Wp/nd/Imihlobo yenkomo
Appearance
[1]Inkomo emaNdebeleni ziqakathekile kakhulu. ngoba zithwele impilo yeNdebele ngendlela ezitshiyeneyo:
1. Yenza indoda ibe yindoda emadodeni. Ipha indoda isithunzi.
2. Inkomo ithwele ukudla okuqakathekileyo emaNdebeleni, inyama lochago[2]
3. Yenza imisebenzi eqakathekileyo njengokulima lokuthwala impahla.
4. Ihlangula iNdoda ukuhlenga abantwana, ukulobola, ukuthethela lokuhlawula.
Inkomo zihlelwa ngendlela ezahlukeneyo:
- Ngemibala
- Ngezibanga zokukhula
Ngemibala
| Ibizo lenkomo | Ibonakala ngani? |
|---|---|
| IJOLIKAZI | Yinkomo ebomvu loba emnyama elebala engqineni loba etshobeni. |
| INHLAVUKAZI | Yinkomo ebomvu engelabala njalo ilempondo. |
| INZIMAKAZI | Yinkomo emnyana engelabala njalo impondo. |
| INSIZWAKAZI | Yinkomo emnyama loba ebomvu engelampondo(isigudula) njalo ingelabala. |
| IGANUKAZI | Yinkomo elombala obomvu okungathi buboya bempala. |
| UNSUNDUKAZI | Yinkomo emnyama okungaphumeleliyo, ihamba isiba lombala obomvu ofipheleyo umzimba wonke. |
| INZOTHOKAZI | Yinkomo elombala oyibubende |
| UMDAKAKAZI | Yinkomo elombala ngumdaka ofana lombala wejuba |
| IWASAKAZI | Yinkomo emnyama elamabala amhlophe athe bha! umzimba wonke. Yilolu uhlobo lwenkomo zochago olutholakala esilungwini |
Ngezibanga zokukhula
| Ibizo | Ngenjani? |
|---|---|
| Inkonyane | Lithole lenkomo elisanda kuzalwa |
| ithole | Selilahle ubunkonyane selingakhethwa kubonina lisale lisidla utshani. |
| Iguqa | Lithole eselilikhulu eselimila impondo |
| Ijongosi | Yinkomo enduna eqeda ubuguqa esisebangeni lokuthanjiswa. |
| Ithokazi | Yinkomokazi engakaze izale |
| Inxaha | Yinkomo engathenekanga, eyathenwa isiyinkunzi. |
| Inkabi | Yinkomo enduna etheniweyo. |
| Inkunzi | Yinkomo enduna engathenwanga |
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Special:BookSources/1779001371
- ↑ Ndlovu, Tommy Matshakayile (2001). IMIKHUBA LAMASIKO AMANDEBELE (in Northern Ndebele) (1st ed.). Gweru, Zimbabwe: Mambo Press. pp. 1–202. ISBN 086922624 X.