Wp/qwh/Luzuriaga wamani

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | qwh(Redirected from Wp/qxn/Lusuriaqa wamani)
Wp > qwh > Luzuriaga wamani
Jump to navigation Jump to search
Qarsilaso Pikchu
Tawlli-rahu
Wankash hirka
Willkawahi

Kay wamanita kastilla shimichaw niyan: Provincia de Mariscal Luzuriaga. Lusuriaqa wamani nishqaqa Ankash suyuchawmi, hatun llaqta Piruwchaw. Yurishqa 1956 watachaw, Qhapaq raymi killachaw, 12 qoya. Piruwpa hatun pushaqnin, Manuel A. Odría, hinchi qillqarqan 12541 Apushimita. Kay wamani sharirqan pitsqa distrituwan: Pishqupanpa, Llunpa, Llamaq, Kachka, tsay-yaq Pwaqpanpa wamanichaw hatirayarqan; Yawyata hanchayamurqan Wari wamanipita.

Pushana hinchi rakiy[edit]

Kay wamanipa distrinkunaqam puwaq kayan:

Pishqupanpa[edit]

Kay distritu Piruwan paqta yurirqan 1821 watachaw.

Uma marka / Piqa marka[edit]

Mariskal Lusuriaqa wamanipa uma markanqa: Pishqupanpa. Unay qullanan marka, Inkakuna ñawpan. Kaykunan chayarqan maqakur, awqar. Tsaynawpan intuyaran kunchukukuna, waraskunawan.Wallka watalla qosqokuna tsarayaran. Qipanta shaprasha runakuna yuriyamurqan.Irnando Pisarru Pishqupanpamam charan 1533 watachaw, ayriwa killa, 5 qoya, Kalkuchimaqta hanchashqa; Hawhapa tikramurqan.

Tinkuykuna[edit]

Antipa tinkun Wanuku suyuwan; Uripa, Karlus Fermin Fitskarral wamaniwan; Qontipa, Pwaqpanpa wamaniwan, Yunkay wamanikunawan; Chinchapa, Puwaqpanpa wamaniwan.

Patsa tupuy, ayka tákuq[edit]

730 km² patsatupun.2007 lanu nin: 23 292 takúqkuna, warmikaqkuna, 11 876,[1] 2005 lanuta walkasha kay wamanichu yachaqkuna. Runata yupar tapuyanaq 21 645, tsaykunapita 19 687 rimayan kichwa shimita; tsaynuykarqa pachakñipi yarqun 90,95%;[1] yachaywasi wamrakuna, 5pita 14 watayuq, 6 191 rimayan kichwa shimita, pachakñipi: 28,60%.

Rayanpita, Yawya ayllu, rimayamun radyupa kichwa shimichu.Qawaytili kanmi, Intirnit (Tikrayaway)pis kallanmi, imanu karpis pishimampalla kuyun.

Kaytasi qaway / Kaytapis Rikay[edit]

Hawa tinkikuna[edit]

Pukyukuna[edit]

  1. 1.0 1.1 INEI Piruw, lanu 2007