Wp/rgn/San Marein
| Sta paggna ché l'è scrétta tel Rumagnul ad San Marèin |
| Ripóbblica ad San Marèin Stèd | |
|---|---|
| Nom uficiél | Repubblica di San Marino |
| Capitèla | San Marèin Cità |
| Lèngui uficéli | Italien |
| Élti lèngui | Rumagnùl |
| Stoiṡa | 61,24 km² |
| Abitint | 34 132 (31-07-2025) |
| Densitè | 557,3 ab./km² |
| Cunféin | Italia |
La Ripóbblica ad San Marein[1] (Repubblica di San Marino in Italién) l'è un stèd znèin ad 61 kmq enclava dl'Itàlia, fra l'Eméglia-Rumàgna e al Mèrchi e l'è messa sò el Mount Titèn. L'aggetìv dij abitìnt l'è "Sammarinèiṡ" o "Sammarinòiṡ"[2]. La lèngua ufficiela l'è l'Italién, mo u-s scòrra enca la lengua Rumagnùla ma i so varient luchéli.
L'è cunsidereda la piò antiga ripóbblica del mònd sa la sua fundaziouna legendèra fiseda tel 301 AD.
L'è capitanèda da dó Capitèn Regìnt elett gni sì miṡ.
Storia
[edit | edit source]- Guèrda ènca: Wp/rgn/Storia ad San Marein
Dal XX sècli in pó
[edit | edit source]Geografèja
[edit | edit source]Teritori
[edit | edit source]Clima
[edit | edit source]Diviṡiouni (castéll)
[edit | edit source]Infrastruturi e traspurt
[edit | edit source]Comunicaziòuni
[edit | edit source]Forzi armèd e 'd polizèja
[edit | edit source]
Monuméint e póst d'interès
[edit | edit source]
Architetóri civili
[edit | edit source]Palàz Póblich
[edit | edit source]Monuméint dla memoria e Statui
[edit | edit source]Architetóri militèri
[edit | edit source]Tori ad San Marèin
[edit | edit source]Architetóri religióṣi
[edit | edit source]Sucitê
[edit | edit source]Pulética
[edit | edit source]Urdinamèint 'd Stèd
[edit | edit source]- Guèrda ènca: Wp/rgn/Istituziouni ad San Marein
Cultura
[edit | edit source]Istruziòuna
[edit | edit source]Istituziòuni dl'Università e Scientéfghi
[edit | edit source]Muṡej
[edit | edit source]Arte
[edit | edit source]Cinema girèd a San Marèin
[edit | edit source]- Lo sconosciuto di San Marino, 1946
- Prince of Foxes, 1949
- Paolo e Francesca, 1950
- Camicie rosse, 1952
- Estate violenta, 1959
- The last alchemist, 2012
Scenegéd ambintéd a San Marèin
[edit | edit source]- Lupin III (2015)
Patrimonij dl'umanitè
[edit | edit source]Produziouna Scréta
[edit | edit source]Muṡica
[edit | edit source]Fèsti
[edit | edit source]Sént Patrun
[edit | edit source]I sént patrùn dla Ripóbblica i sò san Marèin diacon, san Quirèin e sant'Ègta; i só imaggni i sò mes sla facèda de' Palàz Póblich, sòra la tora dl'arlògg.
Sport
[edit | edit source]Chèlcc
[edit | edit source]Mutur: Formula 1, motomundièl, motocross e rally
[edit | edit source]Baseball
[edit | edit source]Tennis
[edit | edit source]Élt Sport
[edit | edit source]Giugh Olémpich
[edit | edit source]Cuṡina
[edit | edit source]Ambiènt
[edit | edit source]Noti
[edit | edit source]Bibliografèja
[edit | edit source]- Patrizia Battilani e Stefano Pivato (a cura di): Il turismo nei piccoli borghi. Fra cultura e ri-definizione dell'identità urbana: il caso di San Marino, San Marino, Centro Studi Storici Sammarinesi, 2010.
- Giosuè Carducci: La libertà perpetua di San Marino: discorso al Senato e al popolo - XXX settembre MDCCCLXXXXIV, Bologna: Zanichelli, 1894.
- Fabio Foresti: Quella nostra sancta libertà. Lingue, storia e società nella Repubblica di San Marino. Biblioteca e ricerca. Quaderni della Segretaria di Stato per la Pubblica Istruzione, Affari Sociali. Istituti Culturali e Giustizia 6. Aiep, San Marino 1998. ISBN 88-86051-66-2
- Melchiorre Delfico: Memorie storiche della Repubblica di San Marino. Milano: Sonzogno, 1804
- Giovanni Spadolini: San Marino, l'idea della repubblica, Firenze: Le Monnier, maggio 1989. ISBN 88-00-85629-2.
- Sergio Anselmi (a cura),Il territorio e la gente della Repubblica di San Marino, Secoli XIV-XIX, 1993, pp. 282
- Michaël Gasperoni,Popolazione, famiglie e parentela nella Repubblica di San Marino in epoca moderna, con CD genealogico allegato, 2009
- Simone Sperduto: Cuor di Titano, Rimini, Il Cerchio, 2016.
Vosgi Lighèdi
[edit | edit source]Élt Diṡégn
[edit | edit source]Ligacc ad fùra
[edit | edit source]Armand
[edit source]| Castéll ad San Marèin | |
|---|---|
| Aquaviva · Borgh · Ciṡanova · Dmagnén · Faitèn · Fiurantèin · Mungiardèin · San Marèin Cità · Seravàl |