Wp/sdh/ئمیل دوورکیم

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | sdhWp > sdh > ئمیل دوورکیم
Jump to navigation Jump to search

ئمیل دوورکیم یا ئمیل دوورکهایم (15 ئاڤریل 1858-15 نۆڤامبر 1917) کوومه‌ڵناس فه‌ڕانسه‌وی بۊ. ئه‌و کوومه‌ڵناسی چۊ ڕشته‌ێگ زه‌نستگه‌یی دامه‌زراند و وه‌گه‌رد کارل مارکس و مه‌کس وێبێر یه‌کێگ له‌ باوگه‌یل زانسته‌یل کوومه‌ڵایه‌تی تیاێده‌ ئه‌ژمار.

بیشتر کاره‌یل دوورکیم له‌ی باوه‌ته‌سه‌ ک کوومه‌ڵگایل له‌ ڕۊوه‌ڕۊبۊن وه‌رد مدێرنیته‌، ک ده‌ورانێگه‌ ک کوومه‌ڵگاێ سنه‌تی و په‌یوه‌ندییه‌یل مه‌زه‌وی دی نیه‌پژریه‌ن و بنگه‌یل کوومه‌ڵایه‌تی نوو تیه‌نه‌ دی، چۊ تۊیه‌نن سقام و هاوکووکی خوه‌یان بپارێزنن. یه‌که‌مین کار کوومه‌ڵناسانه‌ی گه‌وره‌ی دابه‌شکردن کار له‌ کوومه‌ڵگا بۊ ک له‌ ساڵ 1893 له‌ چاپ ده‌رهات. له‌ ساڵ 1895 قاعده‌یل ڕه‌وشت کوومه‌ڵناسانه‌ بڵاو کرد و یه‌که‌مین دپارتمان کوومه‌ڵناسی له‌ ئرووپا دامه‌زراند و بۊ وه‌ یه‌که‌مین مامووساێ پرۆفسۆر کوومه‌ڵناسی له‌ فه‌رانسه‌. له‌ ساڵ 1898 مه‌جه‌له‌ی ساڵناوه‌ێ کوومه‌ڵناسی دامه‌زراند. تاقه‌نۊسی دوورکیم وه‌ ناوْ خوه‌ێکوژی ک له‌ ساڵ 1897 چاپ کریا، به‌ڕه‌سی میزان خوه‌ێکوژی له‌ جه‌ماوه‌ره‌یل کاتۆلیک و پرۆتستان له‌ پسپووڕکاریه‌یل کوومه‌ڵایه‌تی پێشڕه‌و بۊ و له‌ جیابۊن زانست کوومه‌ڵایه‌تی له‌ ڕه‌وانناسی و فه‌ڵسه‌فه‌ێ سییاسی خزمه‌ت فره‌ێگ کرد. فرمه‌یل بنه‌مایی ژیان دینی ک له‌ ساڵ 1912 چاپ کریا، تێئوریێگ له‌ باوه‌ت دین ده‌سنیشان کرد ک ژیانه‌یل کوومه‌ڵایه‌تی و فه‌رهه‌نگی له‌ کوومه‌ڵگایل زۊنه‌ و مدێرن وه‌ یه‌کا هه‌ڵسه‌نگانیاد.