ወለተአደርስ እግል ትግበእ ትቀድር። ወእብሊ' ወመሰል እት ቀበተ ዎሮ ምስጢር ዐቢ ለበ ህግያ-ዐምሳት ተዉ። እሊ ምስጢራ ፈሀምነ ምንዲ ገብእ ቱ ህዬ ለመሰል አክል-ሕድ ነአምረ እግል ኒበል ለአንቀድር...” ቤለ።
ምን እሊ አብ-ሐሪሸ ለከትበዩ ጦግ ከመ እንፍህሙ፡ መሰል ሰኔት ትግበእ ወእኪት እበ ኢከስስ እምበል ሀደፍ ክምሰል ምስልት ኢኮን ቱ።
ዲበ እት ሰነት 2005 እብ መምህር ሙሰ ኣሮን ለትዳለ ቃሙስ ትግረይት፣ “ክብት-ቃላት ህግየ ትግሬ”፣ ዲብ ገጽ 48፡ እለ “መሰል” ለትብል ከሊመት ክእነ ለተሌ ፍስርት ህሌት።
‘HEP he ARID Ae OULU Ak ድደፇ'ም። AVA 4434 ልጳፖሃ#ሃ3 HOF 1%’ AVA APAO! MA ፈሪሃ NMAFUP ም4ጳ AON FL 4/ጭጣ Ah1C OTA ሥም”
አምሳላት ህዬ ሚ ዶል ንትነፈዕ እቦም?
ኣመሮት መሰል፡ ሰኒ ምንመ ቱ፡ ለአምር ላኪን ዲቡ እንዴ አንበተ ዲቡ ለተምም ኢኮን። ዲብ ኣመሮት አምሳላት፣ ለሔሰ፡ አክል-ሕድ ሚ ዶል ትትነፈዕ እበ ኣመሮት ቱ። ክመ ዲብ ትክሳት ለአካን ሰኒ እንዴ ሓመምካሀ (አምጸጽካሀ) ለትታክሰ'፡ መሰልመ ለትትበሀል ህሌት ጋሪት፡ ሰኒ እንዴ ፈጠንካሀ እግል ቲበለ ለአስትህል። ሐቴ መሰል፡ ሕኔት ዲብ ይአካና ወኢወቅታ rb AN! ምን ኢትትነፈዕ እበ ለሐይስ። እግል ሚ፡ ሐቴ መሰል እምበል ገበያ ሐቆ ትነፋዕከ እበ፡ ለመተንስያይከ፣ “እት ሚ ቴልካሀ?” ቤሌከ ምን ገብእ፣ አዳም ለኢልፍህሙ ሀገጊት ትትነሃጌ ህሌከ በህለቱ ቱ።
መብዝሑ AA: VIP: AIA Wht AVA ንአትሐጭር ወእግል ንአትጋርመ ወነዓርረ ቱ መሰል ለነሓብር እተ። እግል መሰል ዲብ ትግረይት፡ “ህግየ እብ መሰል ወገበይ እብ ስለል” ለትብል መሰል ብነ። ክመ እብ ስለል ጣፍሐት ጊስከ ምን ገብእ፡ ዝያድ ለተአሰልጥ፡ ህግያመ እብ አምሳላት ፈሰርካሀ ምን ገብእ ዝያድ ተ ለትትወደሕ።
ዲብ ሀገጊመ ብዕድ ርኤነ ምን ገብእ፡ እግል መሰል እብ አምሳላት ለሸሬሕ ሀገጊ ሑድ ኢኮን። እለን ለተልየ፡ 15 መሰል፡ ምን ለትፈናተ ሀገጊ ናይ ለትፈናተ መጅተመዓት ለትነሰአየ ተን።
- መሰል፣ ሰርጎ ህግየ ተ። መሰል ፔርሽያ
- ለኢመስል ሀበል ወለኢልትገረር አድግ። ትግርኛ
- መሰል፣ ምብጣር ህግየ ተ። መሰል ሳሆ
- መሰል፣ ዝብደት ህግየ ተ። መሰል ዐፋር
- እት ህግየ፡ መሰል ለፈጥቅ፡ ሐዞቱ ኢለሐግል።
መሰል ሩስያ
- ሕስበት ሐጫር ናይ ክእሉል ተጃርብ ተ።
መሰል ስፐይን
- ላባም መስሎ፡ ወሃቡል ደጉሙ። መሰል እንግሊዝ
- መሰል ሐጫር፣ ኮም ምን ለባበት ተሓድር። መሰል
ግሪክ
- አምሳል ዚረት ተጃርብ ቱ። መሰል ሆላንድ
- መሰል ከሊማት ለልትማቀር እበ ጽቤሕ ተ። መሰል
ናይጄርየ
- መሰል መብረሀት ህግየ ተ። መሰል ፍልፒን
ገሌ ዳርሳምመ እብ ክሉስ አምሳላት ለልትነሃገዉ ሀለ። ሐቴ ምኖም ህዬ ዳርሰት አቦይ-ነበሮይ “ፎክሎር” ላተ ሩት ፋኔጋን ተ። ፋኔጋን “ህግየ እምበል መሰል ክምሰል ሀይከል እምበል ስገ ተ” ትብል።
መሰል ለትብል ዘዐት
ዔማት ናይ እለ “መሰል” ለትብል ዘዐት ትግረይት እግል ኖሰ በሐስ ለትሐዜ ተ። እግል ሚ ምን ልትበሀል፡ ዲብ ክለን ሀገጊት ዐድነ በህለት ዲባ ውላድ ሴም፡ ኩሽ ወውላድ ኒል ለልትሃገወን ሕድ ለሸብህ ነጥቅ በ። እትሊ ለተሌ አምሳል ልብ ንክሬ።
ዲብ ሀገጊ ሴም
- ትግረይት መሰል
- ትግርዐ ምስላ
- በረብዉጡጭ መሰል”
- አምሐርኛ ምሳሌ
- እጵራይስጥ መሻል
ዲብ ሀገጊ ኩሽ
ሳያጨ-ጨሥ-ሓጭ፡፡፡-ብ።ዓ4ን፥ ምስሊ
- ዐፈር ምስሊ
- ብዳዌት መተለ
- ብሌን መሰል
ዲብ ሀገጊ ኒል፤
- ኩናማ ማሰላ
- ናራ መሰል
መሰል ዔማተ ሚ ቱ?
መሰል ዎሮት ርዝቅ ምነምን አብዕቦታትና ለትከበትናሁ “ሜራስ” ወስብሪት [1] ክምሰል ተ ርእያም ዐልነ። እቡ ቱ ህዩዬ፡ ዶል AINA: “ልብሎ ሰብ መሰል” አው “ልብሎ ሰብ ትግሬ” ለእንብል።
ዲብ ህግየ ትግርዐመ፡ “ለባም ብሂል ኣበው” ለትብል ጥናበት እግለ ምልክ ለትሐብር ተ። ዲብ ሀገጊ ዐፈር ወሳሆመ ዲብ ደንጎባ ክል-መሰል፡ “ነጠ” ባህለት “ልብሎ” ለትብል ከሊመት ህሌት።
ገሌመ እብ አፍራድ ለትበህለ ቱ። እሎም አፍራድ ክምሰል ሰብ-አጠዐሚቶ (የ፻01፤ ርከ፳3ር(ር68) ለልትበሀሎ ቶም። እግል መሰል ዲብ ትግሬ ሐመድ አምሰ ወሐመድ ተሌ፡ ዲብ NET: ወድ ዑመር ነፍሮ ወሐመድ አምሰ ዲብ ትግርዐ ወአምሐርኛመ ክምሰል ከረ፡ አባ ገብረሀና ለልትባሃሎ ህለው። ህቶም ቤለዉ ለልትበሀል ድግም ወአምሳላትመ ሰኒ ብዞሕ ቱ።
ዔማታት ብዕድ ሀዬ?
መሰል ዔማታትመ ብዕድ በ። አክትበት ዲን (ቶራት፡ ክታብ ቅዱስ ወቅርኣን..) መብዝሑ ዶል መምበዕ ለባበት ወነሳዬሕ ቶም። እግል መሰል፡፣ “ገመልከ ዕቀሉ ወዲብ ረቢከ ትወከል” ለትብል ሕክመት ሐቴ ምን እሊ ኖዕ እሊ ተ።
ናይ ሔልየት (ሹዐራእን እሙራም ANG: FZ መዳግመት እሙራም አድጋም መሰል እግል ንአፍግር ምኑ እንቀድር።
እግል መሰል፡ ዲብ ህግየ እንግሊዝ ርኤነ ምን ገብእ፣ ምን አሽዓር ሼክስፒር ለትነሰአ አምሳል ሰኒ ብዞሕ ቱ።
ዲብ ትግረይትመ ክእነ ለመስል ሓጃት ኢልትሐገል። እግል መሰል፡ ለእሙር መሔርባይ ወመስተዕምረት ጥልያን ልትቃወም ለዐለ ዘማት ወድ-ኡኩድ፡ ጥልያን እንዴ አስረቱ አስክ ናኩረ ዲብ ገይሶ እቡ፡ ከረን ክምሰል በጽሐ እለ ለተሌ ቤት ናይ መስሎሊብ ቤለ ልትበሀል።
“ተዐወትኮ' ለቤለ፡ ለበረጀ ወሰሰዐ
“ጥዕም እንተ ለትበለዐ፡ መራር እንተ ትትገሰዕ”
ተእሪክ ሰኔት ነባሪ፡ ተእሪክ እኪት ትትረሰዕ
ሰላመቼ አብጽሕዎም ውላድ ቤት-ጁክ ወመንሰዕ።”
ምን እለ ቤት ናይ ሽዕር፡ “ጥዕም እንተ ትበልዐ መራር እንተ ትገሰዐ”" እብ በነ ነስእናሀ ምን ገብእ መሰል ትርድት ዲብ እንተ እንረክበ። ገሌመ እግለ አምሳላት ልሙድ ዲብ ሕላይ ተሩ ክቱብ ለልትነፍዖ እቡ ህለው። እብ ፍንቲት ክምሰል አርእስ አው ዕንዋን ለልትነፍዖ እቡ ብዝሓም ቶም።
ተፍሲር መሰል
መሰል እብ ዝያፆታት ሕሩይ ለትነደቀት ተ። ዲብ ቀበተ ህዬ የም-ለአለቡ፡ ተፍሲር ለልአትሐዝዩ፡ ለባበት በ። ህግየ ኒገር ወላባም ሰበት ተ ህዬ፤ እግሎም ለመስሎ (ላባም) ሌጠ ቶም ለልፍሁመ።
አምሳላት ለኢልትሃጌ ዲቡ መጃላት ይሀለ። እብ ክሱስ፡ ክሉ ጠበቃት ናይ ማዕየ ለሀለ መጃላት አምር ገሌ ልብል። ምሳል እግል ለመድ፡ ዓዳት፡ ነሻጣት፡ ቅየም፡ ሰዋልፍ፡ እሱል፡ ስርዐት. . .ወለመስሉ ናይ ዎሮ አርወሐቱ ክምሰል ዎሮ ምጅተመዕ ለሓስብ ወጋብል ክፋል ናይ ገቢል ለከስስ ለትፈናተ መጃላት ምንለ ትፈናተ እንክራት ለገኔሕ ክፋል ናይ ዓዳት ወክፋል ህግያሁ ቱ።
እሊ በህለት ተሩ መዴሕ፡ ለሐምድ፡ ለሐሌ ወተሩ ለአትዐግብ፡ ለሐሜ፡ ቀብብ ወሰቅቅ። ገሌ አምሳል ህዬ፡ ቀረዱ እበ ኢከስስ ወቅት ለዕሩይ እቡ፡ ወምስል እሊ ወቅት ሐዲስ ወዘበን ጥዉር ለኢገይስ እት እንቱ ሰበት ጸነሐከ፡ እት ገበይከ ክልኦት ጋር እግል ለአመርዴ እግልከ ቀድር።
ለክልኦት ጋር፤ ዎሮ ለህግየ አክል-አ8- ገዲመት ክምሰል ተ፡ አክል-ሕድመ ምን ኢገብእ FLA ወትዋግም። ለካልኣይ ጋር ህዬ፡ ደረ- ት ሰቃፈት ናይለ ምጅተመዕ እት ሚ መርሐለት አው ሓለት ክምሰል ዐለት ለአርኤከ።
እምበል እሊመ፡ ናይ ዎሮ ምጅተመዕ እት እንቱ ሕድ ለልትቃወም አው ድድ ሕድ ላቱ ተርጀማት ለዘብጥ እት እንቱ ትረክቡ። እሊ ህይ ለወሳዐት ወፈርግ ናይ ረአይ ወአብሳር መንበረት ናይለ ምጅተመዕ ለለአርኤ ወለመጅተመዕ እግል ኖሱ እትለ ትፈናተ ደዋይሖታት ለትፈናተ አግቡይ መናበረት ክምሰል ዐለ AM ለለአርኤሌ መስል። ተክምሰልሁመ፣፡ ለህግየ ወለሰብአ ምን ወቅት እት ወቅት ተቅዬር መጽእ እቶም ክምሰል ዐለት፤ ምናተ ለእተ ዘበን ለቅዱም ለንፍዓም እቡ፡ በደል ለኩፉ ወለሐዱጉ እት ልትወረስ መጽእ ዐለ እግል ለአተብልመ ቀድር። እሊ ህዬ እኩይ ቱ ኢልትበሀል። ሰበቡ ህዬ፡ ፈርግ ረአይ LUA ምን ገብእ ተጠውር ወመትቀዳም ሰበት ይሀለ።
ዲብ አምሳላት እግል ንርከቡ ለእንቀድር፤
እብ ገበይ አምሳላት፡ ለምጅተመዕ ፈልሰፈቱ ወሩእየቱ ዲብ ለትፈናተው ጋራት ከአፎ መስል ዐለ ወዲብ ለትፈናተ መጃላት ሚ ለመስል ረአይ OA እግሉ እግል ንኣምር APLC
እግል መሰል፣ “ሸራር ነገለቱ ዲብ ለሐዜ ዶል መጽአከ ነገለትከ ሀቡ” ለትብል መሰል፡ ዶል እንርኤ ገቢል ትግሬ፣ አክል-አዩ ሸር ለአቤ ክምሰል ዐለ እግል ንኣምር እንቀድር።
እሊ ላኪን፡ ሸር እንዴ አበ ምን ሐቁ ልትናዘል ዐለ ለበህለት ኢኮን። እሊ ለእንቤ እቡ ሰበብ ህዬ፡ አምሳል ብዕድ ረኤነ ምን ገብእ፡ “ዲብ ሐቅ ለትገረበት እዴ ክምሰል ኢትገረበት” ለትብል መሰል ቅብላተ እንረክብ። እብ እንክር ብዕድ መሰል ክል-ዶል ድብእት ወታመት ተ። እግል ንወስክ ዲባ አው እብ ከሊማት ብዕድ እንዴ ቃየርነ እግል ኒበለ ይእንቀድር።
መሰል ዔማት ናይ ገደይም ዝፆታትመ እግል ትግበእ ትቀድር።
መሰል ክል-ዶል ድብእት ተ። ክምሰለ ለትነደቀት ቤት ሰበት ተ ህይ ክሊማት እግል TATED! እግል ትቀይር ወእግል ትወስክ እተ ለልትቀደር ኢኮን። ለአስለ ዲመ ሳብት እግል ልግበእ ወጅብ። እለ ለትሰረረተ፣ ተርጀመት ትቀይር። በደል “ለአስበረ ማዩ ጨረ”፣ “ለትገሰ ማዩ ጸረ” ወብዕድ እግል ኒበል እንቀድር። መሰል እብ ከሊማት ANA ናይለ ህግየ ሰበት ትትከወን ህዬ ባዲ ለዐለ ከሊማት እት መሰል ናይ ሐቴ ህግየ እግል ንርከቡ እንቀድር። ወእብሊ መርጀዕ ናይ ህግየ ቱ በህለት ቱ።
TICLE APA ምን ዝዖታት ልጡም ወጥዑም ለትከወነ ቱ። TAU: UR ሐጫይር አብያት ናይ ሽዕር እንዴ ገብአ ክምሰል ሕከም ወመሰል ለንትንፈዕ እቡ ቱ።
ዎሮት ገቢል አክል-አ8 እግል ሜልከት ወሜርሐት ጠዬዩዕ፡ ተሩ ካፌሕ ክምሰል ዐለ፡ ምን አምሳሉ ሌዐ እግል ንድረስ ስዱድ ኢኮን።[2]
ገሌ ተእሪክ ለልሐብሮ አምሳላትመ ህለው
“ሖጻ ፍተሎ ወውጩር ሕለቦ” ለትብል መሰል፡ ድግመ ምን ATCA!
እለ መሰል እለ፡ “ተገስ ብህለ ቱ” [3] ትበሀል። ክመ ዐበ6 ለዳግሙ ውላድ ሕቱ ቶም ለቀትለዉ። “አብሰሰላብ! ወአብ-ረጋዝ”” AANA ስቅራታትመ ምኖም ማጽኣት ተን ልትበሀል። “ወድ ሕት ኮናት ነደይት” ለቤላመ ተገስ ቱ ልብሎ። እብ ክሱስ ተገስ እት አክትበት በዲር ክቱብ እንረክብ። እትሊ ዘበናመ ኬትባይ ዐሊ ዐቤ መሐመድ እተ “ምንኮር ወምስትንክር” ለልበል እብ ወዛረት ተዕሊም እግል ልትጠበዕ ዱሉይ ለሀለ ናዩ ወናይ እስታዝ እብራሂም እድሪስ (ክርቢት) ክታብ ለከትበየ ቅሰት ሐጫር ህሌት።”
ዲብ ደዋዬሕ ባጹዕመ “ጅዳ እክል ኢትብለስ” ለትብል መሰል ህሌት። እለ መሰል እለ ሀዬ ምን ሚ ማጽአት ተ?
እት ዘበን ቅዱም ውላድ ስዑዲ ባጹዕ እንዴ መጽአው ሸቁ ክምሰል ዐለው ልትሀደግ። አስክ ምን ጨፌዕ አፍሩስ እንዴ ሐጽበው እክል ነስኦ ዐለው ልትበሀል።
ሐሬ ላኪን ዐዶም ሰበት ትጠወረት፡ ምን ኤርትርየ ለጌሰዮም እክል እግል ልብለሶ አንበተው። እብሊ ህዬ “ጅደ እክል ኢትብለስ” ልትበሀል።
ዲብ ትግርዐመ፡ “ዘበነ ውቤ ዝጸመመስ ዝባን ውቤ ክብል ሞተ” ለትብል መሰል ህሌት። እለ መሰል ክምሰል ሰማዕነ ለመጽአነ አወላይ ሰኣል፡ “ውቤ ልትበሀል ለሀለ ነፈር መን ቱ?” ለልብል ቱ። ለመሰል ተር- መተ፣ “እት ዘበን ውቤ ለጸመ፡ ቅሳመት ውቤ ብእትኩም እት ልብል ነብር” ተ።
ውቤ ዎሮት ምነ ኤረትርየ ዘምቶ ለዐለው ጸንዒት አምሐራ ቱ። ሰኒ ጃእር ሰበት ዐለ ህይ አዳም AADC: ለዐዝብ፡ ለአኬት ህዬ፡ ቅሎ ዐተር ሕፉን ዲብ እዘኖም እንዴ ኣተ ለአጸምሞም ዐለ ልትበሀል። እብሊ ህዬ ለመሰል ፈግረት።
አከቦት ናይ እሊ ርዝቅ እሊ ቀደም እሊመ እብ ለትፈናተው አንፋር ጀሩብ ዐለ። ለበዜሕ ሽቁል ላኪን ግረ AA ልታኬነ ሀለ። ለበሐር ዎሮት ቅልሖመ ጃቅፋም ምነ ይህሌነ። እብ አዜ ደከትነ እብ ሕበር እግል ንስደድ እግለ ወእግል ንክደመ ወጅብ።
መሰል ምነ ለሔሰ ሜራስ ተ። እብ ገበይ ሽዕር ለትትበሀል DAN ቃፍየት ለትደብእ ሰበት ተ ህዬ እግል ትሕፈዘ ወትትዘከረ መሽክለት አለበ። መሰል እብ ሬመት ዝያድ ለተአደሜዕ ለመስሎም ኢልትሐገሎ። መብዝሑ ዶል ላኪን ለአማን እብ ድደ ለህሌት ተ።
እግል መሰል፡ “ለለአሰብር ነፈር ሕምሩግ ለዐለ ማዩ እግል ልጭሬ እግሉ ቀድር” እምቤ ምን ገብእ፡ ህግየ ዓድየት ተ።# እግል ንትረሰዐ ህዬ ብዞሕ ለትነስእ ኢኮን። ሩለአስበረ ማዩ ጨረ” ሐቆ እምቤ ላኪን፡ እባ ሐቴ ሰኒ ሐጫር ተ፤ እባ ካልአይት ህዬ እብ ቃፍየት (8ነ።በ) ሰበት ትደብእ፡ እብ ቀላለ እግል ንሕፈዘ ወንትዘከረ እንቀድር። እለ ህግየ ልጥምት ወፍዕልት እለ ተ ህዬ ለ“ፈን” (ላብ) እንብለ።”"
አምሳል እብ ሬመ ኢኮን
መሰል እብ ሬመት ኢኮን ዝያድ ለተአደሜዕ ወተአሰሜዕ። መሰል እብ ክእኒ ለብዝሔሁ ከሊማት እግል ትብጠር በ ለልብል ሽሩጣት ምንመ ኢልሀሌ፡ ለሐጭረት መሰል ተ ዝያድ ለትአደሜዕ ወተአሰሜዕ።
እግል መሰል፤ ጀፈር ሀበዉ ምግብ ሐዘ። እለ መሰል እለ ካብ ዝያድ ተአሰሜዕ ወትትጸበጥ እግልከ፡ ምን ሩ- ፈር ሀበዉ ምግብ ሐዘ OPIN Ula ምልክ”። “ኢትአከበት ኢትረከበት” ምን ቤለየ እበ ኢከስስ መሰል ካፍየት ተ። ገሌ ላኪን “ኢትአከበት ኢትረከበት” ቤለ ግዕል!'" ወስኮ ዲበ። እለ
1፤8አሰይድ ሙሰ ሑሴን ናይብ፡ “አወላይ መሕበር ጎማት ፈን ስርጉል ገቢል ዕጉል-- አስመረ
!? እለ መሰል እለ እብ ተማመ ረኤናሀ ምን ገብእ፡ “ሐጋይ ኢትአከበት፤፣ ከረም ኢትረከበት” ቤለ OA ትብል። አዳም ላኪን እብ ለመድ “ኢትአከበት ኢትረከበት” ሌጣ ልብል። እሊ ህዬ መስል ሐጫር ዝያድ ክምሰል ተአሰሜዕ ወለአደሜዕ ለልእርኤ ቱ።
መሰል እለ፡ ኣሳሰ ሐጋይ ኢትአከበት፡ ከረም ኢትአከበት” AANA Ab TNA: MA ትግሬ ዲመ እት ወቅት ዝፉፍ (ሐጋይ) እት ካድም ልትፈረር ወእት ጥሉል (ከረም) ህዬ ምን ዕቅረቱ በርብር ወነብር ክምሰል ዐለ። ወሐያቱ እብ ቃዕዳት ወፈልሰፋት እንድ-ኢኮን ግምሽ መረሐ ክምሰል ይዐለ ለትወዴሕ መሰል ትርድት ተ።
እምበል እላመ፡ እለን ተሐት ህዩባት ለህለየ ሑዳት አምሴላት፡ እንዴ አክል-ሕድ ትፋጠንናሀን ምን እንፈትሸን ካድም ለለአይደ ወህኮት ለልትቃወመ ወሰቀ ክምሰል ተን ዓይናት ባይናት ተን። ከእሊ ለመስል ገቢል ህዬ ሚ ጅንስ ቅየም ልተሌ ክምሰል OA እግል ንቀይም ቀሊል ቱ። እምበላመ ቅየም እብ ሐጪር ከሊማት ተርጀመት ትርድት ወዋድሐት እግል ተሓልፍ ክምሰል ትቀድር ወመሰል ምን ተሐጭር ካብ ዝያድ ክምሰል ተአሰሜዕ ወተአደሜዕ ለአርኤከ።
“AtAH ANNI ANSP ኢቀድም፤ አስበረ ማዩ ጨረ፤ ኢትአከበት ኢትረከበት፤ AEM ANAT ኢሸሕገ ኢታክብ፤ ሐርሰ በትከ፤ ቀብረ ጸብረ፤ ብዝሔ ክስሔ፤ ወሓኬ ወፍዴ፤ ርኩብ ቅቡብ አውመ ርክብት ቅብት ...”
እብ ሀገጊ ብዕድ ምን እንርኤመ፤
መሰል ብሕቶት ናይ ሀገጊ እሙር ሌጠ ኢኮን ክል-ህግየ ከእብ ገበይ ኖሰ ናይ ብሕቶተ አምሳል በ። ምናተ እሊ አምሳል እሊ ክሉ ናይ ሕበር ጠባዬዕ ቡ። ለናይ ሕበር ጠባይዑ ህዬ፣ ክሉ እብ ከሊማት ሑድ ወሐጪር ወእብ ወለት ገበይ ወህግየ ለባበት ልእከት ትርድት ወተርጀመት ዐባይ ሓለፎት ቱ። እግል መሰል እሊ ለተሌ ናይለ ትፈናተ ሀገጊ አምሳል ንርኤ-፦-
“ገዝሚ ንእዝኒ፤ (031088ከነ8 ()'8፪8[፻8ዚከቫ፤ ፳፳081 ፲፳08886፤ Salku Balkun; Zirhi zirho zarha; Jaw J .w;.: Festina lente; Wonaga ni agaga; 17° AATPUS?: Haste makes wast; Que Sera, Sera; ምስሌ ጠዋይ ትጠዊ፡ Qui s’excuse, s’accuse; Samara gudurta;.i+i gi 4! ; Ukuhamba kukufunda;Vox
populi, vox Dei; Kasaiia nabula; ....”"*
ገሌ ምነ እግል ገሌ ክፋል ለመድ/ዐዋዲ/ጠባዬዕ ናይለ ብህላዩ ምጅተመዕ ለለአትዐግብ፡ ሰቅቅ፣ ለሐሜ፡ ወቀብብ ለእንቤሉ አምሳል እብ ፍንቲት እት ትግረይት ወምጅተመዕ ትግሬ እሊ ለተሌ እግል ንርኤ ምኑ እንቀድር፤
“እሲት ልበ ሐን ጥበ”፣ “ሐዋን እሙ ትገምዩ” ለልብለ ክልኤ መሰል ርኤነ ምን ገብእ፡ አዋልድ-አንሳት ለቀብብ ወለአትካልል ቱ።'*" ገሌመ እግል ምስኩናም ወህሙላም፣፡ ወዲበ
8 እሊ ሐብሬ እሊ ምን፣ “ፍኖተ-ልቦና” ለልብል ለኢጠብዐ ክታብ አምሳል ኤረትርያ ደሳሌ በረከት ለትነስአ ቱ።
19እብ ፍንቲት፣ እሊ እግል አዋልድ-አንሳት ለለአትካልል አምሳላት፣ ዲብ ኩሉ ምጅተመዓት እዲነ ሰኒ ልሙድ ቱ። እግል መሰል፣ ዲብ ምጅተመዓት ኤረትርያ ለህለ ምን ክል-ቆምየት ለትነስአ እት ክታብ “ፍኖተ-ልቦና” እግል ትአቅምቶ ትቀድሮ። ዘርእሰናይ ኢያሱ ለልትበሀል መዋጥን ዲብ ሰነት
ምጅተመዖም ዝያድ ለትደምዐው ለልትዓየር ወለልአትካፍእ rit
ወቅት ለዐረ እቡ አምሳል
ገሌመ ወቅት ለዐረ እቡ፡ ወምስል ወቅት ለትቀየረ ቱ። በዲር “ማይ አዘ አለቡ” ለትብል መሰል ዐለት። አዜ ህዬ፡ “ማይ- ለሰብቡ ወለወልዱ ሕማም” (ነ/3ሀ፣ 80[በ6 1315685555) ለልብል መፍሁም መጽአ። ለመሰል ወለህተ ተሓልፉ ቀረድ እትሊ ወቅት እሊ ዋድቃም ገብኦ። ብዕድመ ሀለ፡ በዲር ልትቀድር ለይዐለ አው እግል ቲደዩ ክቡድ ለዐለ አዜ ላኪን እግል ቲደዩ ስዱድ ለኢገብአ ጋራት ሀለ።
እግል GAA:
“ሐሙከ ሸዌት ሐጋይ ኢልሕዜከ” ለትብል መሰል ርኤነ ምን ገብእ፡ በዲር ክቡድ ምን ዐለ ቱ ለትመሰለት። ዮም ላኪን ሐርስ ጥውር ሰበት መጽአ፡ ሸዌት ሒን ከረም ወሐጋይ እግል ትርከበ ብዞሕ ስዱድ ኢኮን።
ዲብ ትግርኛ እግል BAA: “GEA, PD በቕሊ” ለትብል መሰል ህሌት። እለ መሰል እለ፡ በቅል ዐውለ አክል-አዬ ቃሊ
2000 ወሬሕ 1% APRGP (Gender Implying Tigrigna Proverbs) ATNA ወረቀት፣ ዲብ ቆምየት ትግርኛ ሌጠ ሐድ 200 እሊ ለመስል አምሳላት ቅዱም ዲበ ዐለ።
ክምስል ዐለ ለተአርኤ ተ። እሊ ላኪን ዳይም ኢገብእ። ገሌ UR: ወክድ ለዐረ እቦም ለመስሎ፡ ምናተ፡ ሰኒ ፈጠናሆም ምን ገብእ ሐቂቀቶም ለትወዴሕ እግልነ አምሳል ህለው።
“ርሕም ለኢኬደ ውላድ ኢገብእ!” ለትብል መሰል PCLT አጀኒት ዲብ አናቢብል ልትወለድ አውመ “እስትስናዥ ለርአ ነፈር ወክድ ለዐረ እግል ትምሰሉ ትቀድር። ምናተ፡ ክምሰለ አዜ ምኤምረት ዕልም-ነፍስ ለአኩደ ለህለው AQ}! CHP ለኢኬደ ውላድ አማን ክምሰል ኢገብእ ቱ።
አምሳላት ዲብ ሚ ልትማሰል?
አምሳላት እብ አስባብ ብዞሕ እግል ልትማሰል ቀድር። እሊ ለተሌ ህዬ ገሌ ምነ አስባብ ቱ፤
1. ፈልሰፈት ናይለ ለልሓልፈ ልእከት፣ ሐቂቀት ዓመት (Universal Truth) ምን ትገብእ፤
እግል መሰል፡ ዲብ ትግረይት፡ “ኣንፍ ምን ልትደመዕ ዕን ትነቤዕ” ለትብል መሰል ህሌት። ለአማን ላኪን ወድ-ትግሬ ሌዐ ኢኮን ኣንፉ ሐቆ ትዘበጠ ዕንቱ ለትነቤዕ። ለገብአ ልግበእ ወድ ቢንአድም ኣንፉ እንዴ አሽከርካሁ እንብዑ እግል ልክረዕ ለቀድር አው ገሮቡ ብዕድ ለነቤዕ እግሉ አለቡ። እብሊ ህዩዬ፡ AA መሰል እለ፣ ዲብ ጃፓን፡ ናይጀርያ፡ ብራዚል፡ ዐድ እንግሊዝ... ወብዕድ አርካናት ዐለም፡ ክል-ዎሮትከ እብ ህግያሁ ለልትነፈፅ እበ። አምሳላት VR: እብሊ ሰበብ እሊ፡ እምበል ሕዱድ እት ክሉ ሐቂቀት ዓመት ሰበት ተ፡ እግለ እት ከረ
እሊ ጋራት እሊ ለመስል እንዴ አተርገዘ ለልትበኔ ወልትፈልሰፍ አምሳል ላዝም ክምሰል ልትማሰል ትወድዩ።
2. ለሀገጊ ሐቆ ሞላድ ቡ፤
እግል መሰል፡ ትግሬ፡ ትግርኛ፡ ዐረቢ፡ ወአምሐርኛ ክለን ምን ህግየ ሴም ሰበት ተን፡ ክመ ዲብ ዝዖታት፡ ዲብ አምሳላተንመ፡ እግል ልትማሰለ ቀድረ። እለ ሐቂቀት እለ፡ እምበል እትሊ ለትበሀለ ሀገጊመ ዲብ ኤረትርየ እት ፍንጌ ሀገጊ ዐፈር ወሳሆመ ትትርኤ።”
1. ለክልኤ ገቢለት አው ህግየ ምስል ዲብ ዎሮት ባካት ሐቆ ነብረ፤
እግል እሊ ጋር መሰል ሰኔት ለትገብእ እግልነ፡ ሀገጊ ሳሆ ወትግርኛ አውመ ብሌን ወትግሬ ቱ። እብ ፍንቲት ትግርኛ ወሳሆ ዲብ ባካት ዓዲ-ቀይሕ ወሰንዐፌ ምስል ሰበት ነብሮ'፡ ምብዝሑ አምሳላቶም ሐቴ ቱ። እለ ናይ ፍላን ወሎሀ ናይ ፍላን ተ እንዴ ትቤ እግል ተዐራብዩ ህዬ ሰኒ ስዱድ ቱ። መንበረቶም፡ ኣላት ዓዳቶም፡ ገበይ ሽቅየት አብያቶም፡፣ ለዘርእዉ ዘርእ ክሉ ሐቴ ሰበት ቱ ህዬ ምነ እተ አምሳላት
።" እሊ ጋር እሊ ብሑሳት ብዞሕ ለልአትሐዝዩ ምንመ ቱ፡ ዲብ ፍንጌለ “ምን ሀገጊ ኒል መጽአ” ለልትበሀል ሀገጊ ናራ ወኩናማ እለ አማን እለ ብዞሕ ኢትትርኤ። እሊ፡ እግለ ዲብ “ኮይታ" እንዴ ተሓበረው ምስል ለነብሮ ውላድ እለን ክልኤ ቆምየት እንዴ ሐደግከ ቱ።
AVA ከሊማት እንዴ ርኤከ እግል ትፋርጉ ኢልትቀደር። ምስል ለነብር ገሌ ክፋል ትግሬ ወብሌንመ አስክ እት ክፋል ዐቢ ምን ዓዳቶም (ሕላይ ጎልያሆም፡ ለመድ ሳረዮቶም፣ አስረዓቶም፡ ሰዋልፎም ...) ክሉ ክምሰል ሕድ ቱ፡ ወክሎም ሕበር መሉኩ። ብዕድ ለልትማሰል ዓዳት ለቡ ከፈፍል ናይለ ትፈናተ ቆምያት ኤረትርየ እትለ ትፈናተ ባካት እንረክቡ።
2. እት ገሌመ እሊ ዲብ ዕልብ ክልኤ ወሰለስ ዝኩር ለሀለ አስባብ ምስል እግል ልትርኤ ቀድር፤
ANA PAA: UI ትግሬ ወትግርኛ እበ እንክር ለዎሮ ሞላድ ሕድ በን፡ እበ እንክር ለካልእ ህዬ'፡ ዲብ መብዝሑ አካናት ኤረትርየ ገቢለን ምስል ነብር። እብ ፍንቲት ዲብ ከረ ረብቶ ወሽዕብ-ሰለበ፡ ድርፎ፡ ነፋሲት፣፡ መሓባር ወለመስሉ ገሌ አካናት ከበሰ ለሀገጊ ምስል ሰበት ልትሃገዉ፡ ለአምሳላትመ ምስል እግል ልትነፍዖ እቡ ቀድሮ።
እተ ዲብ ዊዐ ለገብአ ጅግረ አከቦት አምሳላት ትግረይት* ህይ እሊ ለመስል መታክል ሱዱፍነ OAH መብዝሖም ምን እሊ ለትሸረሐ ባካት ወገለብ ለመጽአው አንፋር፡ እግለ እብ ናይ ትግርኛ ንአምሩ ለዐልነ አምሳላት ክምሰል ናይ ትግሬ አምጸአዉ እግልነ። እሊ እግል ፌርዳዩ መሻክል ለወዴ ጋር ዐለ። እሎም ሰብ እሎም፡ ለአምሳላት እታ ለህጀቶም ሰበት ልትነፍዖ እቡ፡ እግሎም አምሳላት ትግረይት ቱ። “እሊ መሰል ትግሬ ኢኮን!” እግል ቲበሎም
ህዬ ኢትቀድር። ወምን ትብሎም ተ ህቶም ኢገቡለ ወእንተመ ሐድከ ተዐዴከ። እግል መሰል እሊ ለተሌ ንርኤ፤፣
- ምን ለዓሉ ለትሐምረገ ተሓቱ ኢጨሬ።
- ወአት ስምጠ ዎሮ ኢልዐብር ወስምጠ ዎሮ ኢልትረሸድ።
- ሐሮ ሐሊብ ለቡ፡ ዐሙር ማይ ከልስ።
- እሲት ሀበል ጸብሐ ልጥዕም እተ።
- እበን ለኬደ አሰር አለቡ ወማይ ለሰተ ጹነ።
ለአምሳል ምን ዎሮት መንበዕ ለብጉስ ዶል ገብእ፤
[edit | edit source]ገሌ አምሳላት፡ ለዔማት (መንበዕ) ናዩ ሐቴ ሰበት ገብእ፡ እግል ልትማሰል ቀድር። እግል መሰል፡ ምን ክታብ ቅዱስ፡ ቶራት አው ሐዲስ ለልትነሰእ አምሳላት ወሕከም እግል ንርኤ እንቀድር።
- ሰብር መፍቴሕ ረህየት ተ።
- 2. ገመልኩም ዕቀሎ ወዲብ ረቢኩም ትወከሎ።
6. እት ገሌ ህይ ለፈልሰፈት ሐቴ ትገብእ፡ ምናተ ለአግቡይ ለእቡ ሸሬሕ POD AN ዓዳቱ ወድዋሩ ለትትወጤ እግሉ ለዐብረ፤
እግል መሰል፡ ሐቴ. እብከር፪6 5ርከሯቼሀ፦-- ለትትበሀል ዳርሰት፣ ኤረትርየ ለትትረከብ ዲበን፡ ዝያድ 150 ደውለት፣ እግል አዋልድ አንሳት ለከስስ አምሳላት ጀምዐት። እት ደንጎበ U® 4.1 “Never marry a Woman with Big Feet” AANA h7N እት ዐለም ለሀለ አምሳላት ምነ ለፈናትዩ ለልአትማስሉ ክምሰል በዜሕ ሸርሐት። ክምሰል መሰል፣፡ እለ “ምነ ረዩምከ ለህሌት ብዝሕት እት እዴከ ለበርደት ሕድት ተሐይስ” ለትብል ፈልሰፈት እብ ለትፈናተ MEA ከአፎ ክምሰል ትትሸረሕ ንርኤ።'
- ምን ሕበዘት እት ተንዱር FAP እት እዴ። መሰል ትግረይት
- ምነ ሐቆ ሰነት ለትረክበ ዲርሆ': ዮም ዓመት ለትረክበ ቤጨት። መሰል ትግርኛ/ዐረብ
- ምን ዲብ ድበዕ/ዐስተር ለህለየ ዐስር ሰሬረት፡ ዲብ እዴከ ለህሌት ሐቴ ተሐይስ። መሰል ዐረብ/እንግሊዝ
- ምን እት ዕጨተን ለህሌየ ዐስር ሞረ፡ ዲብ እዴከ ለህሌት ሐቴ። መሰል ዐፈር
- ትሀድረ ኮቲታ። (ሓድረት በኪተት ተ)
[4] መሰል ብዳዌት/ትግረይት
ዲብ ምጅተመዕ ትግሬ ለመስል መን ቱ?
እት ማዕየ ትግሬ ለመስል አዳም ሌጠ ኢኮን። አስክ ሔዋናት ሬሕ ለአለቦም ሓጃት፡ ክምሰል ከረ ተነት ለመስሎ ሓጃት መሰለዉ ለልትበሀል አምሳል ሀለ።[5]
እግል GAA:
1. “ረአይ ዕንነ ኢንዳግም” ትቤ ሕፍረት ተነት። 2. “ወድ-ቢን-ኣድም ወእት ጨባብ ሕነዩ ወደም ጅለጡ” ቤለ ወድ ሐሺል። 3. ኢነጎት ትቤ ዕጎት። 4. “ዐጀብ” ቤለ ረጀብ፡ መዳግን ሰርቀ እቱ። 5. “ኢትትሀየፎ” ቤለ ደብር ገደም። 6. “ኢደሐን” ትቤ መጥሐን። 7. “ክም በልዐኪ ትሰሐቂ” ቤለ ሐሺል። 8. “ይአምረኒ ትከናብዔኒ” ትቤ እንሰ።
አምሳል እብ አድጋማቱ፣
ገሌ አምሳላት ምን ድግም ልትወለድ፡ኹ ገሌሁ ህዬ ድግም ልትወለድ ምኑ። እሊ በህለት፡ ሰልፍ ለቅሰት አው ለድግም ትመጽእ ወእት ደንጎበ እብ መሰል ትተምም። ሐት- ሐቴ ዶል ህዬ ሰልፍ ለመሰል እንዴ መጽአት ሐሬ እብ tach ትትፈሰር። እንዴ አትሌነ እሊ ለተሌ አምሳላት ወተእሪኩ ንርኤ።
እግል መሰል፡ ምነ ምን ድግም ለልትወለድ፣ “ባርህ Mr ወዲብ ገበይ ስከብ” ለትብል መሰል እግል ንርኤ እንቀድር። ድግም ናይ እለ መሰል ዲብ ክምኩም አድጋማት ትግሬ ለልብል ዐቅምቶ።
አምሳል ወሕከም [6]ሰብ-አጠዐሚቶ፤
እሎም ሰብ-አጠዐሚቶ እምብሎም. AVA: እተ ምጅተመዕ እብ ፍንቱይ ህጅኮም ወመዋዲቶም ክምሰል ዔማት ድግም፡ ሕከም፡ አምሳል ወአሰሐቂቶ ለገብኦ ቶም።
ዎሮት ምነ ዲብ ገቢል ትግሬ ለልትአመሮ ህዬ ሐመድ አምሰ ቱ። እሊ ለተሌ መሰሉ ወለመናሰበት ለዲበ ትበህለት ህዬ እግል ንርኤ እንቀድር።
“ለወልድ መይት”
[edit | edit source]አምዕል ሐቴ ሐመድ አምሰ ምን ግዋሬሁ ድስ (ግድር) ረምቀ# ክምሰል ረትዐ ምኑ ህዬ፡ እተ ከብዱ ድሴታይ ንኡሽ እንዴ ከረ እት በዐሉ በልሰዩ። ለበዓሉ እት ቀበት ደሱ ድሴታይ ንኡሽ ምን ጸንሐዩ፡ “እሊ ሚ ቱ ሐመድ አምሰ?” እት ANA ትሰአለዩ። ሐመድ አምሰ ህዬ፡ “አሳናይከ... አሰናይከ! ድስከ ወልደ” ቤለዩ።
አምዕል ሓሪት ሐመድ አምሰ ክመ እዩዱ ለድስ ረምቀ። ወእንዴ ኢበልሱ ሳምን እብ ግዲደ ከልአ። ለበዐሉ ክምሰል ተሐገዘ ዲቡ፡ አስክ ቤት ሐመድ አምሰ ጌሳከ “ድስዬ ሐዜኮ” ቤለዩ።[7]
ሐመድ አምሰ ህዬ፡ “ረቢ ኤማን ወሰብር ለሀበከ! ድስከ ሞተ” እት ልብል በልሰ ዲቡ። በዐለ ድስ እት ልትዐጀብ “ደሐንክ ሐመድ አምሰ! ድስ ምን ሚዶል መይት?” ክምሰል ቤለዩ ሐመድ አምሰ፡ “ድስከ ወልደ ክምሰል እቤለከ አመንከ። አዜ” ሞተ ምን እብለከ ህዬ አፎ ኢተአምን” ቤለዩ።”
መሰል፣ ብሂል፣ ኒገር ወፍንቲቱ
ገሌ አንፋር እት ፍንጌ መሰል ወብሂል ለሀለ ፈርግ አክል-ሕድ ኢፈናትዉ። ምናተ፡ መሰል ክመ እግለ ርኤነ፡ ሕሰበት-ታመት ተ። ልእከት ታመት ህዬ ተሓልፍ።
ብሂል ላኪን ምን ከሊማት አው ጥናበት (ክራም ዛዖታት) ለትከወነ ዲብ ገብእ እብ ግራሁ ድግም ለበ ተ። እግል መሰል፡ “ሕክም-ተገስ'” እምብል። እለ ህግየ እለ እግለ ቅሰት ወተእሪክ ተገስ ለኢለአምር ነፈር መዕነት አለበ። ዲብ ማርያ ህዬ፡ “እለ ሓጀት እላ “ዐውል እቡይ' ሃይብ እተ አነ” ልብሎ። እለ “ዐውል እቡይ” ለትብል ጥናበት ህዬ እግለ ቅሰተ ለኢለምር ሴመ ኢኮን። እብለ ህዬ ለሕስበት-ታመት ኢትትፈሀም እግልከ።
ዘበን ቅዱም ቀቢለት ሐቴ እግል ሐቴ ብዕደት ዎሮት እቡይ ለልትበሀል ነፈር ቀትለት ምነ ልትበሀል። ወእለ ሞት ናይ ኡቡይ ህዬ ሰበብ ነዐር ክልኢተን ለቀቢለት ገብአት። ወለክልኤ ቀቢለት ለደመን እብ ዕሬ እግል ለአስክባሁ ሰበት ኢቀድረየ፣ ላዝም ዕለተን እንዴ በትከየ ትሻፈፈየ። ወእተ ሸፍ ህይ ቀቢለት ለዋድየይት የም-አለቡ አዳም ትቃተለ ምነ ወንዋይ ወማል ትዘመተ ምነ። እሊ ህዬ እት መርባት ኡቡይ he ወምን እለ ወሐር ህዬ፡ ሓ- ት ለጽንዕት እትከ አው ዐውል ቃሊ ለቡሎሕ እተ ዶል ትገብእ “ዐውል-ኡቡይ” [8] ሀብኮ እተ ትብል። ወእባሀ ለዐውል-ኡቡይ ትብል ጥናበት እት እንተ ትነብር ህሌት። ለሰብ ለለአምረ ተር-መተ ልፍህም ወለአፍህም እበ ወእግል ሰልፍ ዶሉ ለሰመዐ ሴመ እግሉ ኢኮን።
እሊ ክእነ ለመስል ለመድ ዲብ መብዝሑ ሀገጊ ለልትርኤ ጋር ቱ። እግል መሰል፤ ዲብ ህግየ ትግርዐ ርኤነ ምን ገብእ፡ “ልኡኽ ሓሊቦ”"፡ “ዳስ ሓውየ” ለልብል ወብዕድ ሀለ። ምናተ እሊ በሀል እሊ ቅሰሱ እግለ ለኢልአምር፣ ምን ጥናብ ከሊማት ግብአቱ ወኬን ለትትፈሀም መዕነት አለቡ።
እሊ አምሳላት ለትአከበ እቡ አግቡይ፤
እት ሰነት 1995፡ እብ ክርን ገቢል እበ ገብአት ልክየ፡፣ ጅግረ ከምከሞት/አከቦት አምሳላት ትግረይት ጋብአት ዐለት። ምን ለትፈናተ አካናት ህዬ ለትትሐመድ መሻረከት ርክብት ዐለት።[9] ምናተ፡ መትዳልየት እሊ ክታብ፡ እግለ ለትከምከመ አምሳላት እግል ልርኮቡ ኢቀድረው።
ላመ ለትሰአለዎም አንፋር ወጅሀት፡ “እግል ፍላን ቦሉ ወዕልታን”፡ ለኢሰረተ፡ “ርኤኮ- ለልብል ነፈር ኢረከበው ምኖም። እብሊ ህዬ፡ እግል ANA እሊ አምሳላት ካልእ ጅህድ አትሐዘ።
እሊ ጅህድ ካልአይመ እግለ አወላይ ለመስል OAH አዜመ ዝያድ እሊ ናይ ጅግረ በሰር ቱ ለትነፈዕነ። በህለት ሕና እበ መቅደረትነ ለሕድድት፡ ዲብ መዳርስ ዳክልየት ወሀይአት ተድሪብ ጅግራታት እንወዱ ዐልነ። ኖሶም ጅግራታት እንዴ ወደው ለአምጽአው እግልናመ ዐለው ወህለው። ምነ ዝያድ ለሰደውነ ህዬ እሎም ለተሉ ቶም፤
1. መድረሰት ዕሉም ወእጅትማዕየት ነቅፈ፤
[edit | edit source]እትለ መድረሰት፡ እት ለትፈናተ ደውራት፡ እት ፍንጌ ደረሳሀ እብ ለትፈናተ UTIL ለልትጋየስ ጅግራታት ሀለ እግለ። ፍገሪት ናይ እሊ ጅግራታት ህዬ፡፤ እብ ገበይ ሙዲር ናይ እለ መድረሰት አሰይድ አሕፈሮም ተወልዴ እብ ትሉሉይ መጽአነ። እሊ አምሳል እሊ ምን ለትፈናተ አካናት እንዴ መጽአው ለጀምዐዉ ሰበት ቱ፡ እምበላመ ብዝሔ ንውዕየት ስኔት ህሌት ዲቡ። እሊ ጅህድ እሊ፡ እብ አዜመ እግል ልአተላልዉ ሰእየትና ዲብ እንሸሬሕ APR ትብጽሖም እንፈቴ።
2. እት ፍንጌ ዲብ ሀይአት ተድሪብ PO ለዐለው አንፋር 20 ወ 21 ደውረት ለገብአ ጅግራታት፤
[edit | edit source]እሊ ጅግታት እሊ፡ እት ፍንጌ ምነ ለትፈናተ አካናት ለመጽአው አንፋር AAD ደውራት MA ለዐለ ጅግራታት አከቦት አምሳላት ቱ። ምን ክሉ ለመዐስከር ህዬ፡ እብ 360 መሰል፡ ዑስማን ሳሌሕ መሕሙድ አሸኬሕ (አቡ-ዓድል) ለልትበሀል መዋጥን አወላይ ፈግረ። [10]
እምበል እሊመ እትሊ ጅግራታት እሊ፡ እብ ለለአትሐዜ ህያባት (ጀጆዋእዝ) ለሰዴነ- ወለአሳ- ዔነ ቃይድ ብሎክ ፈንቅል ለዐለ ካፕቴን፡ ሳልም ዑመር ሳልም ቱ። ምን ልብና ህዬ ንሐምዱ።
እምበል እሊመ፡፣ ክል-ከረም መሕበር መንደሊታት ዲብ ጻዕዳ ክርስትያን ለትጀምዖም ሸባባት ምነ ክምሰል ዔማት ናይ እሊ አከቦት አምሳላት ለትነፈዕነ እቦም መንበዕ ዐለው።
ብዕድ ለእተ ለትሸረሐ ጅግረ አወለይት- ለሻረኬው፣ (መትጃግረት ወዳይናታት ለዐለው) አንፋር እትሊ አከቦት እሊመ ሰደውነ። ዎሮት ምኖም እብ 1000 መሰል ሳልሳይ ፋግር ለዐለ መደርስ ኣድም ሳሌሕ አብ-ሐሪሽ[11]ቱ። አብ- ሐሪሸ'፡ ምነ እግል እሊ አምሳላት ለሰየሐው ወለታርፈት ለዐለት ለወሰከው ቱ። ሱሕፊ ዑመር መ/ዐሊ አቢብ*” UR: እግለ ጅግረ እንዴ ቤለ ጻብጠን ለዐለ፡ 800 መሰል እግል እሊ መሽሮዕ ትበረዐየን። እት ሰይሖት እሊ አምሳላት ወብዕድ ከፈፍል ናይ እሊ ክቱብመ ዛይዴት እዴ ዐለት እግሉ። እብለ መናሰበት ህይ ሐምዴነ ትብጽሑ እንፈቴ።
እብ ተውሳክ፡ እግለ እተ ጅግረ ዳይናታት[12]ለዐለውመ ረክባሞም ony
እምበል እሊ፡ መርተዓይ ናይ እሊ ክታብ ለወሰከዩ አምሳልመ ሑድ ይቦዐለ።
እሎም ለተሉ አንፋር ህዬ፡ ደለ እለ ረክበው መሰል ዲብ ጀምዖ ዝሕረት መትዳልየት ለረዘቀው ቶም። ህቶም ህዬ፤
ሕት አምነ መሕሙድ ሸርቤ
[13]፣ ምን ወቂሮ ወገለብ፣ እዝታዝ ዐብዴልቃድር ሐሰን ሼክ ዛይድ (አቡ-ራሚ) ምን ከረን፡። ሕት ረሕመ ኢብራሂም ሓምድ ምን ከረን፡ ሑ አርከ መ/ዐሊ ምን ነቅፈ ወሽዕብ፡። ሑ ኣደም ሑመድ ጃብር ምን ሲሬሩ (ግብለት ደንካልያ)፤ ሻም ወድ አክቴ ምን ሳወ ወሐር ምን ማይ-ነፍሒ... “ወሓኬ ወፍዴ” ሰበት ገብአ ህዬ፡ እግል ክሎም ሐምዴነ ዛይደት እንቀድም እግሎም ህሌነ።
አምሳላት ለልትከተብ እቡ አብሳር/አግቡይ፤
ክምሰለ ለዐል ለትሸረሐ አምሳል ዎሮ ርዝቅ ምነ እብ አፍ ለእንደግሙ ዓዳትነ ቱ። እብ አግቡይ ብዞሕ ህዬ እግል ንክተቡ እንቀድር። እለ ለእንሰር ንፍዓም እበ ለህሌነ ሐቴ ምነአግቡይ ተ። እብ ህግየ እንግሊዝ ህዬ “አንቶሎጂ” ትትበሀል። “አንቶሎጂ” በህለት አከቦት ክሉ ለሀለ እግልከ አምሳል ወአድጋም በህለት ቱ። እትሊ ብስር እሊ፡ ክሉ ለሀለ እግልከ አምሳል ምስል ዘበን ለገይስ ወለኢገይስ፡ ለአትሐዜ ለትብሉ አው ወክድ ለዐረ እቡ እምበል ፈርግ ወሌለ ምስል ትአከቡ።
ገበይ ብዕደት ህዬ፡ ለልአትሐዜከ ሌዐ እንዴ ሐሬከ ከቲብ ቱ። እግል ቀረድ ፍንቱይ መዕነት ወተርጀመት ትሩድ ለቡ እንዴ ሐሬከ ትከምክሙ በህለት ቱ። አምሳል እበ እብ ክሱሱ ለልሀድግ መጃላት እንዴ ካፈልካመ እግል ትክተቡ ትቀድር።
እግል መሰል፣ ሰእየት፣ ሰብር፡ ሕድርኖት፡ ግውርኖት፣ ህያብ ወንሰእ፡ ጽጎት፡ መሕገዝ፡ ፈራሰት ... ለከስስ በህለት ቱ። ዲብ ማዕየ ትግሬ እብ ክሱስ መሕገዝ ለትመሰለ ምን እንርኤ፡ እሊ ለተሌ እግል ንርከብ እንቀድር።
- ሕጉዝ አንገቡ ርጉዝ።
- ሕጉዝ ዐምሳት ሀዴ።
- ሕጉዝ በሰርታይ ገብእ።
- ሕጉዝ ማይ ግናዘቱ ወርድ።
- ሕጉዝ ጭዊት ለአተንሴ።
- ሕጉዝ ግድእት ካይድ።
እብ ክሱስ ሰብር ምን እንርኤ ህዬ፤
- ለአስበረ ማዩ ጨረ።
- ማይ መሪር ማይ ጥዑም በጽሖ ቡ።
- ሻፍግ ዕዉር ወልድ።
- ምድር እግል በዐል ከሃሎ ጸቤሕ።
አምሳል ምስል ቅሰሱ ወተእሪኩመ እግል ትክተቡ ትቀድር።
[edit | edit source]ዲብ አከቦት አምሳል ሐቴ ብዝሓም ለልተብዕወ ወእብ - ሀትነ አትሐዘዮተ ለኢትርኤተነ ጋሪት ህሌት። ህተ ህዬ እግለ እሙር አምሳላት ፈሰሮት ተ። አምሳል ክልኤ ዐይነት ቶም። ገሌ አምሳላት፣ እንዴ ቀረእካሆም ተርጀመቶም AQ እግል ትትፈሀመከ ለትቀድር ቶም። ገሌ ህዬ፡ ነፈር ቆሪነ ወለባበትለ ህግየ ለለአምር ምን ኢፈስረ እግልከ እግል ትፍሀሞም ለኢትቀድር ሕከም ክቡድ ወለትሐበዐ ለቦም ቶም። እሎም እብ ካልአይት ደረጀት ለርኤናሆም ላዝም መፈስራይ ለሐዙከ፣ ምናተ ለቀዳምያም እባሆም ልእከት ዋድሐት ቦም።
ሕነ እግል ንህደግ እቡ ነሐዜ ለህሌነ ህዬ፡ ፈሰሮት ናይ እሎም ልእከት ዋድሐት ለቦም ቱ። ዲብ ተጃርብ አክትበት አምሳላት ትግርኛ ክምሰለ ርኤናሁ፡ እብ አባ ያዕቆብ ገብሬ ኢዬሱስ፡ “ዝናን ተረትን ምስላን ናይ ቀዳሞት” (አምሳል Ohne ቀዳምያም) ለልብል ዲብ ሰነት 1949 ለትጠበዐ ክታብ ዐለ። እትሊ ክታብ እሊ ምን 3300 ለኢልውሕድ አምሳላት ወአድጋማት ሸዐብ እንረክብ። ቀደም እሊ ክታብ እሊ፡ ዎሮት 8(655[91 (:. Conti. AANA Ahh ወድ AMA: “Proverbi, Tradizioni e Canzoni Tigrine” hob ለልብል አርእስ ሐድ 489 መሰል ትግርኛ ምስል ተርጀመተን እብ ህግየ ጢላን እንዴ ከትበ ዲብ 1945 አጥበዐ።
ሐቆ እሊ ናይ አበ ያዕቆብ ህዬ ዲብ ትግርዐ ምን ዐስር ክታብ ለኢልውሕዶ፡ እብ ሕድ ለትሸብህ አግቡይ ፈግረው#። ምናተ፡ አክለ ብዝሔሆም ብዞሕ አውቀው እግል ልትበሀል ኢቀድር። እሊ ለእምብል እቡ ለህሌነ እብ ብላሽ ኢኮን። ዲብ ህግየ ትግረይትመ፡ “ብዝሔ ክስሔ” እንዴ እንብል እግለ ለመስል ከለጥ እግል ኢንድገም ወእግል ንድረስ ምኑ እንዴ እንቤ “ke
እሊ ህዬ እተ ለሐሶሴ ለህለ አክትበት ትግረይትመ እግሉ ለመስል ሐት-ሐቴ ጋራት ልትርኤ ይሀለ በህለት ኢኮን። ብዝሔ አክትበትነ ዐደድ ክስሔ በጸሐ ምንመ ኢልትበሀል፣ ዲበ ገሌ ለት- ረበ ላኪን ረአይ ብነ። እግል መሰል፣ እተ “እፈ” ለልብል እብ ውዛረት ተዕሊም ለፈግረ ክታብ ሐድ 40 ለገብአ መሰል ህለየ። እለ ህዬ፡ በዳሪት ሰኔት ተ። ምናተ፣ ለእግለ አምሳላት ህዩብ ለሀለ ተፍሲር ወተርጀመት አትሐዘዮቱ ኢልትርኤከ።
ገሌ ምነ አምሳል ምን እንርኤ፤
እት ዕልብ 80፡ እት ክታብ “እፈ” ለህሌት፡ “አስበረ ማዩ ጨረ” ለትብል መሰል፡ ምን እንነስእ፡ እብ ኖሰ እምር ወሕብር ዲብ እንተ፡ እተ ክታብ ዲብ (ገጽ-121)፤ ላኪን እብ ክእኒ ለተሌ፡ በህለት “ጋሳ ANG! Ahr /ያምዕጳሳ ሃ,ኃልፉ/። N0A ለይ“ ዕዝር UR 42N ሃፇ#ፖ፦ ያፖዕሳጂ ልግ ያሬ ፇዳፍሀ/መታ'" ሐብሬ ውስክት ዲበ ህሌት። እብ ጀሀትነ ክእኒ ለትመስል ሐብሬ ዲብ ሓጃት እሙር ወይአትሐዜት እንብል።
ምናተ፡ ሂበት ሐብሬ ለተአትሐዜ ዲቡ መናሰባት ወሓላት ክምሰል ሀለ አመሮትመ ሰኒ ቱ።
ገሌ አምሳላት ትግረይት እት ገሌ ደዋዬሕ ሕዱድ ሰበት ንትነፈዕ ANP! እምበለ ቅሰስ ለምስሎም ገይስ እግል ንፍሀሞም ይእንቀድር። ገሌ ህዬ ገሌ አንፋር ለቤለዎም ገብኦ። አስክ - ድግም ወተእሪክ FLA አንፋር LAC? VR! ተርጀመት FLA መሰል እግል ንፈርገ ወእግል TAPS ይእንቀድር።
እለ ለተሌ መሰል ንርኤ፤ [14]
“ሓሉፉ ወድ-መልሂት፡፣ ጸገምዬ ሐዋን ርኢ ቱ” ቤለ ሙሰ ወድ መሐመድ። እሊ ብሂል እሊ ክምሰል መሰል ሳምዓ ሙ እንገብእ። ዲብ ደዋዬሕ ሕዱድ ምንመ ብህልት ትገብእ አዜ ላኪን ዲብ ለበዜሕ አካናት ትግሬ ልምድት ህሌት። ምናተ፡ ሙሰ ወድ-መሐመድ መን ቴቱ? ወድ-መልሂት ህዬ? ዲብ ሚ ሐቆ ትማጽአው ቱ ህዬ ከእለ መሰል ጋብአት ለህሌት ህግየ ለትባሀለው?
ለበሊስ እሊ ለተሌ ቱ። ሙሰ ወድ መሐመድ፣፡ ፋርስ ዐድ ሃስሪ ነብር ለዐለ ቱ። ወድ መልሂት ህዬይ መስኡል ከራዊ (ሸፍተ) ከነትብ ዐለ።
ለመናሰበት እለ መሰል ለቤለው ዲበ ህዬ፡ ሰልፍ ሙሰ ወድ መሐመድ ጣጌዕ በህለት ጥገዕ ሕሙም እንዴ እንቱ ወድ መልሂት ዲብ ምዕጥን ትከረ፡ ከአስክ ሙሰ ልኡክ እንዴ ለእከ “አና ወድ-መልሂት ንዋይ እግል እዝመት ምዕጥን ክሩይ ህሌኮ። እናስ ምንዲ ትገብእ አዜ ምጽአኒ” ቤሌከ ቦሉ ቤለ። እትለ ወክድ እለ ሙሰ ወድ መሐመድ ሕሙም ሰበት OA! “ገድም አነ ቅድረት አለብዬ። ምናተ፣ “ከደን ለትአሳድር (ሐ ዕሻር) ንሰአ። ወደለ ዐድ ለትአቴ (ሕሉብ፡ ዐጣል ወአባጌዕ) ናዬ ተ ወዲብዬ ሕደገ” ቤለዩ ልብሎ።
እብለ ህይ ወድ መልሂት፡ ንዋዩ ዘምተ፡ ወክባባይ ገብአ። ምናተ፡፣ ፋርስ ዐዱ ወከደኑ ለዐለ ሙሰ ወድ መሐመድ፣ ከብዱ ኢሰክበት።
ዐሳክሩ እንዴ ጸብጠ ህዬይ ምን ንዋዩ ዝምትት ለዐለት እግል ለአተክሬ ወልብለስ አስክ ወድ መልሂት ትበገሰ። እብለ ህዬ ንዋዩ በልሰ።
ወድ መልሂት አዜመ ኢሰክበ፡ እግለ ንዋይ እግል ልብለስ ደርብ ሙሰ ሌጠ ቀንጸ።
“ሙሰ ወድ መሐመድ እት አያ ሀለ? አርኡኒ ቴቱ!” ዲብ ልብል ህዬ፡ አትሳቀረ፡ ትረገሰ፡ ጸብጠ ወጠለቀ።
እትሊ ወክድ እሊ ሙሰ ወድ መሐመድ ግንሐት ጽፍዐት ተሐይሰ ገንሐዩ፡ ኩወድ መልሂት ጸገምዬ ሐዋን ርኢ ቱ። ዲብዬ ሌጠ ሓልፉ!” ቤለ ልብሎ። ለመሰል ህዬ ምን እለ መናሰበት እለ ትበገሰት።
እትሊ ዘበን ግዳርናመ፡ ሸዐብ እግል ለገብአ ክምሰል በዲር እንዴ አምሰሌከ እግል እኪትከ ለልትአረቅ ነፈር እለ መሰል እለ መስሎ እቱ። እብ ገበይ ብዕደትመ፡፣ “ሕውናሁ ርኤከ ቀትሌከ” [15] ልትበሀል። ሐቆ ሐቴ መረት ሐዋን ርኤካሁ ክምሰል በዲሩ ሀለ ዲብ ትብል ወትቀብቡ እት ብቆት እግል ልክሬከ ቀድር።
“ተመር ደም በልዐኮ” ቤለ ወድ ሰጎተ፣ ምነ ሐቴ ምን እሊ ተፍሲር ለለእትሐዝዩ ለትፈናተ አንፋር ለብህላሙ አምሳል ብዞሕ ተ።
ገሌ ህይ እሙር ዲብ እንቱ ድግም ወቅሰት ለቡ ቱ። እለ ለተሌ ሐቴ ምኑ ተ፤
“ድዋነ ሳበረት ወምስጢረ ኢሰትረት” እለ መሰል ትግረይት እምር ተ። ለድግም ህዬ ትተላሌ፤
ወለት ሐቴ፣ እግል ወድ አቡሀ ሰኒ ትፈትዩ ዐለት። አምዕል ሐተ ህይ ምን ምዕጥን ድዋነ እንዴ መልአት ዲብ ትፈግር፡ ለእሉ ትፈቴ ወድ አቡሀ እት ልበ ትወስወሰ እግለ። “ሰመዐኒ አለቡ” እንዴ ትቤ ህዬ፡ እብ በይነ እግል ትትነጌ አንበተት። “ረቢ እንዴ ወደየ መሐመድ ወድ አቡዬ፣፡ እግል ህዳይ ወሔዜኒ። አቡዬ ህዬ፡ (ርከብ ወኢትሕገል፡ ሀብኮከ ተ' ምን ልብሉ። ወእብ ሸፋግ ሕጹ እንዴ ወደው ፍጉር ሐጪር ምን ጸብጦ። ህዳይ እንዴ ገብአ አነ ቤቼ ምን ዐይር። መሐመድ እት ቤት ምን መጸአኒ፡ ክልኤ እዴዬ እንዴ መደድኮ ሕቅፍ ወአበልክዉ” ትቤ ከእዴሀ እግል ሕቀፈት መደተን። እለ ዶል እለ ለድዋነ ወድቀ ከትሰበረት። ድንግጽት እንዴ እንተ ግረ ምን ትወለበት፡ እናስ ሻይብ፡ እንዴ መጽእ ርኤት። ሻፍገት እንዴ እንተ ህዬ፡ “ይበ... ይበ.. ሚ ዶል ዐሬኩኒ?” እንዴ ትብል ትሰአለቱ። ለሻይብ ህዬ፣ “ጣይ አቡኪ! ለሕጻይ ወለህዳይ ክሉመ ዕሩያም እቡ ሕነ” ቤለየ ልብሎ።
እብሊ ህዬ፡ “ድዋነ ሰብረት ወምስጢረ ኢሰትረት” መሰል ገብአት ልትበሀል።[16]
አምሳላት ትግረይት እብ ቀደም-ትሌ ሕሩፍ
[edit | edit source]ሀ
[edit | edit source]1. ሀበይ ለእበ ኢለዐሬ፣ “ዕፍን ተ” ልብል። 2. ሀበይ ምን ተዐስከረ፡ እት ሐየት አትዳፈረ። 3. ሀበይ፣ “ሀበይ” እግል ኢኒበለከ ሀበይ ገአት ስሜትከ። 4. ሀበይ ምን አፍ ሀበይ ኢገርብ። 5. ሀቤከ ጸዐኔከ ወከልኤከ ሐድሬከ። 6. ሀብ እግል ትትፈቴ፣ ወትበአስ እግል ትትፈረህ። 7. ሀብኮመ በዐል በረ ሔለየ። 8. ሀበይ ኢልትዐስከር ወዎሮት ሻሁድ ኢገብእ። 9. ሀቡኒ ሀበይ ትወዴ። 10. ህያብ ምን ቀልብ ወመባልስከ ደወ ልብ። 11. “ዴኮ! እት እብል እብ ድፈር በዴኮ” ቤለ አግዕራይ። 12. ሃብጥ ቅጥረት ኢትሃብጡ። 13. ህመም ምን ለአብር ዐጣል ልተልሄ ዲቡ። 14. ህተ እብ ሰብ ትነብር፡ ወምን ተአብዐክል ሰብ ትጸብር። 15. ህኩይ ልሔተ፡ ቀይም ወድነ ኢለቅልቅ። 16. ህኩይ እት አብራኩ ለዐምስ። 17. ህኩይ ድራሩ ንኩይ። 18. ህኩይ ሐርዑ እብ ፍሸይ ከልሱ። 19. ህኮት ሕግላን ትወልድ። 20. ህኮት መፍቴሕ ሕግላን ተ። 21. ህግየ ለኢለአምረ መጅነን ለአመስለ። 22. ህግየ ዎሮት ሐን ምድር፣ ህግየ ክልኦት ዘርእ ምድር። 23. ህግየ ግረ ዝኑብ ኢተአቀልል፡፣ ወአከይ-ፍርድ ምዕጥን ኢለዐጠልል። 24. ህግየ ዓቅል ዕቀበ ወታክያት ትተንከበ። 25. ህግየ እብ መሰል ወገበይ እብ ስለል። [17] 26. ህግየ እብ ንሳል ወገመል እብ ሕሳል። 27. ህያብ ምን ኤማን ቱ ወምብላስ ምን ሐንገል። 28. ህግየ ወላዲት ተ። 29. ህግየ እብ ሕሳን ወፈረስ እብ ልጃም። 30. ህግየ ጎር ጆር ወህግየ ጸመር ሀሮር። 31. ህግየ ፍደት ምን ገብእ፡ አዚም ደሀብ ቱ። 32. ህግየ ዐቢሁ ለለአቤ ረአሱ ልንእሽ ወእገሩ ለዐቤ። 33. ህተ እብ ፋሻት ትነብር፡ ወዐደ እብ ፈለል ለአቅብር። 34. ህዳይ መበል ጋድም እቱይ፣ ሰዐሩ ብሎዕ ወማዩ ስቱይ። 35. ህያብ መጠዮት ወበአስ ደርበዮት። 36. ህዳይ፡ ህዳይ ወድ-አብ ወሰርጎ ደሀብ። 37. ህዳይ አቃርብ ዐቃርብ። 38. ድራር ሂደት ይአንበረ ወሐሊብ ሕልቦ ዝበድ ይአፍገረ። 39. ህዳይ ሐሰት ቱ፡ ወሕድጎ አማን። 40. ህጥፍ ኢትአብል፡ ህልቅ ኢተአብል።
41. ህዳይ ተሐዜ ወራጋዝ-ሸከም ተአቤ።
ለ
[edit | edit source]42. ለለአሰልፍ ሰኒ ወዴ፡ ወዕዳዩ ለፈዴ ለተሐይሰ ወዴ። 43. ለህሌት ዋርደት ተአቴ በ። 44. ለልትሃጌ ዘርእ ወለልአዝም በትክ። 45. ለልትዐዮቡ ኢልትዐየብ። 46. ለሸቀ ገማዘዘ፡ ወለትገሰ አፋዘዘ። 47. ለተአዘ ለብብ። 48. ለኢለአሰልፍ ቄትላይ፡ ወለኢበልስ ኬትራይ። 49. ለኢሞተ ልርኤ። 50. ለከድም ኢሰክብ። 51. ALA በጽሐ፣ ወለትገሰ ጠፍሐ። 52. ለኢልሐርስ ክም ምራዱ ኢለሀርስ። 53. ለኢከድም እብ ድቦሁ ለአዝም። 54. ለኢትዐለመ ኢለአድሕን ወለኢትወቀረት ኢተአጥሕን። 55. ለአስበረ ማዩ ጸረ። 56. ለኢትሐምረገት ኢትጸሬ። 57. ለሐልፈት ክም ኢመጸት/ይዐለት ተ። 58. ለት- ረሐት ሐዬት ወለዘዐት ኢበዴት። 59. ለእበ ኢትተዐስ፡ ምስል እሲትከ ወዕያልከ ትጋሜ። 60. ለትለከፈት እብን ተ ወለትደመዐት ሰራሪት። 61. ለእለ ልብሉከ ወሰምዐከ፡ እት ለሀይቡከ ወኢነስአከ። 62. ለልአዝም እኪት ከድም። 63. ለአቤከ ርኢት ለሐቤዕ ምንከ። 64. ለሐልፈት አክል ዕቃል፡ ለህሌት አክል ሕሳል። 65. ለአምረከ ሰኒ ቀብረከ። 66. ለሸፍጠ ለብሰ ወለሸጠ ዐርቀ። 67. ለኢትጀመለ ኢውልዋሉ ገለዩ። 68. ለትወቀለት ወልወል ወለደህረት ውሒዝ ገልየ። 69. ለኢጸብሐት ትበዜሕ። 70. ለአማን እግል ትኣምር ሐሴ። 71. ለዶረ ወድራር ረክብ ወሞረ። 72. ለይአግደ ምኦሻት ኢልሐንፍል ወለትከዐ ማይ ኢለዐቀብል። 73. ለሐጸ ክም ሀደ ወለሸፍጠ ክም ለብሰ። 74. “ለወልድ መይት” ቤለ ሐመድ አምሰ።* 75. ለኢትአንበተት ኢትተምም። 76. ለኢሸሕገ ኢታክብ። 77. “ለአምር እት ዕቅል ቱ” ቤለው መዐስር። 78. ለቤለ ለአሰሜዕ ወለዘብጠ ለአደሜዕ። 79. ለኢልትሐሜ ኢልትሐመድ። 80. ለእለ ትወዴ አንገብከ (ዘነብከ) ለሓኬ እብከ። 81. ለይሀለ እብ ስሜቱ ለሐሉፉ። 82. ለጸፍዓመ ደግመ። 83. ለኢተመ ገመ። 84. ለፈርሀ ሰልመ። 85. ለትወለደ አምዕል ኢለሐግል። 86. ለኢወስክ ነቅስ። 87. ለኢትዛበ ዔፍያይ ገብእ። 88. ለኢለአምረከ ሰኒ ኢቀብረከ። 89. ለኢለሐርስ ክም ምራዱ ኢጋምስ። 90. ለአትናብር እናስ፡ ወለለአበሌዕ ጽቤሕ። 91. ለጸልዐት ሐዬት ወለዘዐት ኢበዴት። 92. ለአተርመቀዩ ማሉ ወለጸዕነዩ ገመሉ። 93. ለቤለው እሉ ሰምዐ፡ ወለከተፈው እሉ በልዐ። 94. ሎቢን ለኢለአምሩ ዕንግሌ ለአመስሉ። 95. ሉሸት ጸርከ ወትንእሽ እትካቱ ወትዐቤ። 96. ላብብ መክረከ ወቅቡብ ቀበከ። 97. ላብብ ምን ለአደፋርስ፡ ሀበል ለአደሜፅ። 98. ላብብ ክም ትገለለ፡ ወጭረት ኢትተርፍ ዲቡ። 99. ላብብ እት ለአትላብብ ግሉል ለሀራብጥ። 100. ላብብ ዶል ለአረይም ፈቁዱ። 101. ላብብ ናይ ሰነቱ ለሀምም ወሀበል ናይ ዮሙ ከድም። 102. ላብብ ልሕረደከ ወመሕበር ልፍረደከ። 103. ላሊ ውዑል ተ ወአምዕል ፍጉር። 104. “ልብዬ ሀዱድ አበ” ትቤ በልዒት ዘርአ። 105. ልሔተ ለኢሐርስ ቀይም ወድነ ኢለቅለቅ። 106. ልቦም በሐር ወዕንቶም ገሀር። 107. “ልዕቤ እዬ” ትቤ እንዴ ኢትሐንኑ። 108. ሐሊብመ ወላዱ ሔሰዩ።[19] 109. ሐምቅ ሐምቁ ምን ረክብ ዜነት ለአፈግር። 110. ሐ ምነ በልዐተ፡ ለትመዬት እተ አካን ተሐይስ። 111. ሐረስታይ ዳርብ ሳብ ጋርብ፡ ወተላይ ዳርብ ሐሊብ ሻርብ። 112.ሐሰት ለልአመጽአ ምን ትረክብ ለልትከ'በተ ኢትሐግል። 113. ሐቆ ሺበት ወምብረሕ ሀዴ ቤለ ኢልፍረሕ።* ዔማተ ግንግር ተ 114. ሐቆ ጽጋብ ስካብ። 115. ሐቴ አለቡ ሐቴከ ኢተአርእዩ። 116. ሐን ቀሚሽ ውሽጢ፡ ሐን ብላይ ዞቲ። 117. ሐዋኒት እሲቱ ከጅል፣፡ ፋርሰት እሲቱ ሸንን። 118. ሐቴ ዕንቱ ቀበት ሕጁችባም ልትሸየም። 119.ሐሰት ምስል ሸማል ትትነፌ፡ ወአማን ክም ደሀብ ትጨሬ። 120. ሐል ክም እም ኢትገብእ ወጸሓይ-ወሬሕ ክም አምዕል። 121. ሐቆ ተሐሜከ ተሐንጀር።"[20] 122. ሐቆ ልርኡ እከ አቡከ ልስዕሞ አፉከ። 123. ሐምዴ፡ ወሪም እግለ ወሙት። 124. ሐጪር ወልደከ ወቅቡብ ቀበከ። 125. ሐዋን ውዳይከ ለአደግመከ። 126. ሐሬፅ ይቡስ እብ ኬደው ኢለጥእ። 127. ሐዋኒት ሽክ ቲበል ወሽልሕት ከልብ ልብለዐ። 128. ሐርስ-ሐር፣ ወህዳይ-ዕብ መንፈዐት አለቡ።”[21] 129. ሐቴ ዕንቱ ቅሩብ ዐዊር ቱ። 130. ሐቅ ዝሉም እንዴ ኢፈሩዱ ፍሩድ፣ ወስጋ ዓሰ እንዴ ይሐሩዱ ሕሩድ። 131. ሐየት እት ትርእዩ፡ እብ አሰሩ ሚትሐዝዩ። 132. ሐዋን ምን ሐዋኒት ኢልሐልፍ ወአርዌ-ከብድ እት ሕድት ለአከልፍ። 133. ሐመዶት ነፍስ፡፣ ጥባይ ጸሬዕ ቱ። 134. ሐርማዝ እት ዕቆት ነዊድ ኢልትአሰር። 135. ሐዋን ሞላድ ለዐልብ ወብቆዕ ለትርኤቱ ወዴ። 136. ሐርማዝመ እብ ሰዳይት ሞተ። 137. ACN AVE FEO! THER AN ALT OAL 138. ሐጺን ግቦሕ እት በዐሉ ለዐቀብል። 139. ሐሊብ እብ ማይ ፈስስ ወስጋ እብ ገሎደ። 140. ሐንኪሸት ከብዱ ትመየ ወሐንኪሸት እግሩ ዔረ። 141. ሐ ጽምእት መሰል ኣብየት ተ። 142. ሐ ሰብ አለበ፡ ሰብ ሶጎ ልትካፎለ። 143. ሐ ብዞሕ ሰብአ እምበል ምምሳይ ተዐይር። 144. ሐዲስ ምስተሬሕ ወገዲም ልብ ቀሬሕ። 145. “ሐር እወድየ” ሐር እነስአ ኢኮን። 146. “ሐር እወድየ” ሐር ትወዴከ። 147. ሐሙከ ሸዌት ሐጋይ ኢልሕዜከ።
148. ሐናፍሌ ምን መጽእ፡ ገናፍሌ መጽእ። 149. ሐሳይ ብእሰ ሐሰይት ተአጸቤሕ። 150. ሐዋን ሕሜት ወድ ዐዱ ፍድብ ለአመስለ። 151. ሐዋን ምን ዓጭሙ ምን - ርብመ ኢልትዐወት። 152. ሐምቄከ እብ ቅስመት በድሬከ። 153. ሐማስ ቆበት ኢሊዴ ወሰብ ዕዳይ ኢልእቴ። 154. ሐምቅ ሒለቱ ለአምር፣ ምን ፈዳብ ሐይስ። 155. ሐሰት ሴፋ ኢትሐዜ ወመስተይ። 156. ሐሳይ ብእሰ እግል አንስ ተሐሴ። 157. ሐዋንኩም እትማስሎ፡ ብቆዕመ ዕምሩ ኢሬመ። 158. ሐሮ ሐሊብ ለቡ፡ ዐሙር ማይ ከልስ። 159. ሐዋን እሙ ትገምዩ። 160. ሐሪር ምንመ በሌ ግደማቱ ተሀሌ። 161. ሐቴ ለኢቤለ ክልኤ ኢልብል። 162. ሐሰት ወለት ኢደሊ ተ። 163. ሐሰት ወሴፈ አክል ሀነነው ነቅሶ። 164. ሐብል ሐሰት ሐጪር ቱ። 165. ሐዋን እት አካኑ ወዴከ። 166. ሐግለት ጸመር፣፡ ጎረ ትትጻመር። 167. ሐዋኒት አንስ ደጋሚት፣ ወሐዋን ሰብ መተልሂት። 168. ሐርሰ በትከ። 169. ሐሊብ አለበ ሽለል ትጸቤሕ። 170. ሐሳይ ሰምዑ ለአረይም። 171. ሐሳይ ወሴፋ እት ክል-ምዕል ነቅሶ።[23] 172. ሐልፉ አለቡ፣ ሓይስ ዐዱ ገብእ። 173. ሐብኮ ሐቅ እንዴ ይእበለዐ አጥረጠተኒ። 174. ሐዋን አምዕል ሐምዴሁ ኢትምጸእ። 175. ሐዋን አርወሐቱ ኢቀብብ። 176. ሐቆ ፍርድ ፈጽም ሐቆ ስጋ ዓጭም። 177. ሐዞት መትጋርፍ ለአብለዐነ። 178. ሐክር ብሶት ሕብዐት ገልገላይ ተ። 179. ሐየት እግሁጽ ኢትትጋደሉ፡ እያድ አድርሩ። 180. ሑካ ወድ-እምካ ወውላድካ ወድ-ርሕምካ። 181. ሑ ወድ እም ቱ ወውላድ ወድ ርሕም። 182. ሑካ ምን ልትላጹ፡ እንተመ ረአስካ አጥልል። 183. ሑካ ምርካብካ ኢረድየ ወሞትካ ኢለሐዝየ። 184. ሑከ መዐር ምን ገብእ ብዞሕ ኢትልሐሱ። 185. ሑድ እግል ተኣምር ብዞሕ ትሰአል። 186. ሑዬ እት ትቀት'ል ርኤኮከ፣ ወወሪድከ ምን ሀብከኒ' አመንኮከ። 187. ሒለትከ ወምስጢርከ ስተሩ። 188. ሓግል ድሕራይ ገብእ። 189. ሓትሮ እግል ቤት ሹም ትጠሬዕ። 190. ሓጥር ወሃይባይ ረቢ ቱ መለሀዮም። 191. ሓል ሑ እም ቱ ወአብ ዋልዳይ። 192. ሓግል ኖይ በዲሩ ዳግም። 193. ሓግል መተምኒ ገብእ። 194. ሓግል መተምኒ ቱ፡ ክም ምራዱ ኢረክብ። 195. ሓግል እት ሰእየት ነብር። 196. ሓል እንዴ ኢልሀዴ ወልድ። 197. ሓል አለቡ ጌምያይ ወዴ፣ ወወድ-አብ አለቡ ዌርሳይ። 198. ሓጥር ወተናን ገበይ ኢልሐግሎ። 199. “ሓድረት በኪተት ተ” ቤለ ሐመድ አምሰ። 200. ሔርዳይ በያት ወመግዕዛይ መያት። 201. ሕሙም ዕንታቱ እት ተናን ኢትአቅርብ። 202. ሕድት ምን ሐገሌብ ተሐይስ። 203. ሕፍረት መለሀይ አለበ፡ ወመጺጸት ክፍለት። 204. ሕድት ኖሱ ቀብብ፣ ብዝሕት ጸሩ ኢረክብ። 205. ሕድት ኖሱ ለኢለአክብ፡ ብዝሕት ጸሩ ኢረክብ። 206. ሕንቃቄ ወድ ወደይት ረአስ ሐርበት ካይድ። 207. ሕክም ረቢ ረደ ቱ። 208. ሕክመት ምን አፍ ጅኑን ንስአ። 209. “ሕከከኒ” ክም ኖስ ኢትገብእ። 210. ሕንቃቄ ብዝሕት ወተዐይን ወትገልል። 211. ሕማም ዓጭም በዐሉ ነስእ። 212. ሕጉዝ አንገቡ ርጉዝ። 213. ሕጉዝ ዐምሳት ሀዴ። 214. ሕጉዝ በሰርታይ ገብእ። 215. ሕጉዝ ማይ ግናዘቱ ወርድ። 216. ሕጉዝ ጭዊት ለአተንሴ። 217. ሕሽክል ኖሱ ለኢፈቴሕ እት ቤቱ ሚ ለአጸቤሕ። 218. ሕንቃቄ ትጀክልለከ ወሪም ምድር ሰፍልለከ። 219. ሕሳብ አለቡ መለሀይካ ኢልግበእ። 220. ሕፍረት እግል ሔፍራያ። 221. ሕጉዝ ግድእት ካይድ። 222. ሕሜት እት ግረ ዘንብ ኢትአቀልል ወመርባት ኢተአቀስን። 223. ሕክም ለፈርዱ ወዐምሳት ለትወልዱ ለአምሩ አለቡ። 224. ሕውናሁ ረኤከ ቀትሌከ። 225. ሕሽመት ለአለቡ፡ ግራብ ጥሩቅ አንገቡ። 226. ሖጸ ፍተሎ ወውጩር ሕለቦ።፤' 227. መለሀይ ግንዳቡ/ቀዲሙ ወምድር ሐዲሱ። 228. መርገም ዲብ ራግማየ ወጪፎት እት ባልዓየ። 229. መትመኬሕ ወዳቅ ወመትስሕቅ ጠራጥ። 230. መትራዳይ ለአተርድ ወፍንጌር ለአትሐውን። 231. መትጋርፍ ነፍሱ ዐጹ፡ ወበዐል ልሔ ዐድ ፈንቴ። 232. መእሙናዩ ጠልም ገጹ ጸልም። 233. መትፈቅእ እት ረአሱ ፈርህ። 234. መብሽለት ሐቆ በዝሖ፡ መረቅ ልአኬ። 235. መሐሽላይ በርዱ መትጽዕናይመ በጹሕ (ገብእ)። 236. መራር ለኢጠምጠመ ጥዕም ኢረክብ። 237. መረቅ ለኢትከዐ እቱ፡ ብሩድ ለአመስሉ። 238. መለሀይ አማን ወክድ መስደድ/ግድዐት ልትአመር። 239. መስከብ እብ ታውረት ወምግዓዝ እብ ጎረት።' 240. መውዒ-ቀጢን ልምጽአከ፣ አባይከ ወፈታይከ እግል ትፈርግ። 241. መካን እት ክል-ሔደ ትስኤ።
242. መርዓት ቀላል እት ዐርቀይ ትደውር። 243. መስከብከ ለእሉ ትነብር ኢኮን፡ ለእቡ ትትስሜ ቱ። 244. መሕበር ወድ-አቡከ ለአለቡ ኢትብለስ ዲቡ። 245. መዓልዬ ደብር እመን ወምዕያርዬ ዲብ እም-ዕመር። 246. መዓል ከልእ ወመዓል ኢገብእ። 247. መውዒ ጸርከ፡፣ ዕላል ተአመስሉ። 248. መስከብ እብ ግዋሬ ወነብረ እብ ሕዋሌ። 249. መክረሀት ለወዴከ ቅርሕት ደዩ። 250. መትሎ ብዝሕት ኢኮ ወርሕም ድቡእ/ፍሱስ። 251. መለሀይከ ለኢገብእ እት አድግከ ኢትጽዐኑ። 252. መንተሌ እንዴ ኢቀትል ኮሩ አንደደ። 253. መጥሐን ከሐ ወስፋል በሐ። 254. መጥሐን እለ ለሀዩበ ኢተአቤ፡ ዳቀይተ ምን ኢትትሀኬ። 255. መጽዐን ወድ እንሰ፡ ወእሲት ወለት አብ። 256. መጢቅ ይእስእዩ ወሕቃን ኢሰረኒ። 257. መቅሎ እምበል መሐሰሲ ወእሲት እምበል ዞቲ። 258. መርዓት ወክም ዋልዳይተ ትገብእ ወክም መሐጸኒተ። 259. መጽዐን ወዴከ ዕዛፍ ደዩ። 260. መክሩህ ተሌ ወድ እሙ አቤ። 261. መትዋልብ ኢበቄ ወመትስእላይ ኢበዴ። 262. መርዓት ወትጀመለት ጎገነ ወኢትሰበረ። 263. መስከብ በደለ ጎፍ በደለ። 264. መሻክል ብዕዳም ለልተምኔ መሻክሉ ልርኤ። 265. መራር ALAA! TOP ኢልክህል። 266. መትጋርፋይ መትሓውላዩ ሼጣን ቱ። 267. መትባሽራይመ መገርድዓይ ለአክዩ። 268. መትሰልል መትሰብር። 269. መለሀይ ሐዋን ዶል ኢዶለ ባግረከ። 270. መገንድላይመ ሐንኪሽ ሐልፈዩ። 271. ማይ ሰብ፡ ደም ሰብ። 272. ማል እምበል በዐሉ የቲም ቱ። 273. ማል ወውላድ ዐዶ ነፍስ ቶም። 274. ማል ጸር መነጸር። 275. ማል ኖስ ባርኖስ። 276. ማሉ ባዲ ዐስር መንጌል ናስእ። 277. ማሉ ባዲ ልቡ ባዲ። 278. ማይ ለመሀጸ ዝበድ ኢለአፈግር። 279. ማይ መሪር፣ ማይ ጥዑም በጽሖ ቡ። 280. ማይ ኢትወዴ፡ ሞላድ ተአበዴ። 281. ማይ ከሌዕ ዕቅባለቱ እት ከሌዕ። 282. ማይ እበን ለአትሃግዮ ወአዳም ዕልም። 283. ማይ ከልኤከ ሕለፍ ከስቴ፣ ወስጋ ለከልኤከ PA ብተክ። 284. ማይ ሕምሩግ ማይ ጽሩይ ትጸኔሕ እቡ። 285. ሜልካይ አለቡ ሜልካዩ ሼጣን ቱ። 286. ሜክራይ አለቡ፡ ሜክራዩ ሼጣን ቱ። 287. ምህሮ ኖር ቱ፡ ወቅዌት ጽልመት። 288. ምስል ብርድ አከይ-ፍርድ። 289. ምሽዊት ተሐዬ ወዘዐት እኪት ኢትበዴ። 290. ምን ገንሐ አፋዘዘ ወምን ለሀዱ እግሉ ገማዘዘ። 291. ምስል ኢልግዕዝ ምስል ኢለሐድር። 292. ምስል እሲት ኢትምከር ወምስል ከልብ ኢትትሐበዕ። 293. ምን መላኢከት ለእግለ ኢትአምር፣ ጅን ለእሉ ተአምር። ምን ሰረት ንኢሽ፡ እሳት ዐባይ ትፈግር። ምን ገበዩ ለሸክፈ በዴ። ምን ሕኔት ክል-ዶል ሾከት፡፣ ሐቴ ዶል ጀርደት። ምን እኪትከ ይአኬ እምቤዕከ ኢተአርእዩ። ምን ዝላም እት መጽሀይ ወምን ውሒዝ እት መዐደይ። ምን ክሉ ዖበል ዐንሰበ፡ ጢሾት ጥሩቅ አንገበ። ምናመ ህያበ አከይለ ግራበ። ምን ሐንኪሽ ቀልቡ፡ ሐንኪሽ ዕቅቡ ለሐይስ። ምን እክ ሰነ፣ ምን ዕዛሉ ፈረ። 303. ምን ድራሩ ኢቤተ ድራር ሑሁ ኢረክብ። ምንለ ኢደርሰ መለሀይ፡ ለትዐለመ አባይ። ምን ሕር ቀሪም አለቡ፤፣ ገብር እብ በዐሉ። ምን ለዐል ግንቦ ወምን ተሐት ድቦ። ምን ሐየት ማይት ከልብ ሕያይ ለሐይስ። ምን ሕበዘት እት ተንዱር፣ ፍላም እት እዴ። ምን ሹም ዓሊ ሀበይ እት ሞዳዩ። ምን ቅሩብ ወድቀ፡ ምን ጸሌዕ ነግፈ። ምን ብካይ ዋልደት፡ ብካይ ግርዝ ለአኬ። ምን ብዞሕ እብ ዑረት፡ ሑድ እብ ክብረት። ምን እንዴ ሐመምከ መትሳራይ ምን ቀዳምካ መትነጃይ። ምን አከይ-ሂጋ አዚም ለሐይስ። ምን ከብድ ትትለማጤ፡ ከብድ ትትገማጩ። ምን ኬን ዕጨት ጥልት ኢትሕሜ። ምን ወድ-ሰብ ወድ-አደብ። ምን ዐርቀብ ተዐቀብ። ምን ዕንታት ሬመ፣ ምን ልብ ሬመ። ምን ኖስ ተዐቤ እት ኖስ ኢትምጸእ። ምን ፈታይከ ተዐቀብ፣፡ አባይከ ረቢ ከርዑ። 322. ምን ሐብል ሰረ እት አርድ ትከረ። ምን ሕኔት ገጽ አዳም ተአጸልም ገጽ ሐጺን አጽልም። ምን አባይከ ሸምቡእመ ሕጀፍ። ምን ሬመተ ረሕመተ፡፣ ወምን ቀርበተ አንደደተ። ምን ብዝሓም ቅልጭ-ምልጭ ዎሮ ግልጭ። ምን ነፍስ ጠምዕወ እብ ምፍራቅ ዐርቀይ ትመልጭ። ምን ቀዳሙ ኢለአክብ እንዴ ረምቀ ኢረክብ። ምን ወድ-ወለትከ ወድ-ወአትከ።' ምን ትጸበጠት ጠረት ወምን ትጠለቀት ፈረት። ምን ተረብ ቃብል ተረብ ቃምር። ምን ሰብ ህዲት ወምን ኖስ ርሚት። ምን ተሃጌነ ትመረርነ ወምን ትገሴነ ደየብነ። ምን ጽኖዕ ሞላዱ ጽኖዕ መስከቡ። ምን ማልከ ጎር ሰብ፡ ማል ሰብ ጎርከ። ምን አዳም ሰብ አለቡ፡ ከልብ እብ በዐሉ ለሐይስ። ምን ኢምርካብ ረክበወ እብ ስዕሞታት ቀትለወ። ምን አፍ በዐሉ ፈግር ኢልትሰተር። ምን ግርም ብዞሕ አዳመ፣ ክፍእት እበ ሻመ። ምን ብዞሕ ልብል፡ ብዞሕ ሰሜዕ ለሐይስ። ምን ልርኤ እካ፡ አቡከ ልስዕመከ አፉከ። ምን ክልኦት ፉቱያም ክልኦት ሑሙያም። ምን ሕድት ኢልሀይብ ምን ብዝሕት ኢልሀይብ። ምን ማል እንሰ፡ ምን አንስ ወለት አብ ተሐይስ። ምን ለሐፍን እትከ እብ መንከ ወምን በርድ እብ እዴከ። ምን ቃዊ ዲመ፡ ቃዊ ሐቴ አምዕል። ምን ሐማተ ሚ ተሐይስ ሐርብ ትረፌዕ ከትገይስ። ምን ኬኑ አለቡ፣ እት ዐዱ ሹም ገብእ። ምንሕት ተዋብ ኢትገብእ ወወድ ሑ ውላድ።' ምንሕት ርጋዝ ኢትገብእ፡ ወወድ ጸር ውላድ። ምስጢሩ ለሰትር እብ ሕሽመቱ ነብር። ሚ ዶል እንዴ ፈቴክን መልክ ትድሕረ። ምብላስ ለኢለአትዳውር ቅራር ሃርእ ቱ። 354. “ምንኮር!” ቤለ አብዕኮር። ምንኮር ወረቢ አብየ፡ ወአትከ እንዴ አዝቤካሀ እት እዴዬ ክርየ። ምስጢር አባይከ ምን ፈታይከ ትረክቡ። ምስጢርከ ጽዋርከ ቱ። ምን ዳር ኣቡከ ክር ኢሊበሉከ። ምብላስ ላብብ ረክበ ወነብረ ቀጢን ሸርበ። ምን ሀቤከ ገሜከ። ምን ለዓሉ ለትሐምረገ ተሓቱ ኢጨሬ። ምድር ሐዲሱ ወመለሀይ ግንዳቡ። ምድርከ ምን ህሌከ ሕሽመትከ ወምን ትመይት ሕፍረትከ ብእቱ። ምድር እግል በዐል-ሰብር ጸቤሕ። ምስምሳ ሐዜ - ፈር ተናን ልትገሴ። ሞራከ ዲብ እዴከ፡ ወአርዌከ ሐንቴከ። ሞት ዕቃል እዲነ ተ። ሞትመ ምን ኢመርኢት አብወ። ሞት እብ ሰከይ ኢፈጉረ፡ ወቤት እብ ሓባል ወግሬ ኢለኣሱረ። ሞረት አማን ምንመ ትቀጥን ኢትትሰበር። ሞት ዐረድ ሕማጤ ተ። ሞረ ኢትርኤ፡ ጻውረ ለህለ ርኤ። ሞት ሑ ሐክር ብሶት ወሞት አባይ ሐሊብ ህርፎት።
ረ
[edit | edit source]ረቢ ለቡ ኢጸብር። ረቢ ለሀበዩ፣ ኖሱ ነዝዐ ለአመስል። ረቢ አማን ፈቴ ወእሲት ሕጻን። ረቢ ኢፈርህ ፍርሁ። ረቢ ዓበዩ ለዐቤ። ረቢ ክም ፈቴ መኔ። ረቢ ሐቴ ምን ሸሌዕ ሐቴ ሐሌዕ። ረቢመ ለሀበዩ ውላዱ ለሐይሱ። ረቢ ረቢ ኢቲበል፡ ረቢ ፈትየ ውዴ። “ረአይ ክልኤ ዕንና ኢለአዳግመነ” ትቤ ተነት። ረቂቅ ምራቀ፡ ሕብረ ኢለአኬ ወሕብር ውላደ። ረብሸት ምን ፍጥረትከ፡ ወተጠውር ምን ፈህመትከ። 386. “ረአውኒ-ረአውኒ፡ ሕብዑኒ-ሕብዑኒ” ተአመጽእ። ሪም እሲት እብ ሞላድከ መጽአከ ወሪም እናስ ቀትለከ። ራቴዕ እብ ዕንቅራሩ ሰክብ፡ ወሕጉዝ ማይ ግናዘቱ ወርድ። “ርኤ እልዬ” ክም ዕን ኢትገብእ፡ ወ “ዴ እልዬ” ክም ኖስ። ርሕም ለኢኬደ፡ ውላድ ኢገብእ። ርሕም ቀጨጭ ቱ። “ርኤኮ” ወላዲት ተ፡ ወ “ኢረኤኮ” መካን። ርምቅ ሕምቅ ወሞት ሐገሌብ። ርምቅ ዲመ አከይ-ሐበን ተአተርፍ፡ ወርምቅ ሐቴ ላሊ ድርጽ ተአፈስስ። ሞከስ ሓብር ህሌኮ እት ልብል ስጋዱ ቀጥን። ርክብት ቅብት። Ane ሓጥር ሕላሌ ቱ፡ ወክለእ ጸጋይ ኢረኪብ።' ሰከ ወልዱ ዓበ። ሰዐይከ እብ መናክብከ ኢልግበእ ወህያብከ እብ አፉከ። ሰኔት እብ ገረግም፡ ድርጽ ኢተአጸግብ። ሰላም ሐቆ ተሐዜ፡ እግል መእከይ ትዳሌ። ሰላም ሐቆ ተሐዜ ጥዋርከ አትዳሌ። ሰገን ሐንገለ ሐቆ ሐብዐት ለተሐበዐት መስለ።' ሰልፍ አማን ወሐር ሕጻን።' ሰፍረ ሕጉዝ ልክህለ ወጽጋብ ላብብ። ሰነት እኪት ለትወድየ እት ሰነት ሰኔት ትትደገም። ሰፍረ ዲን አለበ። ሰኔት እግል ሰኒ ትሐድግ ወትወስከከ ወሰኔት እግል ቅዩር ትዕሰ ኢለሐድግከ። ሰይፍ ሐዋን ዶል ወራር ገቤሕ። ሰደይት ደብር ተአወድቅ። ሰደይት ሐርማዝመ አውደቀት። ሰንበት-ንኢሽ ለትሀይበ፡ ሰንበት-ዐባይ ትረክበ። ሰዓል ምን ሰከይ ኢጠምዕዎ። ሰመ ደሀብ ኢትዘልም። ሰገን ዲብ ምስታየ ትበዴ። ሰራቅ እት ወስክ ኢለአሙኑ። ሰኒ ትጻገምኮ ኢርኤኮ ተሐይሰ። ሰይፍ ሐቆ ፈግረ አው ትነሰረ ቱ አው ትሰበረ። ሰሓቅ ግርመት ኢገብእ ወአዚም ግርመት ኢከልእ። ሰበብ ምን ሂጋ ፈሌሕ ወእሳት እብ ቀሸብ ትቀሬሕ። ሰብር ሼክ አዩብ ሳብር።' ሰብር ቀይድ እዲና ተ። ሰሙይ ምሉእ ሐምረጎት ለሓርሙ። ሰሙይ ምሉእ በራድሆት ገመል ለሓርሙ። ሰበብ ለልሐዜ ስምጥ ተናን ልትገሴ። ሰኔት ለወዴ እኪት ልትፈዴ። ሰሕነት ወትገደለት ወሕብር ኢበደለት። ሰልፍ ኢተአልምድ ወሐር ኢትክለእ። ሰረት ለኢጀረበየ ብርድት ለአመስለ። ሰኔት እት ኖስ ትቀርብ/ተሐይስ። ሰልፍ ንብለዕ ግሁፍ ትወዴከ ወሰልፍ ንስኬ ፍጆዕ። ሰንዐት ሐዋኒት ግራከ ትሐድገ ቀደሜከ ትጸንሐከ። ሰእየት ምን እሳት ተሐፍን። ሳሌሕ ለአሰለሐከ ወጣሌሕ ለአጠለሐከ። ሰእየት ነብረ ድቡራም ተ። ሳትየት ወጽምእት እግል ሕድ ኢገምየ። ሴትራይ ዕድሩ፡ ሴትራይ ደዋሁ ቱ። ሴመ ኢወዴ ዐዱ ሐይስ እቱ። ሴርቃይ “ሰርቁኒ" ልብል ወሔምያይ “ሐሙኒ”። ሴፈ ሕሙም ሰብር ወኤማን ቱ። ስፍሩይ ኢለሀይቡ ልስኤ፡ ወሕጉዝ ኢለአረትዑ። ስፍሩይ ምን “ብስምለህ” ሸፍግ። ስሜትከ እብ ድቅመትመ አፍግረ። ስሜቱ ሰመው ረአሱ ረአው። ስሜት ሐማቼ እት አምረ እከጅለ። ስገ እምበል መረቅ፡ ወዝላም እምበል በርቅ። ስገ ምን ዳርከ ትበልዑ ወዞዕ ምን ጸርከ ትሰምዑ። ስሜት ወገበይ ከነነ አለበን። ስሜት ትመሬሕ ወሸምዐት ተአበርህ። ስነት ስነተ ወካትረ ሸዌተተ ትፈቴ። ስፍሩይ ጭዊት መሕበር ለአተንሴ። ስካብ ዴደባን ብድሆ ሴርቃይ። ሸግለ ብለዕ ኢትቀለዕ። ሸራር ነገለቱ እት ለሐዜ ምን መጸአከ ነገለትከ ሀቡ። ሸራር ፈርህዉ ወጸጋይ ልስእዉ። ሸረር ለልሐዜ፡ “አስቱኒ”" ልብል ዘረ እንዴ ልትዐዴ። ሸግዖት ራክብ ንዋያተ ትአክብ። ሸዋህድ ሰኒ፣ ሐቴ በልስ፡ አብዕረት ፈዳብ ሰኒ ለሐርስ። ሹም ርኤት ብእሰ አቤት። “ሺብ ረአው” ቤለ ወዐገ።' ሻሁድ አለቡ ሐሳይ ገብእ። ሻንን ለትታኬ እት ዳንን ተአቴ። ሻፍግ ዕዉር ወልድ። ሻፍግ እግል ልሽፈግ ልክዔ፡ ወዝሙት እግል ልትረደእ ልውዔ። ሻከት መራር ሻከት ጥዕም በጽሖ በ። ሽንራይ ለቡ ደቃቅ ኢለሐግል። ሽንጉል ሰምዑ ዳሩ ቱ። ሹም ክም አርአውኒ፡ ነፍሼ ሽከዮም ቴለኒ። ሽክነ ወድ ጸመር-እምከ፣ ዐርቀይ ትመልእ እትከ። ሾከት ምን ንእሸ ትበሌሕ። ሾከት-ሾከት ተአፈግረ ወሐሊብ ምን ደም ልትዓሬ። “ቀበ ቀለ” ትቤ ሐምሀ ትገለ። ቀየሕ ምንመ ትከፍእ ተአትወልብ። ቀደም እግር ንሳል ልትዐንቀፍ። ቀደም ቤሌከ አስምዔከ ወሐር ቤሌከ አብኬከ። ቀደም ሐማት ኢትሕሜ ወቀደም ሐል ኢትሐምድ። ቀባሀ እት ሸባታት ትካርዩ፣ ወቀበ ጸረ ዲብ ጠወሺ ትሄድዩ። ቀርበከ ለአከብረከ ወቀበከ ሸርበከ። “ቀይእ ዲብዬ አለቡ ወትቀዴ” ትቤ ደፋሪት። ቀበ ንኡሽ ልንእሽ ወቀበ ዐቢ ምድር ኢልጥረቅ። ቀበ ጸርከ እት ገጽከ ወቀባከ እት ግራከ። ቃኑን ለአለቡ ጭንጌዕ ፍቶሕ ቱ። ቅርብት ለኢገይስ ረያም ለአትቃርብ። ቅጹይ ምን ቤቱ፡፤ ግሁፍ መሕበር ገብእ። ቅዩር ርዮሕ ቱ ወሀም አለቡ ሕዉዝ። ቅዩር ጋሻይ እንዴ ትደረረ ኢትጸበሕ።
በ
[edit | edit source]ቅዩር ኢትሀቡ ግራከ ወዔለ-ደብር ኢትውረደ እብ Ans? ቄሕ ግርመት ኢኮን ወሰሓቅ ልባብ/ዐቅል። ቄሕ ግርመት ኢኮን ወአዚም አደብ። ቅራር ኢልትዐዴ መስኒከ ኢልግበእ። ቅዲት እግል ከብድ ኣንፍ ለአሌልየ። ቅሩብ ብካይ ዐለ ባክ ተናን ደዩ። ቆረ እንዴ ኢትደሌ ዲብ በሐር ኢትትከሬ። ቆል ኢልትበደል ወአርድ ኢልትሰጠር። በኑ ልስዔ በድሮ አለቡ ወበኑ ልትሃጌ ወጽዖ።*” በኑ በሌዕ በኑ መይት። በዐል ሰብር ዕዉ ት ቱ። በዐል አመል አመሉ ኢለሐድግ ወደብር አካኑ። በዐል እኪት፣ እኪት ትጸንሖ፡ ወበዐል ሰኔት ሰኔት። በዐል ጾር፡ ጾር ጸንሖ፡ ወበዐል ኮር፣ ኮር። ዒለደብር ለልትበሀል ዲብ አድብር ለጸኔሕ ቱ። ለማዩ ሐቴ መረት ሀልከትከሀ (ጀቀፍካሀ) ካልእ ዶል አጊድ ኢትጀብብ እግልከ። እለ ህዬ ዲብ ውሕር ነፈር ትትመሰል። ። በኑ ልትሃጌ ኢልትጀገር ወበኑ ልስዔ ኢልትበደር። በርሀት ጸሓይ እብ ረሐት ኢትትሐበዕ። በል እግል ሊበሉከ ወእዘም እግል ልክጀሉከ። በዲር አቡኪ ቱ ወሐሬ ማይ ዐዳይ ሰተ። በዲር ሐሙዬ ቱ ወአዜ ማይ ዐዳይ ሰተ። በአስ ድግሙ ተሐይስ ወሕላይ አተንሳዩ። በሐር ለኢለአምረ እብ ክንራብ ኮናት ለአትቃውረ። በልዒት ስገ ሽሎሕ ትቀምድ ወትረባርብ ወበልዒት ስገ ሕውዝ እት አፉሀ ትጋርብ። በለድ ለልአምሩ ትሰአል እቡ። በዲርነ ይእንዋሬ እንድ-ኢኮን ምን ሰማመ እንካሬ። በትክ እብ ሐወዘ ምልትበለዕፅ። በዐል አከርከ እምከ ትወልዱ እትከ ወበዐል ርዝቅከ ምን ሮረ-ስልም* መጽአከ። በዐል ሸር አምሱይ አፍ-ገራቢት"** ለዐቅብ። በኑ ገሜ ነፍሱ ለሐሜ። በዐል-ሐቴ እት ዔለ ረያም ትከረ። በዐል አማን ሻንን ወበዐል ሐሰት ዳንን። “ አፍ ገበይ ዲበ ለአጫፍር በህለት ተ። በዐል ሕድት እት ዔለ ረያም ትከረ ወበዐል ብዝሕት ክልኦት ወደግ ሰረ። በዐል ምርወት ድራሩ ልትሓወለከ ወበዐል አከይ-ምርወት እት መሕበር ለአከጅለከ። በአስ ለኢልአምር እብ አግሉቡ ሸጌ። በሐር ቆረ እንዴ ኢትደሌ ኢትትከሬ እተ። በርከ ረዬዩመከ እንዴ እንቱ ጠረጥከ። ቡን እምበል ኣላት ወስገ እምበል ቃባት። ባብ ነጃር ስቡር ገብእ። ባርህ ግበእ ወእት ገበይ ስከብ።” ባጥለት ለአበጥለ ጎረ፡ እፈ እት ትብለ ወዕንጎረ። ቤት ትነድድ እብ እያድከ ትታለየ። ቤት-እም፣ ሕድ ኢትሰርር። ቤት እምበል በዐልተ ወነብረ እምበል ጩወት ለዘት አለበ። ቤትመ እብ ባበ ትትአቴ። ቤትካመ ምስል ዛምታየ ዝመተ። ቤት እብ ወጅሀ ትትአቴ ወህግየ እብ ገጸ። ቤት ትረክብ ወኢትሓኬ ወነፍስ ትነስእ ወትትዓፌ። ቤት እብ ክቦ ኢትትበኔ ወዐድ እብ ወለት ኢልትሰሜ። ቤት ሐየት ሐሺል ኢልእተየ። ቤትከ ወትሀይበከ ቱ ወትሰትረከ። ቤት እምበል ግራብ ወዕስር እምበል አንያብ ለዘት አለቦም። ቤለው-ቤለው ኢትድገም ብህላየ እግል ኢትግበእ። ብዞሕ መሳኒተ፣ ፋግር ደረንሪተ። “ብለዕ” እንዴ ኢልቡሉ፤፡ “ጽብሖ እዬ” ልብል። ብዕራይ በዐሉ ወአድግ ሽፍሩ ለአምሮ። ብሽረ ፊት ተአጃርጠ ወድርብየ ሹክ ተአፈልተ። ብደይ ለቤለየ ጠሊት እት ቤት ህመም ትሰክብ። ብእስ ክልኤ ምን ስድት ኢልርሄ። ብርክተ ክም ሕተ። ብዝሕት ለለአምር ሕድት ልትሃጌ። ብዞሕ ለልትሃጌ ብዞሕ ኢለአወቄ። ብዞሕ ለነብር ብዝሕት ልርኤ። ብዝሔ ክስሔ ቱ። ብእሰ እንዴ ኢትርኤ መተርአሰ ተአትዳሌ። ብለዕ ዕፉን ምን ዕጾ፣ ወህዳይ መበል ምን ግሳይ። ብረህ እግል ኢትፍረህ። ብዝሓም ሸቀወ ሑዳም አክረበወ። “ተሐይስ እልዬ” ምን በዐለ ተ። ተሐገዝኮ እትከ ሐሊብ ሓርጽ። ተላይ ሐዲስ ሀሮደ ልትባደር። ተላይ ዳርብ ሐሊብ ሻርብ ወሐረስታይ ዳርብ ሳባት ጋርብ። ታጅር እብ ንዋዩ ወሓግል እብ ብስሩ ልትናበር። ታጅር ምንዲ ሐግል ገፋትር በዲሩ ቀዋቅል። ታጅር እንዴ ዐገበ ተዌ፣ ወሞጤዕ እንዴ ዘብጠት ትውዔ። ታጅር እምበል ሓግል ኢከብር፡ ወሓግል እምበል ታጅር ኢነብር። ታጅር እምበል ሓግል ኢልተበን፡ ወሓግል እምበል ታጅር ኢልትመወን። ትቀብቦ ቀትለከ፣ ወተአብዩ ወርሰከ። ትትደገም ዘባን ሓነ ሰለስ ወተለቸ ሰማን። ትትቀሐብ ትፈቴ ወቅንተ ተአመጽጸ። ትትሸበቅ ዲብ ቡ፡ “ወሊደ መንሑኒ” ልብል። ነብረ ቀጢን ሸርበ፡ ወህግየ ላብብ ለአክበ። ነብረ ቀጢን ሸርበ፡ ወክሕለት ጸሊም። ነብረ ተሐልፍ ወዔበ ትተርፍ። ነብራከ ባሌዕ ኢትሀበ ወህግያከ ሳሜዕ። ነብረ እብ ስርቤበ፡ ገሮብ ኢሰኔ በ። ነብረ እምበል ጩወት ለዘት ኢትወዴ፡ ወእሲት እምበል ተነት ኢትቀዴ። ነብረ እት ሕብር ትበዴ ወዝላም እት ምድር። ነብረ እምበል ጩወት ለዘት አለበ ወህግየ እምበል መሰል። ነብረ ኢተአምር መቅጠን ቀበት ትልሕስ። ነብረ ንኡሽ ለዐቤ እበ ወዐቢ በዴበ። ነብረ አባይከ እብ/ምን ፈታይከ ርከበ። ነብረ ለሐዜ ጥዊት ለአትንሴ። ነፍስ ዑፊት እብ መሳርያይ ኢትትሰአል። ነለት ከረም ለትሰትየ ሐጋይ ትወርደ። ንቃይ ዲርሆ ፈርሀት ዲብ አርወሓቱ ቱ። ከልብ ለንብሓቱ ፈርሀት እት አርወሐቱ። ንዋይ በዐል አለቡ ከራይ ትትጋለዩ። ንዋይ ወድ ስሬዕ ወወድ ምሬዕ ቱ። ንቃይ እት ገዲነት ወመሰል እት ዐጂነት። ንእሽ ቀበ ቱ። ንየት ክም ሖጻ ተ። ንኡሽ ገበእኮ ሀርከተ፣ ምን ለሀ ወለሀ ትበተከ። ንሳል ለቤለየ እዴ ኢትሳሬ እተ። ንኡሽ “እብ ሒለት ሐይሰከ” ኢቲበሉ፡ ወዐቢ እብ ፈሀም። ንኡሽ እብ ሒለት ለሐልፈከ ወሻይብ እብ ፍክረት። ንኢሽ እመን ኢትዐቤ ወዐባይ እመን ኢትአብር። ንሳል ለበልሰ እዴ ኢተዐሬ በ። ንኡሽ ሄይባዩ ፈቴ ወዕዩን መሳርያዩ ለአቤ። ንሳል ዐጭም አለቡ፣ ላኪን ዓጭም ሰብር።' ኖሱ ኢልሐልብ ከዋክብ ለዐልብ። ኖሱ ወርደ፣፡ ኖሱ በርደ። አመት ድራረ ኢትአምር፡ ሰሩር መሕበር ኢተአተንሴ። አድግ አለቡ ገመል ቀብብ። አንያብ ወከናፍር ምስል ልጥዕም። አስእንከ ወመለሀይከ ክም ትፈንተውከ ትፈቅዶም። አቅሕመ እግል ትብዴ ዶል ትሐዜ ደነብር ትወዴ። “አባይከ!” ኢልብለከ፡ እምቤዕከ ኢተርእዮ። አብ ለቡ በኬ፡ አብ ለአለቡ እግል ለአብኬ። አትካላል ሞላድ ሕውነ ቱ፡ ወሓላፍ አባይ ኢደቂብ። አነ “ገመል ቱ እብሉ” ወህቱ “ሕለቡ” ልብለኒ። አንያብ እግል ክሉ ጨዬሕ ወዕን በዐል ሻመ ትገኔሕ። አደብ ሳልስ በቃሪ ቱ። አምበቶትመ መጆብ ሰር ወቀይ ቱ። አዳም፡፣ አዳም መስ ል። አዳም እት ሕጭረ ለአሰደምም ወህተ እንዴ አብረከት ትዘፍን። አድግ አለቡ በቀል ቀብብ። አፍ ኣዝም ጭንጫይ ኢለአትዩ። “አምሰልኮ ከትገደልኮ” ትቤ ብእሰ ነጨየ። አትሀደግኮ ትቤ ምንድቀ ፈረ። አምዒቱ ለበሌዕ አምዒት ጸሩ ኢረክብ። አግረዕ ሰብኡ ልክረዕ። አድግ አለቡ አድግ ገብእ። አራጊት እብ ሞተ ኢልአምኖ። አባይ እግል አባዩ ኢለአከርር። “አለቡ እቼ” ረካቢት ተ። አመት ድራሩ ኢለአምር ሰሩር መሕበር ኢለአተንሴ። አርዌ፣ “ቀጢን ቱ” እንዴ ትቤ ኢቲኪዱ። አሰናይ እንተ ግንዳይ ገእከ ወሕነ ኢሰኬነ። አንገራይ እንዴ ኢወልድ ልልእክ። አስክ ትትዳሌ ቄትላይ አቡከ ትታሌ። አጀኒት ለአለቡ ጅኑን ለዐይሽ። አማን እት አማነ ትደዌ። አፍያት ሐርማዝመ ከጅለዩ። አብ ምን ኢቀብር ኢጸብር። 629. አርዌ አምዕል ሞቱ ምን ቤቱ ፈግር። 630. አሰር ዓቅል ኢትብለስ ወአሰር ሀበይ ኢትለቅጥ። 631. አምር እብ ረቢ ሰሌሕ ወጀበነት እብ ገሀር ትፈሌሕ። 632. አቡሁ ሀለ ከራብ ይሐስብ ወሼኩ ሀለ እሳት። 633. አባይከ ዶል መልጭ ርከቡ። 634. አሰር ኣምር ተጃረት ወአሰር ቃዊ ከሳረት። 685. አነ ካጢ ለእምከ ሃዲ። 636. “አነ አዝም!” ትቤ ተነት። 687. አነ አምር፡ ወምንዲ አምር ሓኬ ወምን ሓኬ እሲት ወብእሰ እፈናቴ። 638. አድግ ምን ሞረ ቱ። 689. አመቱ ኢልአምሮ መላሐቱ ለአትዳውሮ። 640. አድግ ወዴከ ዕዛፍ ደዩ። 641. አስእን ሐ ገያሲት ተ። 642. አማን ሴፈ ዲመ ተ። 643. አከይ-ፍዕል ከብድ ጽግብት ሰፍልል። 644. አስፈዳመ እዘን በ።? 645. አምዒት ሕኔ ቱ። አፍ ጅሙል ውልዋል ኢልአትዩ። አዚም ዕስመት ኢገብእ ወቄሕ ግርመት። አባይ ዕንታት ተናን፡ ወአባይ ለገ አብዐናን። አከይ-ሕብር ምን እምከ ትትወለድ እቡ፣ ወአከይ ህግየ ምን ጎርከ ትትዐለመ። አኬት እግለ ወልዴኪ፡ ለሀዴኪዲ ሚመ ኢለሐድገኪ። አርድ እብ ዝላም በርድ ወአዳም እብ ህግየ ሕሳን። አክልከ ኢገብእ እብ ስሜትከ ለዐሬ/ልትዋዐል። አዳም ልትኣመር እንድ-ኢኮን ኢልትናበር። አደብከ ተአቀይረከ ሕብርከ ኢተአሰኔ። አማን ሐንገለ ምን ትገልብብ እብ እገረ ትሸብብ። አከይ-ፍርድ አምዕል ጸሓይ ወላሊ በርድ። አከይ-ብለዕ በሌዕ፡ አከይ ሕረዕ ሐሬዕ። “አትሀደግኮ” ትቤ ምንድቀ ፈረ። አብ አለቡ እስእን ኢልትጋሬ፡ ወእም አለቡ ምን ነብረ ኢልትዳሌ። አከይ-ምብላስ በልስ አከይ-ሕባብ ለብስ። አዳም ዝላም ለዐቅብ ወመንተሌ ደ/ጠበስ ትሐስብ። አድግ መትፈርጥ ወየቲም መደንግጥ። አክል ሰድር ኢገይስ አክል ሕሳል ገይስ። አምር እግል ኖስ፡ ሓከዮት እግል መልሀይ ቱ። አማነት ጠልመ እት በሐር ትሸመመ መካሪቱ ኢትአመረ። አማን እግል ትርከብ ሰልፍ ሐሴ። አው ሐምዴ ፍቴ አው ፈከ ፍዴ። ኣመሮት ኖስ አመሮት እግል GAUL ቱ። አንስ “በይንነ ህሌነ” ልብለ ወበነን ኢገብአ። አርዌ እብ ቀጥነ ረሱ ኢከይዶ። አስክ ትትዳሌ አትሓሌ። አምዕል እብ ዕንታት ወላሊ እብ እዘን። አንያቡ ጻዕደ ወናይ ልቡ ከንዶእ። አንያብ ወአብዕረት ለአለቡ ምን ክል-ጥዕም ተርፍ። አደብ ሳልስ በቃሪ ቱ። አከይ-ሕብር ምን እምከ ወአከይ-ለመድ ምን ግዋሬከ። አንስ በዲር እግል ነቢር ወአንስ አዜ እግል ተድቢር። አደፋራስ ሐዋን፡ ቀደምለ ዶለ ጸገም። አቡከ ወእምከ እት ረግሙከ ኢትትበብ፡ ወፈረስ እት ልትዳገነከ ኢትህረብ። አንስ በዜሐ ምስለ ጎማተን ሰሜዕ። ኢገበይከ ባቡር። ኢትመለከት ሰለስ ሀርበጠት። “ኢልአምረኒ ትከናብዔኒ” ትቤ እንሰ። ኢሰዐ ኢቀብር ወኢርአ ኢጸብር። ኢትሀይብ እግል ልሆበ ትፈቴ ወኒበት ክም ክርበት ትቀሴ። ኢናዩ ለሐዜ ናዩመ ኢረክብ። ኢናዩ ሐዜ ኣከይ-መዋድቅ ወድቅ። ኢትአትካፍእ እግል ኢትክፈእ። ኢወድወ ወዴ ኢረኩበ ረክብ። ኢበልዕወ በሌዕ ይሐርዕወ ሐሬዕ። ኢቀብር ኢጸብር። ይሀበት ደግመት ሞከስ ገራሪስ ዐለበት። ኢትመከክረ ምኩር መክር። “ይሀለ ሚለሀዴኒ” ትቤ ሐዋን ተላክመ። 695. ኢትአመነት/አትራየመት ጎረ አትቃሰነት ኖረ። 696. ኢከጅል ክጀሎ እሉ። 697. ይሐቀ ወዴ ይሐቀ ረክብ። 698. “ኢደሐን” ትቤ መጥሐን። 699. “ኢትአከበት ኢትረከበት” ቤለ ግዕል። 700. “ኢልቃሌዕ!” ትቤ ሕፍረት ዕለይ። 701. ኢወልደ ወላድከ ኢትአታልዩ፡ ወኢተወበ ማልከ። 702. ኢትዘበነት ዘባን፣፡ ለሐ ሰቦዕ ተ ወለተለቸ ሰማን። 703. ኢትቀመደት ኢትጹኔ። 704. ኢትሀዴት ድንግል ወኢትበከረት መርዓት። 705. ኢትነፈዐነ ይህሌት እምበል አከይ-ከሊመት። 706. ኢወልደዉ ውላድ ኢገብእ ወኢሰፈዉ ግራብ። 707. ኢሰልፍ ቀታሊ ወኢፈዴ ከታሪ። 708. “ኢጸብሮ ሰብ ተብዕን” ትቤ ድግለሊት። 709. ኢበሉሰ እት ዘዐት ወኢበልዕወ እት ዕመት። 710. አይሐምም ሼጣን ቱ፤ ወኢመይት ረቢ። 711. ኢገበዩ ተዴዕ፣ ነስረዲን ኢበልዐዩ ወሑሁ ጅሜዕ። 712. “ኢትስበክ” ለቤሌኒ “ኢትሳግም” እብሎ'። ኢትቀጸበ ቅጹብ መክር፡ ወኢሴመ ሓሪት መንክል። “ኢነጎት” ትቤ ዕጎት። ኢወለድከ ልብሉከ ኢወለድከ ድቦከ። ኢሰቴ መስተይ ለኢጾረ ወኢለአቴ መስከብ ለኢቶረ። ኢሰቴ መስተዩ ለኢጾረ። ኣክር ህግየ ፈጽም ወኣክር ስገ ዐጭም። ኣንፍ ምን ልትደመዕ ዕን ትነቤዕ። ኣውድ ልትፈዴ፡ ወእዉድ ልፍዴ። ኣውድ መይት ወእዉድ። ኣንፍ ዶል ልትዘበጥ ዕን ትበኬ። ኣንፍ ምን ኢረዴ ሐዩሱመ ሚ ኢልትዐቤ። ኣባይከ አምጽጹ እግል ልፍረሀከ። ኣምሩኒ ለቤለ፡ ሕብዑኒ ትመርር እቱ። እድግትመ እብ ውላደ ዓረፈት። እብከ ዐቤ፡ እልካ አቤ። እሲት “ምስል ብእስኪ ስከቢ” ደኪለት ተአምስለ። እናስ ደኪለት ኢልአነብር ወእሳት ፉፍ እከለት ኢትችአበሽል። (እዲነ) ዱሪ ደዋሪት ተ። እንከ ጅን ረአስ ትከልእ ወመክረሀት ከለእኮከ። እኪት ለወዴ ተአክየ ልትፈዴ። እመ እት ትሀይብ ለኢርኤት፡ ሐማተ ክምሰል ሀበተ ውዔት። እለ ጥዕም ድግምዬ ነብረ ሀቡኒ ከልአትኒ። እዴ ዋድየይት ክምሰል ወደወ ተአምረ። እግል ኢልበሉከ በል ወእግል ኢልብደሩክ ብደር። እም ሐዋን እግል ዕንዳቄ ትፈሬሕ። እብ እሳት ለልተልሄ፡ እብ ለብታሀ ልትማዴ። እጋል ምጥባያ ኢትሰርር። እሳት እግል መቅርሓየ ተአነድድ። እብር ኢቀትል እምበል ድብር። እሉ ትቀብብ ቅትለከ ወእሉ ተአቤ ወርሰከ። እት ከብድ ጽጉብ ስፍሩይ ይሀለ። እብ ስጋዱ ጽቡጥ እት አምዒቱ ኢበኬ። እብ ሽን ዐነጺት ለትነደቀ መንደቅ፣ እብ ክርን ደመሚት ፈርስ። 746. እብ እደዩ ደሀብ ለላክፍ፣ እብ እገሩ ሐዝዩ። 747. እብ ግሳይከ ለትሰቅለ እብ ብጣርከ ኢትዐርአ። እት ልርኤ ለሞተ፡ እት ሰሜዕ ቅበሩ። እት ብዞሕ ለልትሰሐብ ሴማመ ኢረክብ። እት እበኬ ቤት እምዬ ዐቅብ። 751. እት ከብድ ለአቴት፡ ሰብ ኢወርሰ።”[25] እት ከብድ ለሀሌት ኢትትበሀል፡ ወምን አፍ ለፈግረት ኢትትሰተር። እንዴ ይአጥፈሐወ ከረወ እንዴ ኢከምህወ ትወድቅ። እኩይ ሀለ ሰኒ ሀለ መስሉ፣ ወሰኒ ሀለ እኩይ ሀለ። እኩይ መታሊት አደብ ሰኒ ለአበዴ። “እንዴ ኢትጠምጥሙኒ ኢትእበውኒ” በለ ፊሺ። እዴ ትበርም ትትፈረጽ፣ ወእዴ ትቤሬ ትትለሐስ። እግል ላብብ ኔገሮት ወእግል ግሉል አስአሎት። እግል ትትገደል ጌሰት፣ እንዴ ትነፈሸት መጽአት። እግል ንበድሎ ለኢገብእ እልነ ንክህሎ። እግል ውድቀት ሐምዴ-ኖስ ትበድረ። እብ ገረመ ማይ በሐርመ ኢትሰተ። 768. እከለት ጥራይት በዐልተ ትእኬ በ። 764. እት ሐቅ ለትገረበት እዴዬ ክም ኢትገረበት ተ። 765. እዴ ኖስ ብርድት ቅርት ተ። 766. እሳትመ ማይ ለአቀስነ። 767. እብን ለኬደ አሰር አለቡ ወማይ ለሰተ ጹነ። 768. እሲት ወዕጨይ ቅሩብ ዲብ አፍያትከ ሕዘዩ። 769. እት መሕበር ተአብዩ እት ጺወ ጸነሐከ። 770. እግልሚ ትደውሪ ወአክላብ በለዐኪ፡ ወእግልሚ ትትነሃገይ ወአዳም ሰመዐኪ። 771. እሙ ጸብረቱ፡ ሐልቱ ለአከቱ። 772. እንሰ ሰዐይ አማና ኢተአምጽእ። 778. እሲት እመ ርኤ ከሀደየ። 774. እሲት ግልት ጽብሐ ልጥዕም እተ። 775. እዴ ሀያቢት፣ ጸናሒት ተ። 776. እዴ ሀያቢት ልስእወ ወእዴ ዘባጢት ፈርህወ። 777. እግል ኢተሀብ አለበ መዖተት ወእግል ኢተሐስን ይአሞተት። 778. እምዬ ለሃዲ ላዝም ይበ እብሉ። እድንያ እብ በሰር ወአልኣክራ እብ ዐመል። እግል ትፍገር ስኬ ወእግል ተአርሕም ብኬ። እሉ ትቀበብ ቀትልከ ወእሉ ተአቤ ወርሰከ። እንዴ ህለው ለኢወደወ፡ ክም ጌሰው ልትፋነው በ። እብ ሐበን ነብር፡ እብ ፈለል ቀብር። እት አትቃምት ሐማቼ ጨልሒት ገብአ ዕንታቼ። እም ዋልዳይት ተ፣ እንዴ ሀበት ኢትደግም፣ ወሕት ወለት እም ተ እንዴ በኬት ኢትአዝም። እምባረ እንዴ ተአበዴ፡ ተአናዴ። እምባረ እንዴ ኢትአበዴ ተአገዱዴ። እዴ ክሪት ወዘዐት ግልት። እዴ ሐዋን እንዴ ኢትቀስን ትትሀደል። እት ከብደ እንግዶት ወእት አፍሀ ጋደሊብ። እዝንመ ቀር ሐልፈየ። እት ሰሜዕ ለመይት፣ እት ለአፋዝዝ ቅበሮ። “እንከ” ቤለ ሻይብ ለአከ። እት ተአብዮ ወርሰከ ወእት ቀብቦ ቀትለከ። እሳቱ ለከሬ መለሀይ ኢለሐግል። እዴ ተኣክየ ንሳል ለአስንየ። እት ገሜ ነብር እንዴ ኢከፍእ ለአብር። እግል ንኡሽ ወእሲት ኢትሓኬ። እግል ግሉል አስኣሎት ወእግል ዓቅል ኔገሮት። እብ ጥሉለ ኢተዐግገ ሐቆ የብሰት ትትሰበር። እት ሻልመ ትረፍዑ እት ረአስ ሮሻን ረፈዐከ። እግለ አትጻበረት ሕሩማያ/ዕጎተተ ሳበረት። እግል ሓጥር ሚ እረቅቅ። እብ ይሐቅ ሐቁ፡ ወእበ ኢናዩ ናዩ፣ ሐየት ብዕራይ ገብእ ወጭንጫይ ሐረስታዩ። እብ ቅብጥር በኬ ዐመል ለኣኬ። እሲት ልበ እት ጥበ ቱ። እት ሀለ ኢወድየ ሐቆ ጌሰ ልትፋኔ እበ። እት ልትሰሐቆ እትከ ህዴ ወእት ልትሰሐቆ እትከ ሕረስ። እት ሑከ መጽአት ፈጅር ትመጽአከ። እግል ኢሊበሉኒ ለልብል፡ እንዴ ኢልትበሀል ነብር። እግል ኢትብለዕ ሽካል፡ እግል ኢቲጊስ ዕቃል። እብ ረቢከ ትነበር ዐሙር ኢትትጃበብ። እስእን ሐምቀት ምን ሐረሰ ልትረገዞ። እግል ወዳይት ኢቲዴ። እኩይ ኖስከ ዲደት ለአበይአከ ወእኩይ ጸርከ ሰሓቅከ ለአወነከ። እሳት ምራቀ ሕፉን ወሐርዐ ትኩም።' ሐካኪቶ እብ ብዝሔ ህግየ ምን ጭንጫይ ለበት ኢተአፈግር። 818. “እከ ብዬ፤ ረቢ ብዬ” ተሐይሰ። እኪት አሰረ ሰኔት ህሌት። እብረት ቅን ኖሰ እንዴ ኢይትሰፌ ቅን ጸረ ትሰፌ። እንዴ ኢትጸግብ ተዐሌ፡ እንዴ ኢተአትወጭር ትምህጽ። እብ ገሊላይ ተአብሽል እብ ጥፈአተ ተአቅስን። “እግል ወድ-ዐጣል ዕላመት ወእግልነ ግርጋመት” ቤለ ወድ ሐሺል። እኪት ምን ልብ ኢትበዴ ወጩወት ሃሬት ኢትወዴ። እንተ እግሉ ትብል ወህቱ ማይ ምዕጥን ከለአከ። “እሊመ ፈክ መዐልቼ ቱ” ቤለ ሸረእ እት ሸፈቱ። “እት ዕጎቼ እትደረር” ትቤ ድግለሊት ዐድ-እሳት ኢረክበ። እም ንኡሽ ቀበት ኢልሕብያዖ እግለ። 829. እኪት ለወዴ እኪት ልትፈዴዱዴ። 830. እም ሐዋን እግል ዕንዳቄ ትፈሬሕ። እናስ እብ ንሳሉ ለዐምስ ወእሲት እብ ቅንተ። እናስ ተሐዜ ወቅንተ ተአመጽጸ። እንዴ ተሐበዐየ ዐምሳሁ፡ ቀበት መሕበር ወልዳሁ። “እብ መተንፈስ ተሐነቅኮ” ትቤ እም አዋልድ። እሲት አቡዬ ሐብል ህሌኮ ዲብ እብል ኖሼ ተሐበልኮ። እሲት ወዕጨይ ኢትአሪም እግሎም። እሲቱ ወውላዱ ለኢገመ ሐር ልትጠዐስ። እሲት ወለት አብ ወሰርጎ ደሀብ። እለ ይሐለልከ ኢትነፈዐከ። እድንየ እንዴ ተሀይበከ፡ መዐር ወሽከር፣ ወእንዴ ትከለአከ ጸብር ወዐንደል። እብ ህያብ ለአፍርሄከ እብ ንሰእ አፍርሁ። እዬ ተሐዜ ሼክዬ ትንሰእ። እዉድ መይት ወኣውድ። እምከ ክምሰል ቴለተከ እንዴ ኢገብእ ዐዳገ ክምሰል ጸንሐተከ ቱ። እግል ኢሊበሉክ በል። እግል ሰኒ ትወድየ ደረት AGO! ወእግል እኩይ ትወድየ ሕመት ከሌዕ። እኩይ ብእሰ እብ ውላዳ ተሐልፈ፡ ወእኩይ ውላደ ቤት አማነ ተአቴ እበ። እት አዳም ተሐዝየ ምን ፍግረት ደብር ትጸኔዕ። እብ ኖሰ ወርደት ኖሰ በርደት። እት ኖሰ ትአምረ እግል ጸረ ትብለ። እግል መንበሮ ምራድ ወእግል ተእሪክ ውላድ። እናስ እብ ከብዱ ጽበጡ። እኪት ኢቲደየ ዐዶ ተ እት ወድ ወልከ ትተርፍ በሮተ። እዴ ሃይበይት ልስእወ ወእዴ ዜብጣይት ፈርህወ። እብ እዴሁ ለኢበሌዕ ኢጸግብ። እንዴ ኢትሰርር ምክራይ እግርካ ኣምር። እንዴ ይኣቱከ ኢትእቴ፣ እንዴ ይሰአሉከ ኢትትሃጌ። እት አንስ ለትተሌከ ወእት ንዋይ ለትፈቴከ። እግል መስለከ ትታሌ ወዐደድ እግርከ ትጋሬ። 860. እት አዋልድ ግርሰ ወእት ንዋይ እንሰ።፤' 861. እብ ጥብከ ተዓብዩ፡ አንያብ ከም ወደ ነክሸከ። 862. እብ ልብከ ለትወድየ፡፣ ምነ እት ትትሃጌ ለትወድየ ትትፈደል። 863. እንካ መከነት ወሀበኒ አለቡ ትበከረት። 864. “እት ክልነ ትረይም” ቤለ አድጉ ፈረ። 865. እብ እዴከ ለኢትነስአ ወተዐቤ ቱ ወትንእሽ። 866. ምስል አከይ-ሕብረ መንቀሞሀ ዐንደል። 867. እኪት እሲቱ እሳት አደሐ ልስሕን። 868. እብ ቀስብ ለትመጽአከ ክም ሐዜካሀ ኢትገብእ። 869. እግል ረባሽ ካፈፎት ወእግል ቅጫ ሻረፎት። 870. እንዴ ተሃጌከ ለትበልሰ አለቡ፡ ወእንዴ ግስከ ለትረክበ። 871. እት ቤተ ለኢትአጸቤሕ፡ ሕሽኩል ኖሰ ምትፈቴሕ። 875. እግል ትርሄ ምስል ግዋሬከ ስኔ። 878. እት ነብረ ክም አዳምከ ወእት ልባስ ከም ሕርያንከ። 874. እት ልበ እንግዶት ወእት አፉሀ ጋዘሌብ። 875. “እወድየ” ህሌኮ፣ ገብአተ ተሐይሰ። እት ሑከ ማጽአት እትከ ማጽአት። እዴከ እንዴ ኢትአቀድም እግል ለሀቡከ ኢትትጸበር። እት ትለቅጥ ኢኮን እት ትክዔመ ይሀብከኒ። እት ምግዓዝ ወረብ ወዲብ ቲለ ወድ-ሰብ። እግል ቀይድ ተሐድጎ እግል ሕሳል ወረከ። እግል ወድ-አዳም መክሮ እግል ወድ-አድግ ሸድቦ። እት ዐቢሀ ህሌት፣ እብ አፍ ንኡሽ ትመጽአከ። እክል ወድ ሞጤዕ፡ ወንዋይ ወድ ስሬዕ።' እሲት ሐቆ “ይእበሌዕ” ትቤ አው ባልዐት ህሌት አው ሓብዐት። እሲት ሞረ ድራረ። እግል አትጻበረት ጎረ አትቃሰነት ኖረ። እንዴ ብእተ ተሐልፈ እንዴ አለቡ እተ ትትወለበ። እት ልንህቅ ለመጽኤከ አድግ ጾር አክብድ ዲቡ። እሲት ምን እረክብ እት እሲትከ ሚ ወትሐሜኮ። እኪትመ ትአክየ ኢትምጸእ። እሲት ወእፎት-ደብር ኢትእመን። እት መዓለ ኢወዐለት ወዕዳየ ኢፈዴት። 893. እምበል መንገአት ኢትእቴ ወእስክ ለአቡከ ኢትትገሴ። 894. እት አርድ ትወድቅ እምበል ጨበል ኢትቀንጽ። 895. እመነት ትተክል እግል ትትዓደየ ኢትቀድር። 896. እንዴ ኢገመ ገይስ፡ እት ልትጠዐስ ለዐቀብል። 897. እምቤዕ እት ዕድረ ትቀጥር።* 898. እግልከ ነአምረከ፣ ወአቡከ ንትሰአል ምኑ። 899. እዴ ግሉል ሐሬዕ ጨቅም እበ። 900. እም አለቡ እግል ዲመ በኬ፡ ወአብ አለቡ ሐን ስናቱ ቀሴ። 901. እብ ሕልምካ ለትትናውለ ክም ፈዝዐከ ተሐግለ። 905. እኪትክ ለኢርአ እብ ሰኔትከ ኢፈሬሕ። 903. እሳት እብ እሳት ትቀስን። 904. እዝን ምልተሐ ትተሌ። 905. እሲት ዐድ ሐሙሀ ትነድቅ። 906. እብ ፈልል ነብር እምበል ሐበን ቀብር። 907. እሲት አብ ክም እም ኢትገብእ ወአምዕል ክም ላሊ። 908. እንተ ለእልብ ምን ወዴከ እት ዕልብ። 909. እም ዎሮት እንዴ ሀለ ትብኬ። 910. እት ምን እሽኬ ወእግል ምን እብኬ። 911. እት ጽልመትመ ምን ገብእ እዴ ምን አፍ ኢትበዴ። 912. እም ሐጪር፣ “ወልዬ ንኡሽት ቱ” ትብል። 913. እንተ ለአድግ መን ወዴከ እት ዕልብ።
ከ
[edit | edit source]914. ከለል አንስ ዘዋሪት፣ ወከለል ስጋ ሽንፍለ። 915. ከረም ወርደ ሐጋይ በዴ እተ። 916. ከልብ ሕያይ ምን ሐየት ማይት ለሐይስ። 917. ከትፈው እሉ በልዐ ወደግመው እሉ ሰምዐ። 918. ከራይ ከጃሊት አድግ ሀልለ። 919. ከልብ ወአምዕል እንዴ ኢትትላከዎም መጽኦ። 920. ከልብ ነቤሕ ወከራይ ትገሌ። 921. NAO ሕርሰ ኢፈልሐ። 922. ከራይ ከደን ከራይ ዐድ ትዳገነት። 923. “ከሳር” ትቤ መሳር። 924. ከራይ ስጋ ኢልጽዖነ። 925. ከራይ ስፍሪት ቀር ትነክሽ። ከራይ ምን ትሰፍሬ ሰኣር ሐሺል ትበሌዕ። ከራይ እብ ከራያመ ከራይ ዐጄ ትብልዐኒ። ከልብ ነቤሕ እብ ዐድ ኢልአጸቤሕ። ከብድ ላባም አወል ኢትብለስ ወእት ከብድ ግሉላም ኢትጅለስ። ከብዱ ፈቴ፣ መለሀይ ኢወዴ። ከበርኪ ብናቱ አድግኪ ሕደሪ። ከበር እኩይ ምስል ሸማል ገይስ። ከብድከ ሐምሌ ምልአ ወመቅጠንከ ወድ አቡከ ኢልርአዩ። ካይን ሐን ምድር ሸርበከ ወበዐል አማንካ አደሐ ጸዕዳ መጸአከ። ኬድማይ እኩይ ክል-መሐፈሪ ለአመጽጹ። ኬር እግል በዐሉ ቱ ወሸር እት ኩሉ ለዐዴ። ኬር ህግየ እት ሕዲናሀ ሀለ። ኬር ለሐሰብካሀ ሸርመ ትገብእ። ክሉ ለለአጭረሬሕ ደሀብ ኢኮን። “ክሉመ ዋለ ቱ” ቤለ ዕዉር ገመሉ። ክሉ ሰብ ኢኮን እብ ሸንገለ፡ ክሉ አንስ ኢኮን እብ ትገደለ። ክል-ዎሮት መንበሮሁ ትጥዕም ዲቡ። ክል-ዎሮትከ ፊሸቱ ትቀዴ እቱ። ክል-ዎሮት ክም እገሩ ለአሳድር። ክል-ዎሮት ዘርኡ በትክ። ክቡድ ኢልቅለል። ክልኤ ሰንያት ሰገን ወወለታመ ኢረክበያሀን። ክም ትሰደድኪ ትገንሒ" ቤለ ዕዉር። ክልኤ ግብእ ወሕሳረ ዐሚስ ወለት ወወሊድ ድቃለ። ክል-ዎሮት ጸልዐቱ ተአመጽጹ። ክሕለት ኖር ዕንታት ወማጽ ኖር አንያብ። ክልኦት ውላድ ሐልቶታት መፋቲት ወክልኦት ወላድ አጽምር ሰብ እኪት፡ “ክም ትሐገዝኪ/ትሰደድኪ ትገንሒ” ቤለ ሐቴ ዕንቱ። “ክም በልዐኪ ትሰሐቂ” ቤለ ወድ ሐሺል። ኮኖት እት መቅጠን ጋነ ደበት ተ።
ወ
[edit | edit source]ወይአግረሰት ወልደ ሚ ወታከሰት። ወቅት እት ብከ ወቅት ኢትትጸበር። ወድ ግድእት ብያን ኢገብእ። ወለት-እም፣ ምን አለቡ ተአጥዕም። ወድ ግልት እብ ረዋሲሶ መይት። ወላድ ቅዩር፣ ቅዩር ቱ፡ ሽን ከደን እት ፎከ። ወለት ዐመትከ ክም ሕትከ ወወለት ሐልከ ክም እምከ። ወድነ ሐቆ አቴካሀ፣ ሕማጠ ከሀል። ወድ-መበል መጋሲቱ ረአስ ጨበል። ወግበር እግሉ ግብሩ፡ ወሕደግ እግሉ ምድሩ። ወድገም ወፍዴ። ወሬሕ እብ ሰፍእ ኢገልቡቡ። ወደብር ግበእ ወእት ደብር ትተንከብ። ወድ ወለት ኮናት ነዳይት ቱ።' ወድ-አዳም እብ መድሐር ወወድ ንዋይ እብ ሰዐር። ወድ-ስቅድት ዲብ ክለ ሐባብ ሚ ትበጽሐኒ? ወድ-መበል ሸከ ምን ልቡሉ ምድር ኢለአጸቤሕ። ወአት እደየ እት ቀርበ እብ እገር ተሐክክ። ወአት ጠሕረት ምን ገብእ መረዊሀ በዜሕ። ወድ-ሰብ እብ ትደበረ ወጸሮባይ እብ ትፈርፈረ ኢኮን ለልትዐየር። ወአት ዳረት እንዴ እንተ ሕለበ። ወአት ስምጠ ዎሮት ኢለሐውዝ ወስምጠ ዎሮት ኢሸሌሕ። ወድ ግልት ዓቅለት/ላበት ትዓብዩ። ወድ ጸር ኢልትጸአር ወማይ ኢልትወጨር። ወሬሕ ከም ጸሓይ ኢገብእ ወሐል ክም እም። ወል ምን ወድቅ እም ትበኬ፣ ወእም ምን ትወድቅ ወል ልትሰሐቅ። ወአት ቀረ ኢለአከብደ። ወአትነ ለትወልደ ወንጉስነ ለፈርደ ሚ እንደሌ እተ። ወድ ብክር ወክብ ቱ ወድብ። ወልደ ሕኔት ተአመርር፡ እሲት ወልደ ተአመርር። ወድ ወድ-ለዐል ግድግዳዩመ ግበእ። ወአት ሰረት ወልደት፡፣ ምን ለሕሰተ ነደት ወእግል ኢትእዘም ምነ ወልደት። ወድ እም አለቡ ህግየ መሕበር ከጅለ ወወድ ኖስ አለቡ ሕፍረቱ ኖሱ ለሐፍረ። ወአት እብ መንደል ወክሕለት እብ ሜለል። ወለትከ ፈታይከ ተሀይበ ወገመልከ ታጅር። ወድ ግልት ላበት ተዓብዩ። ወልከ ሓል ትዛቤ እግሉ። ወለት፣ እመ አርዴከ ህደከ። ወድ ድሙ ከም እሙ። ወራት ተሀንጦጥል እንድ-ኢኮን ኢትወድቅ። ወድ-መበል ሜክራይ አለቡ፡፣ ወውላድ አለቡ ኬርዓይ። ዋልድ ሓስር Ht ዋዲ እምበል ሀም ሰክብ ግቡእ ኢልትረሰዕ። “ውዴ እዬ”፣ አብዴ እዬ ተ። ውላድ አለቡ ውላድ ጸሩ ጣስስ። ውላድ ንእሽካ ወገበይ ላሊካ ሐር ኢበልሱከ። ውላድካ ኢወልደ ኢተአታልዮ። ውላድካ ዋልድ አታልዩ፡ ወቀባካ ጃርብ አትሳርዮ። 1004.ውላድ ሳሌሕ ክም ሐሊብ ፋሌሕ፡ ወውላድ ጣሌሕ ወሙት ምኑ ወሊሙት ምንከ ሐቆ ኢሰሌሕ። 1005. ውሕር ጻማቱ ቀጻር ወጸጋይ ለትመስሉ ወዴ። 1006. ውሒዝ ምምያዩ እንዴ ኢደሌ ገነዲት ልትጋሌ። 1007. ውላድ ወድ ቅዱም ወእክል ወድ ትሉም። 1008. ውላድ ሐዋን ለአከጅለከ ወውለድ ፋርስ ለአሸነከ። 1009. ውላድ ኢትራቅቡ ወገመልከ ሽቄ እቡ። 1010. ውሒዝ እንዴ ኢመጽእ ገበይ ውሒዝ ቅፈር። 1011. ዎሮት ልብል አስኬነ ዎሮት ልብል ምን ኬነ። 1012. ዎሮ እብ ኢረኪብ፡ ወዎሮ እብ ኢደቂብ። 1013. ዎሮካ ቀባሁ ሐን ሸፈቱ። 1014. ዎሮከ ጸልዐት ኖሱ ተአምጽጹ። 1015. ዎሮ ገመሉ ቅሩብ ሕግላኑ። 1016. ዎደገምከ ቱ ዎ ፈዴከ። 1017. ዐሬ እበ ተዐሬ ብከ። 1018. ዐድ በዴ ትጋለዩ፣ ወዐድ በቅል ትታለዩ። 1019. ዐቅል ወሰዐር አክለ ሀነነው ገምሎ። 1020. ዐድ ዐዱ ወከደን ከደኑ። 1051. ዐምሳት ለትወልዱ ወሕክም ለፈርዱ ደልዩ አለቡ። 1025. ዐለለህ ምስጢር ተአፈግር። 1058. ዐቅል ወድ ዐደከ ክያሉ እሙር። 1024. ዐቅድ ሐዋን ወድዩ ብቆዕ ኢፈትሑ። 1025. ዐቅል መውህበት ቱ። 1026. ዐድ ተዋር፡ ዐድ ገዓዝ በድረዩ። 1027. ዐቅል ሻብ እት ነሐሩ ወትርድ ሐርማዝ እት ዓጁ። 1028. ዐቢ እት ምርሐት ወንኡሽ እት ሒለት *አነ ሓይስ” ኢቲበሎም። 1059. ዐጭም ጎር አፍ ለአቀዴ እንድ-ኢኮን ከብድ ኢለአጸግብ። 1080. ዐድ ንኡሸ አለቡ ወዐቢ ኢልትሰሐቅ። 1031. ዐፋሊት፣ እግል ኢሊበሉኪ “ዕፍሌ” በሊ። 1035. ዐጀብ ቤለ ረጀብ፡ መትዳግን ሰርቀ ዲቡ። 1088. ዐድ ተክሌስ ምን ህታ ተ ልትበአሶ። 1034. OPA አዳም እግል ትድሌ፡ እብ ናይከ አስተብዴ። 1085. “ዐጃይብ!” ቤለ ሻይብ። 1036. ዑረት ግራከ ትሐድገ ቀዴሜከ ተሐልፍ ከትጸነሐከ። 1087. ዒረት እብ እም ትቀርብ። 1038. ዒረት ለኢለአምረ ሕላይ ለአምስለ። 1039. “ዓይብ ቀለ” ትቤ ሐሙሀ ትገለ። 1040. ዓቅል ምን ከለጥ ብዕዳም ደርስ። 1041. ዓቅል ምን ሰብ ወስክ ወግሉል ናይ ልቡ በትክ። 1045. ዓጅ ሞቱ እት ቀሩ ወደላል ሞቱ እት ፍርድ ተ። 1043. ዔዳይ አለቡ እብ ዕደዱኒ ደውር። 1044. ዔለ እት ሰሙየ ኢትሐዜ። 1045. ዔበት ኖስ እት ሐሽክል ትከርየ፣ ወዔበት ጸር እት ጠውሺ ትሄድየ። 1046. ዕን እት መልትሐ ትጀንን ወአዳም እት ምድሩ ቨንን። 1047. ዕጹይ እት ቤቱ፡ ግሁፍ እት መሕበር ገብእ። 1048. ዕጨት እት ቅርደ ትወድቅ። 1049. ዕነት ሕገ ኢትፈሌሕ ወወድ ጸር ኢሰሌሕ። 1050. ዕን “ረአይ” እንዴ ኢልቡለ ትርኤ፡ 1051. ዕምር ኢወስክ እብ ተምኔከ ወሸዌት ቀይም ኢትትሐሼ እብ ከሬርከ። 1052. ዕን ብእቱ ምን ጎምሰ ኢትገይስ ወከብድ ብእቱ ምን ነብረ ኢልትገሴ። 1053. “ዕቀል ወትወከል” ቤለ በዐል ገመል። 1054. ዕዳዩ ፈደ እት ሐረቱ ወደ። 1055. ዕን መስፌ አለበ ወርቅዐት። 1056. ዕን ገለብ በ። 1057. ዕን ትነቤዕ፡ ዕን ናቅዐት ተሐይሰ። 1058. ዕን ትመትን ዕን ናቅዐት ተሐይሰ። 1059. ዕጨት ሐክለ በትከ። 1060. ዕጨት ፍሬሀ ብሹል ትትላከፍ። 1061. ገመል ኢልሕለፍ። 1062. ዕን በዐል አከይ-ሻማ ትገኔሕ ምን ትነቄዕ ተሐይስ። 1063. ዕን ተአረይም ወእግር ተአቅርብ። 1064. ዘዐትከ ሳሜዕ ኢተሀበ፣ ወነብራከ ባሌዕ። 1065. ዘዋይ ማይ-ሐሮት ሰቴ። 1066. ዘሀት ማይት ክም ሀለ ትትደገም። 1067. ዘዐትክ እለ ኢሰተርከ ወምጥራቅከ እለ ኢደበእከ፡ ገይሰ ብከ ወበጸሐ። 1068. ዜነት ሰኔት አክል ዓፍየት ተ። 1069. ዝያደት በሐርመ ይአቤተ። 1070. ዝላም ቀር ገርወ ተዓሬ። 1071. “ዝሉም ወዜልማይ አዩ-ምኖም ወጋእከ?፤ ዝሉም ወገእኮ ምንዲ እረክብ ሒለተ”።
የ
[edit | edit source]1075. የቲም ምን ዐቤ ሰብ ይሐግል። 1078. የቲም እምበል በልዐ ኢልብሎ ነፍዐ። 1074. ይአምሩ ጽንዔከ ኢተአፍግሩ ምርዕከ። 1075. “ይአምረኒ ትከናብዔኒ” ትቤ እንሰ። 1076. “ይዐልኮ!” እናስ ተአወዴ። 1077. ይሐረ ሐሪር ኢለብለስ። 1078. ይአምር ጽልመት አምዕል። 1079. “ይእገይስ” ትብል፡ ምድር ፈንጥር ወ “ይእበሌዕ” ትብል ዝሕረት ትበርብር። 1080. ይባ ለሃሎብ አለበ ተ።
ደ
[edit | edit source]1081. ይባመ ሓሎ ጸንዐተ። [26] “ይእበለዐ” ትብል ሰፍረ ተበልዐከ ተ፡ ወይእብለፖ ትብል ሐሩቀት ተአብለከ ተ። ዮም ለትወድየ እግል ፈጅር ኢትክረየ። ደሀብ ክሉ ኢልትዛቤ። ደሐን እት ረቢ ተ፡ ወደፍአት እት መለሀይ። ደሐን ዲመ ተ፡ ወብቆት ሐቴ ምዕል። ደረብ ክምቱት ሕራጥ ኢነስኡ። ደመሚት ሐቆ ይሀለ ዐነጺት ሕርየቱ ረክብ። ደለ ዕንታቱ አቀመጨ ሰክብ ይሀለ። ዲብ ጎር ሂደት ወዲብ መስንዮት ኣክረት። ዲብ እክል ማሼለ ወዲብ እናስ ሔመ። ዲብ ህሌት ተሐልፈ ክም ጌሰት ትትወለበ። ዲመ ለሰክብ ክም ምራዱ ኢረክብ። ዲብ ከብድ ጽጉብ ስፍሩይ ይሀለ። ዳር ኖሱ ለኢልአክብ ዳር ጸሩ ኢረክብ። ዴግማይ ኢለሀበከ ወጤርዓይ ኢለአትአምረከ። “ደለ አነ ወለድክዉ ቀዬሕ ምርዑ ሚ ወገአ” ቤለ ሀበይ። ድንግል አማኒት ትሰክብ ቀበት ወራዚት። ድራር ጪፎት ምን ምምያይ ወህዳይ መበል ምን ግሳይ። ድራር መለሀዩ ለኢልርኤ እብ ድራሩ ልግሄ። ድርብየ አፍ ዐሙረ ኢትስረር። ድቡር እንዴ ልተብኔ መይት። 1103. ድዋነ ሰብረት ወምስጢረ ኢሰትረት።
ድርጽከ ኢተአጸግብ አደብከ ትመኔዕ። ድቡር ክልኤ ዕንቱ ረቅቦ እቱ። ዶል ሐሰት ክሉ ፈታይከ ወዶል አማን ኣዳምከ። ገመሉ በደ ሐን ኮሩ ሐዘ። ገበይ ደሐን ሖል ጊሰ። ገመልከ ምን በዴ እብ ቀይዱ ተዐወት። ገመል ምብራኩ አምር፡ ወአዳም ምትክራሩ። ገሮብ ሰኔት ፈቴ ወስሬረት ሸዌት። ገመል እብ ሕሳሉ ወአዳም እብ ንሳሉ። ገለድ ዕዳይ ቱ። ገበይ ረያም እብ ሐቴ ምስዳር ተአነብት። ገዲም አለቡ ሐዲስ አለቡ። ገበይ ረያም እብ ላሊ ወታውሪት እግል መስከብ ፋቲ ወመዓል ዳሊ። ገመል ሐዋን ሓኽ ክየ ለአመስለ። ገመል ሓጥር ሰልፍ በዐሉ ቀትል። ገሌ እብ ኢረኪቡ ወገሌ እብ ኢደቂቡ። “ገረምኪ” ቤለወ፡ ቅንታ ወደዐት። ገርሰ በልዕዉ ወሐምዉ። ገናፈለ ሐቆ መጽእ ሐናፈለ መጽእ። ገመልከ በደርኮ እንድ-ኢኮን አፉከ ሚበደርኮ። ገመልከ እት ትከልፍ ለሐልፈከ አቡሁ እት ቀብር ሕለፉ። ገመልኩም ዕቀሎ ወዲብ ረቢኩም ትወከሎ። 1126. ጊመት በርቅ ደክለ ወጭዊት መሕበር ለዐግለ። 1127. ጊስ ኢቲበሎ፣ ክምሰል ገይስ ድዮ። 1128. ጊሶ ሰብ መሰሐቂቶ፡ ንዕኖ ሰብ መባኪቶ። 1129. ጋርከ እብ ጋር ፍገሩ። 1130. ጋሻይ ምን ኬን ዕጨት ጥልት ቱ። 1131. ጋሻይ ጋሻይ ኢፈቴ ወበዐል ዐድ እግል ክሉ ከፌ። 1132. ጋሻይ ክም ሐዳሩ። 1133. ጋሻይ አርእስ
[28]እብ ብርድ ሞተ።
1134. ጌምየትከ አጀኒት ኢልግበእ፡ ወመጽዐንከ አለጊት። 1135. ግሉል ሚ ጋሩ፡ ሑ ግሉል ጋሩ። 1136. ግልት አንስ ሑሀ ጋሻይ ኢተመስሉ። 1137. ግረ፣ ደብር ተ። 1138. ግርመት ዐስተር ዲብ ከዋክብ ወግርመት እሲት ዲብ ረአሰ። 1139. ግርመት ማይ በሐርመ ኢትሰተ እበ። “ግድፍ አንድድ” ቤለዎ፡ ዐድ አንደደ። ግሉል ኢልትመከር፡ ወማይ ኢልትዐቀር። ግርመት ሰፍእ ወመንፌት መባሊቶም እት አፌት/ከድ-ቤት። ግሉል ምን ትመክሩ እትካ ለዐቀብል ወአድግ ምን ተሐጽቡ እት ጨበል ለአንገርግር። ግሉል እት ሜክራዩ ለዐቀብል። ግሉል እግል እሳት ሳብር። 1146. ግርመት አርድ ዝላም ወግርመት አዳም አደብ።
ግሉል እት አሰሩ ኢለዐቀብል። ግሉል ዘርእ ኢልግበእ ወምን ልትዘረእ ኢልብቀል። ግሉል ጸርካ ለአስሕቀከ ወግሉል ኖስካ ለአከጅለከ። ግሁፍ ልቡ እያድ ኢለአበርዱ። ግርመት ምን ቅርድ ወህያብ ምን ዓጭም። ግልት እሲቱ እት መሕበር ከጅል። ግልት አንስ ሐቆ ትከልስ ትሼቅን። ግሉል ሕልም አማን ለአመስሉ። ግሁፍ ገበይ ዐዳገ ትጨብብ እቱ። 1156. ግሁፍ ሐቴ ትመልጭ ምኑ ወሐቴ ተሐንቁ። 1157. ግሉል ኖስከ አከቦት ወግሉል ጸርከ ዳገኖት። 1158. ግለት አንስ ሑሀ ጋሻይ ኢትአመስሉ ወድምቦከተ ረአሰ። 1159. ግረህ ርብዒት ሰርገል አለቡ ወህዳይ ደኪለት መንበሮ። 1160. ግሱይ ክም እመነት ወገይስ ክም ሰሬረት። 1161. ግሉል ናይ ልቡ ልትነጌ። 1162. “ገረምኪ” ቤለወ ቅንተ ወድዐት።” 1168. ጎማትነ እት ወድ ሐላልነ። 1164. ጎማት ረቢ እግል ዲመ። 1165. ጎርካ ምን ለእለ ተሀይበከ ለእለ ተለምደከ። 1166. ጎር ምን ኢትጠልም ትደሌ።"[30] 1167. ጎር ወወድ-እም ርመቂት አለቦም።
ጠ
[edit | edit source]1168. ጠመዕ አባይ ርሑ ቱ። 1169. “ጠይእ እቼ አለቡ ወትቀዴ እቼ” ትቤ ድፋሪት። 1170. ጣብስ ቅጥረት ኢተአጠብሱ። 1171. ጥራይ ለኢበልዐ ከብዱ ኢተሓምሙ። 1172. ጥፍአት እንቅዕራር ዕቅባለተ እት በዐለ። 1173. ጥራይ ብሽሎሀ ጠዓሚት ወክፉእ ውላደ ሰዓሚት። 1174. ጥሩቅ ንሳሉ ምስጢር ኢለዐቅብ ወቀሺም ነፍሱ ኢራቅብ። 1175. ጥዕም እንተ ትበልዐ ፍሽም እንተ ተሐረዐ። 1176. ጥምብልዔተት አንገበ እንዴ ኢትሐቤዕ አርድ ትገልብብ። 1177. ጥዕም እንተ ትበልዐ መራር እንተ ትገስዐ። 1178. “- ር” በሉ፣ - ር ትቀልለ። 1179. ጀፈር ሀበው ምግብ ሐዘ። 1180. ጀርቤ ሰከይ ኢትከልእ። 1181. ጀፈር ሀበዉ ምግብ ሐዘ ወምግብ ሀበዉ ምልክ/ሺመት። 1185. ጅናከ ሓል ውዴ እግሉ አው ዐጣል። 1183. ጅነ አፉከ ኢትአልምዱ ወጭንጫይ ጸልዐትከ። 1184. ጃርብ ጋልብ።
ጨ
[edit | edit source]1184. ጨፌዕ ይቡስ እብ ኬደዉ ኢለጥእ።
ጭንጨ ምን በዜሕ፡ ተብል ሐሊብ ኢፈቴሕ። 1187. ጭገር አለበ ዛራት ኢትወዴ ወብእሰ ሞተ ሕልቀት። 1188. ጭንዓበ እምበል ድርቅ ኢልትሸቄ ወቤት እምበል እናስ ኢትትአቴ።
ጸ
[edit | edit source]ጸመር አለበ ጸመረ ጎረ። ጸጋይ ፈኩ ኢደግም ወውሕር እንዴ ቡ ሓግል። ጣርዓይ ኢከድመከ ወዳግማይ ይሀይበከ። ጸሓይ እግል ክሉ ትፈግር። ጸሓይ ረሐት ኢትሐበዐ። ጸገም ወድ-አብ ኢጸንሐ እሉ። ጸገም ሞት አብ ኢጸንሖ እቡ። ጽምእት ወሳትየት እግል ሕድ ኢገምየ። ጽንዔ ምን ኖስ ወክብር ምን ሞላድ። ጽኖዕ ለኢኬደ ጋድም ኢከይድ። 1199. ጸፍር ገመል ምን ልትበተክ አድግ ለአጽዕን። 1200. ጾሩ ለጾረ መን ለዐሬ እቡ፡ ወምስጢሩ ለሰትረ መን ለአትሃግዩ።
ፈ
[edit | edit source]1201. ፈረስ አለቡ ፈረሱ ሼጣን።
1205. ፈታይ ኢልቃርር ወአባይ ኢልቀርቅር። 1203. ፈቴከ ሀይበከ ሕድት ተ ነብረ ኢረኪብ፣፡ ወአቤከ ከልአከ ክሉ ረአስከ እት ሸሪብ።' 1204. ፈዳብ ገበዩ መሓዝ ተ። 1205. ፈረህ እት ኖሱ መትዓርያይ ገብእ። 1206. ፈዳብ ማልከ ነስእ ወገጽከ ጸፌዕ። 1207. ፈዳብ ምነ ለሐምቁ ደርስ። 1208. ፈታን መሕበር ፈናቴ። 1209. ፈዳብ አተርኤቱ ወዴ ወሐዋን ሞላድ ለዐልብ። 1210. ፈታይካ ወአባይካ ምስል ልስዕሙከ። 1211. ፈዳብ ጋሩ ፈግሩ፡ እተ በዴት ሚ ጋሩ። 1212. ፈትዩ አቤ አብዩ ደክል። 1213. ፈረህ ክል-ዶል መይት። ፈታይከ ዐስከር ኢልግበእ ወምስጢርከ እግል እሲት እትሀብ። ፈታይ ነብሱ ኢልታሌከ ወፈታይ ከብዱ ኢልፍቴከ። ፈጅር ኢትበጸሐ እተ ለህሌካሀ ጽንሐ። ፈጅር ወድ-ሰብ ከፍእ ወምሴ አርድ ዘልም። ፈኩ ኢፈዴ እት ህያቡ ልትጠዐስ። ፈረስ ለአበጹሕ እንድ-ኢኮን ኢልትሓረብ። 1220. ፉቱያም መሽረፈት ተአትገስ'ዮም፡ ወኡቡያም ጋድም ኢከፍዮም።[32] ፋግር ምን ዓመት ኢቲዴኒ ወታርፍ ምን ጌለሊብ። ፋዲ እት ጥርጠቱ ልትሰሐቅ። ፋስ አለቡ መዐር ድርቦበት መነ (ከልቀ) እግሉ። ፋርስ አምዕል ሞቱ ልትአመር። ፋርስ ጨበል እሳት ወልድ። ፋርስመ አምዕል ትቀሽሹ። ፋርስ፡ ምን አከይ-ሐበኑ ሞቱ ትትፈደል።[33] ፍቲ ስጋ ሰምቡእ ጥራይ ተአበሌዕ። 1229. ፍቲ ጋነ፡ መንደቅ ካነ። 1230. ፍርድ ሕርዶ ቱ።
ህግየ ኒገር ( Idiom )፤
[edit | edit source]እምበል እሊመ ብዕድ እግሉ ለመስል ዲብ ህግየ ትግሬ ሰኒ ልሙድ ለገብአ ኒገር ለልትበሀል ሀለ። እሊ እብ ህግየ ATAU (Idiom) AANA ጅንሱህግየ PAA ዓዳትነ ወድዋርነ እንዴ አትመጣወርናሁ ለንትነፈፅ እቡ ቱ። ምን ሐቴ ዘዐት እግል ልትከወን ቀድር። እብ ጥናበትመ እግል ልግበእ ቀድር። እተ እብ ክልኤ አው ምኑ ወለዐል ዝዖታት ለልትከውን፤፡- ለከሊማት በናቢን ቀርእናሁ - ምን. ገብእ፣ ለከሊማት ለነአምሩ እግል ልግበእ ቀድር። ምናተ፡ ምስል ሕድ ዶል ለአቴ ለትፈንተ ተር- መት ሀይብ። ለመትነሃግያይ ላኪን እግል ክእነ ለመስል ህግየ ኒገር፡ ኣምሩ ወልብ ካሪ እግሉ ሰበት ጸኔሕ፣ ብዞሕ ኢጀድድ ዲቡ። እሊ ክእነ ለመስል ሀገጊ መብዝሑ ወክድ ኬትበት ወፈናኒን ቶም ለልትነፍዖ እቡ። እት ትግራይትማ ርኤነ ምን ገብእ “ሐሊብ ብቱክ” “ቤት ምን ዐርሽሸ፣ ውእምቤዕ እት ዕድረ..” ገሌ ምነ ፈናኔንነ እግል አርእስ አፍላም ወመሰልሰላት ለትነፈፀዐው እቡ ቱ። ክመ ለአትሐዜ ላኪን ትነፈዕነ እቡ እግል ኒበል ይእንቀድር። እግል ሚ፤ እት ገሌ ሀገጊ ክምሰል ከረ እንግሊዝ፡ ዐረብ አስክ ትግርኛ ወአምሐርኛመ፡ እሊ ከሊማት እሊ እንዴ ከምከመው ክብት-ዝዖታት በህለት ቀማዊስ እትዱሉያም እቡ ህለው። ትግረይትመ ለልትዐንደቅ እግለ ምን ረክብ ላቱ እግል ቃሙስ ለገብእ ርዝቅ ወኢትሐገለ እተ። እት ክታብ ጆህ ገሌ ሐብሬ ህይብት እቡ ህሌት። አስክ እለ እት ገበይ መትጠብዖያት ለሀለ ክታብ ሕምሹርመ እብሊ አርእስ እሊ ገሌ ለሀድግ። እተክምሰሌሁመ፡ እትሊ ካሪክለም ለሐዲስ እት ክታብ ህግየ ራቤዕ ወሓምስ ፈስል እንቡት ሰበት ሀለ ረቢ እት ኬር እግል ልወስኩ እነ ንታኬ።
ኒገር መብዝሑ ዶል ክምሰል ህግየ ላባም ወዕጉላም ቱ ለልትርኤ። “እግል ላብብ ኔገሮት ወእግል ግሉል አስ'አሎት” ለትብል መሰል ህዬ እግል እሊ ጋር እሊ ምስልት ተ። ክልኤ አው ህዬ፤። ምኑ ወለዐል ተርጀመት ለልሀይብመ ኢልትሐገል። እግል መሰል፡ “ግድ እት እብረት ኢለኣቴ” እንቤ ምን ገብእ፡ ለነፈር አው ድግለል ቱ፡ ተሩ ሰኒ ህኩይ ቱ በህለት ቱ።
እንዴ አትሌነ እሊ ለተሌ መሰል እግል ንርኤ ንቀድር። ምነ ዲብ ድዋርነ ለእንርእዩ ሔዋናት ሐቴ፣ እም- አራዊቶ ተ። እም-አራዊቶ እብ ጠቢዐተ፡ ምን አካን ዲብ አካን ዶል ትነክስ ሕብረ ትባድል። ምን እሊ እንዴ ትበገስነ Ue: እግል ዎሮት ዲብ መባጥሩ ወቆሉ ለኢለሐጥጥ ነፈር እብ፡ “እም-አራዊቶ” እንወስፉ።
እግል መሰል፡ ተርጀመት ናይ እሊ ለተሌ ኒገር እግል ተኣምሮ ወጥኖ።፡ [34]
ፅንቱ ቀየሕ ተ፣ ኣንፉ ሐጪር ቱ፡ ALU TOPE cb እዴሁ ክሪት ተ፡ ALU UNE እዴሁ ጥልቅት ተ፡ እዴሁ ረያም ተ፣ እዴ ለጽሐት ምኑ፡ እዴ እት አፍ፡ እዴ ጠቅሐው እዴሁ ሐጫር ተ፡ ወራት እዴ፡ እዴሁ ብራቀ፣ እዴሁ ጸብጠ/አከበ ከብዱ ጸላም ተ፣ ከብዱ ረቃቅ ተ፡፤ ከብዱ ብርእ ኢትወዴ፡ አምዒቱ በልዐ፡ ከብዱ በሐር ተ፣ ንሳሉ ረዬም ቱ፡ ከንፈር ብድል፣ ረሓቱ አርአ፡ በዐል ብሶት አፉሁ ጥሩቅ ቱ፡ ቀረፍ ኣንፉ በልዐ ስጋዱ ጽኖዕ ቱ፡ እግርከ ምለእ፣ እት ኣፍ አዳም ወዕለ፡ አንያብ አዱግ፡ ስራክ አንገቡ ኢትዐቀደ፡
እብ ሐባር ለልትወሰፍ ኒገርመ ሀለ፣
አምዕል ጸዕደ አምዕል ጸላም ሕብር ሰመ
ብፅድ
ሀ
ሀበይ ሞተ ወደ፣ ሀፌብ ባዲ፣፡፣ ሀፌብ ጭሙም ህግየ ኢትትገረር፣ ህድግ ወብድግ፡
ሊ
ልባሼ እሊ ምንካ.ኪ...ምኑ፡ ምነ ቱ፣
ሐ
ሐመደት ብርድት፣ ሐሊብ ብቱክ፣ ሐሊብ ካርት ሐሊብ ጥልም፣ ሐብል ሰማድ
ሓባል ዐንከቦት፣ ሕፍን ጭቀም፣
መ
መስከቡ ሐምደ አጽበሐት Ak: መራት ሀንገረ፣ መስፌ ናጽል፣፡ ማይ አጩለ፡ ማዩ ቫርብ፡ ማይት-ሕያይ፣ ምን ከሌዕ ፋሌሕ ፈግረ፣ መስከቡ ሐምዳ አጽበሕት ዲቡ፤፣ ምን ጭንጫይ ለበት ለአፈግር፡ ምድጋሁ ቀስነ፣ ምን ኮስ-ኮስ እት ለብተ፡ ሞራሁ ድንስት ተ፣
ረ
ርሑ ካሬዕ ቱ፡
ሰ
ሰመዕ በሲር፣ ሰራሪቱ UAT: anc Aen?
h
ከርበን ድብነት፣ ከበር ግበእ፣ ከበሩ ምን ረአሱ ልግበእ፣ ከዐሱ ወመአሱ፣ ከፈኑ ጭሩም ቱ፡ ከብድ ሕፍን፡፣ ከራመት ገብአ፣ ከዋክብ አደሐ ርኤኮ፣ ክረዕ ጸብጥ፣
ሽ
ሽን ገመልም[37] ant Ano:
ዐ
ዐድ ሓድር ለአግዕዝ፣ ዐቅሉ ቀሰ፡ ዔረት ወትፈረረት፣ ዕንታት አራዊት፣ ዕልብ ሖጸ/ጨበል ዕልብ አቅሕመ ዖነ-ሶነ ገብአ፣ አድግ ኢለአትአስር፣ አገሙደ ጸላም አካኑ ብራቀ ገብአት፣ አርዌ ቀበት ሰዐር፣ እብ ዕቅብ ፈረሱ ፈግረ፣፡ ኣይ ወዋይ እምሀጽ ሚ እምሐጽ፣ At $c hd: እት ጥሩቅ ከረ፣ እንቤዕ ትወቴሕ እቱ ህሌት፣
ቀ
ቀርፈት ዐቅበ ገብአ፣ ቅዲቱ እት ጂቡ ተ
ቤ
ቤት ምን ዐርሽ፣ ቤት ነግብ፣
ታ
ታሱ ወማሱ በደ፡፣
ንጻፍ ከረው፡ ንጻፉ ትገለበ/ ንጻፉፉ በለሰ
ገለቡ ጸሩ ረድአ እበ፡ ጋኑ ሰክበም
ጊመት እት ዐስተር ተሀንጦጥል፡፣፡ ግንዳይ አቅሕመ፤ ግንዳይ ፍሩቅ፣ ግድ እት እብረት ኢለኣቴ፣
ወ
ወሬሕ ዐስር-ራቤዕ፡ ወልእ እብ ረክበቱ፡፣ ዋስ በደለ
በ
በዐል ዐራት፣ በዐል ኢሴመ፣ በዐል ተሓቲት፣ በልቀት ዐላል ኬደ፡ ባሌዕ-ሳቲ፣
ደ
ደም ለሐዜ፣
ጤ
ጤረት ገብአ፣ ጥፈአት እንቅዕራር
ጭ
ጭንጫይ aor: ጭንጌዕ ፍቶሕ፣
ፈ
ፍንጌ መጥሐን ወወለተ፡ ፍጉረ ዓይር ሀለ፣ ፍንጌ ኮፍ ወፈረጀ፣
- ↑ ምስል ህግያ ዐረብ ሞላድ ለበን ሀገጊ ክምሰል ከረ ፔርሽየ ወኡርዱመ እግል “መሰል” ለትመስል ከሊመት እበ ተን ለልትነፈዐ።
- ↑ እለ ለተሌ መሰል ናይ ትግርኛ ንርኤ፤ንጉስ ዝዖራ ዓይንስ ዳርጋ ዘላ። እት ገሌመ “ንጉስ ዝቐረጻ ኢድሲ ዳርጋ ዘላ” መልክ ለነስአየ ዕን አው እዴ ክም ህሌት ተ። መልክ እዴካ ገርበ አውመ ዕንከ ነስአ ምን ገብእ ረቢ ሀቤከ፤ እላመ በዐል በክት ምን ገብአከ ረከብካሀ ተአሰሜዕ። እሊ ህዬ ክመ ለትበሀለት ጠያዐት ወእግል መልክ ለአርኤ።
- ↑ ተገሰስ ሹም ዶብዓት ዐለ ወሕክሙ ህዬ ሰኒ ስዱድ ዐለ ልትበሀል። አስክ እለ ኣሰሩ አስክ እለ እት ደዋዬሕ ገብገብ ወግርግር ሀለ ልትበሀል። እሊ ህዬ ለትከስሰ ጀሀት እንዴ ሐፍዘቱ ሐቂቀቱ እግል ተአስብት ትቀድር።
- ↑ እለ መሰል እለ ሐመድ አምሰ ብህለ ቱ ልትበሀል። ሐመድ አምሰ ጠሊት እንዴ ነስአ እት ገይስ፣፤ PC ATA td ቅሙድ ጻብጥ ጸንሐዩ። ልብልዑ ህዬ ፈተ። ምናተ ገበይ እበ ረክቡ ክምሰል ኢረክበ፣ ለተዴዕ እበ ጠሊቱ
- ↑ እግል ልትባደሉ ሐዘ። ወአነ እለ ጠሊት ለትጀሬ እተ ሚ አምር፣ አፎ እሊ ተዴዕ ለጃህዝ ሀለ ይእበሌዕ ቤለ ወምስለ በዐለ ተዴዕ “ትሀድረ ኮቲታ” (ሓድረት በኪተት ተ)” እንዴ ቤለ ትባደለዩ ወእብ ተድዑ ተርፈ ልትበሀል።
- ↑ አምሳል ወሕከም ሕድ ለሸብህ ቱ። አዳም ህዬ ብዞሕ ኢፋርጉ። ምናተ፣ ሕክመት መብዝሑ ዶል ለባበት ናይ አንፋር አው ምን አድያን ለረክቡ ተአርኤ። እግል መሰል፣ ነቢየለህ ስሌማን እግለ ክልኤ እት ውላድ ትበአሰየ ለልትበሀለ እማት ለሀበዩ ፍርድ ሕክም ክምሰል ቱ። (እለ ቅሰት እለ እተ እብ መሐመድ እድሪስ (አቻዮ) ለትከተበ ክታብ “ቅምብር” ህሌት)።
- ↑ ዔማት - ሪደት “ML” አወለይት ሰነት ዕልብ
- ↑ ምን መቃበለት መሐመድ መሐመድ-ዐሊ ዳፍለ፣ ባጹዕ -2008 ለትነስአት። “ዐውል-ኡቡይ” ወቅሰተ ዝያድ ዲብ ማርያ ተ ለትትአመር።
- ↑ እተ ጅግረ ህዬ እሎም ለተሉ አንፋር ዕዉታም ዐለው።
1ይ እስታዝ መሐመድ ዐብደለ ሱሌማን፡፤
2ይእስታዝ ኣድም ጅሜዕ ክሜል፡
3ይመደርስ ኣድም ሳሌሕ አብ-ሐሪሽ - ↑ ዑስማን አሸኬሕ ምን ስካን ባጹዕ (አማተሬ) ቱ። እምበል ዲብ አምሳላትመ ዲብ ሂበት ሐብሬታት ብዕድ ወማርሒት አስክ ለልአምሮ አንፋር ለሰዴነ እብ ዓዳቱ ወህግያሁ ለልትአየስ መዋጥን ቱ።
- ↑ ዲብ ራድዮ መትዳልያይ ዓዳት እግል ወቅት ብዞሕ ለሸቀ።
- ↑ ለዳይናታት AOA! መምህር አብርሀ ኤልያስ፡ ጊላዝጊ- ወልዱ (ወድ ሀይገት ንኡሽ) መስኡል ክርን ገቢል ለዐለ፡ ወአቡነ እድሪስ አስመዔ ምን አስመረ ቶም። መትዳልየት ህዬ ሰልሲቶም ረከበው።
- ↑ አምነ፡ እምበል አምሳላትመ ነፌዕ ለቴለቱ ዓዳት ለከስስ ክቱብ ስቅራት፡ መርገም፣ መድሐር ወለትፈናተ ስሬዕ አስማይ ወብዕድ እግል ህዳይ ለከስስ ዓዳት ተአምጽእ እግልነ ዐለት ወህሌት። ምን ገለብ ወወቂሮ ለእምቤ እቡ ANN UR! አምነ እት ፍንጌ ወቂሮ ወገለብ ሰበት ሰብክ ወትሳግም፣፡ ዲብ ገለብ ለረክበተ ወዲብ OFC ክለ ዲብ አስመረ ተሐድገ እግልነ ዐለት። እብሊ ህዬ ሐምዴነ እግል ሕት አምነ ዛይደት ተ።
- ↑ እለ ድግም እለ ምነ መቃበለት መሕሙድ ዐሊ ሐሰብ ለረያም ለትነስአት ተ።
- ↑ እለ ትመስል መሰል ዲብ ትግርኛመ ህሌት ተ። “ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን” ህዬ ትብል።
- ↑ ዔማት፡ ገለድ አወለይት ሰነት ዕልብ
- ↑ እለ መሰል እለ ዲብ ቢዳዌት (8][በከጩርዘ)መ ህሌት “Ibhali masalee [76ቦ65 5910],1”., ህይ ትብል። ትግሬ ወሕዳረብ ግዋረ ሕድ ሰበት ቶም ምን ሕድ ለወሩሱ ዓዳት ወለመድ ብዞሕ ቦም።
- ↑ እማትነ እግል ወክድ እኩይ እንዴ ቤለየ ለከርያሁ ሓጃት ሑድ ኢኮን። እብለ ህዬ፣ “ሮዮም ሐቴ አለብነ እግል ኒቢት ቱ” እንዴ ትብል ምን ገሌ እንዴ አፍገረየ ገሌ ለአትዳልየ እግልከ። እሊ ህዬ እማትነ እበ እቅትሳድ-ቤት (Home economics) AANA GAA ሰኒ እሙራት ፀለየ ወህለየ። እሊ በሰር እሊ ላኪን ምስለ መሳዋት አስል ለትብል ፍክረት ዲብ በዴ ቱ ገይስ ለሀለ።
- ↑ ሐሊብመ ወላዱ ሔሰዩ ወፋርስ ሐዋን ቀትለዩ” ልብሎ። ፋርስ ፋርስ መጽአዩ ምን ገብእ ልትደገግ። እግል ሐምቅ ላኪን ቀብቡ ከልትሀመል እግሉ። ሞት ፋርስ ምን ሀመሌመ ልብሎ።
- ↑ ረሐቆ ትሐሜከ ትሐንጀር፡ ወሐቆ ትመረርከ ትፈንጀር” ለልቡላመ ህሌው።
- ↑ ሕርስ-ቀደም ወህዳይ-ንእሽ ሐር ኢበልሶ።
- ↑ እለ ሐቴ ምነ ወቅት ለዐረ እቡ አምሳል ብህሳመ ህሌነ። ለሰበብ ህዬ፣ ሸዌት በዲር እት ሒን ቀይም ሌጠ ትትረከብ ዐለት። አዜ ላተ ምስል ተጠርፍ ጀሪፍ ወለመስሉ እት ክል-ሒን ሸዌት እንረክብ ህሌነ።
- ↑ እለ መሰል ዲብ ሳሆ እብለ ገበይ እለ ትቀርብ፤ “Zirab kee sakay adiinnanimhi idhdhal yasissike.” Saho
- ↑ እለ መሰል እለ፡"መካን እት ክል-ደመ ትስኤ፡ ወሾከን ክም ርኤት ትሰቲ” መ ትትበህል። ክም ለመድ ሾከን ማይ ኢትሰቴ፣ ስታየ ሸማል ወሸንሸሌዕ ቱ ልብሎ። ማይ ሐቆ ርኤት ላኪን ትሰቴ ወኢትአዝም ምኑ።
- ↑ “እለ ሐቴ ምን አምሳል ሐመድ አምሰ ተ።
- ↑ እለ መሰል እለ፡ እናስ ክልኦት ጅነ እት ህለው ምስሉ፣ ውሒዝ ክምሰል ነስአዮም ምኑ፣ እግል ራድኢት ልወአዎሮቶም ይበ-ይበ! እት ልብሉ ለካልኣይ ህዬ ሓሎ-ሓሎ! ቤለዉ። ህቱ ህዬ ለሓሎ ቤለ እንዴ አድሐነ፣ “ይባመ ሓሎ ጸንዐተ” ቤለ ልትበሀል።
- ↑ እለ ሐቴ ምነ ድግም ለቡ አምሳላት ተ። ድግመ ህዬ ዲብ መእተዬ እሊ አምሳል እግል ትቅርእዉ ትቀድሮ።
- ↑ ኣርእስ ዲብ ፍንጌ ጀንገሬን ወሐልሐል ለህሌት ዐድ ተ። እለ መሰል እለ ህዬ፡ ጋሻዮም እት ከደን ሰበት መየዉ ወእብ ብርድ ሰበት ሞተ ተ ለፈግረት ልትበሀል። ምናተ፣ ብርድ ድቁብ ቡ በህለት ሌጣመ እግል ልግበእ ትቀድር።
- ↑ ግርመት አዳም አደብ ወግርመት ዕጨይ ቀጠፍ” ለልቡላመ ሀለው።
- ↑ "ማርም” ቤለወ ምን ጹዋሀ በትከው' ለልቡላመ ሀለው።
- ↑ እለ መሰል እለ፣ ለበዜሕ ዶል፣ “እብ ሐሬዕ ይቡስ”? ተ ለትትመሰል። ምናተ፡ ሐሬዕ እግል ቲበል ሰከዉት ሰበት ተ፡ እብ ጨፌዕ እግል ንበድለ ሐሬነ። ኢትቀመደት ኢትጹኔ ለትብል መሰልመ፣ አክል-ሕድ ክምሰልሀ ተ።
- ↑ እለ መሰል እለ ዲብ ሳሆ ህሌት።
- ↑ እለ መሰል እለ ምና እግል መሔርባይ ዘማት ወድ ኡክድ ለትሐለ ለትነስአት ተ።
- ↑ አሊ ኒገር እሊ፤ እምበለ ምን ኖስነ ወአዳም ለትሰአልናሁ፡ ምን ኢንተርነት ([በ5ዘ60፤ ክታብ - ህ'፤ ወ “ሕምሹር” ለልብል ለኢትጠበዐ ክታብ ኣድም አብ-ሐሪሽ'፡ መሐመድ እድሪስ መሐመድ ወመሐመድ-ኣድም ፅሜር ለትነሰአ ቱ።
- ↑ ሐብል ሰማድ፣ አሲት እት ትምሕጽ ለትጸብጡ ሐብል ቱ። “አባይኖ ሐብል ሰማድ አጽበጥናሁ” ትቤ ምን ገብእ ህዬ፡ “ዲብ ጨባብ ሐኔንሁ ወዐቅሉ አጭበብነ ዲቡ” እግል ትአስሜዕ ትቀድር። ዲብ በኒዓምር እግል እሊ ሐብል እሊ፣ “ሐብል ዕርጌ”" ልቡሉ። “ሐብል ሰማድ” እብ በኒዐምር ሐብል ለትግራት ትትእሰር እቡ ቱ። ገሌ ምነ ትግረይት “ረሓብ ተ” ለእንብል እቡ አስባብ ህዬ እሊ ወለመስሉ ቴቱ።
- ↑ ዔማት ናይ እለ ኒገር እለ ዲን ቱ። ለቅሰት ህዬ፣ ምስል ዲብ ዲን ክስታን ወእስላም ለህሌት ተ።
- ↑ እለ ኒገር እለ ለቅሰተ እንሰር እግል ትክተቡ ብዞሕ ለለአትሐዜ፡ ምንመ AAD እተ ቅሰት ሽሮሕ ክመ ሀለ እት ፍንጌ ገመል ወአድግ ለጀሬት ተ ልብሎ።
- ↑ ገሌ አንፋር ዲብ ፍንጌ መሰል ወኒገር ለሀለ ፈርግ- አክል-ሕድ ኢፈጡኑ። እግል መሰል፣ እለ “ሾከት ለቤዕ” ለትብል ኒገር፣ እተ ዲብ ዘበን ደርጊ ለቀርበ ናይ ብሑስ ውራቅ ምስል አምሳል ሑብርት ህሌት። ሾከት ለቤዕ ምስል ለቤዕ ሰበት ትጸኔሕ ኢትትርኤ። ወእንዴ ኤትትርኤ ትረግዘከ ወተአደምዐከ።
- ↑ ቅለት “ጋኑ ኢሰክበ አው ጋኑ ሰክበ” ዲብ ዓዳት ሞት ለልብል ክፋል ናይ እሊ ክታብ ረአው።