Wp/mag/लाहौर
| लाहौर لہور ਲਹੌਰ | |
|---|---|
| महानगर | |
| उपनाम: पाकिस्तानके हृदय,[1] | |
| Lua error in Module:Wp/mag/Location_map at line 493: Unable to find the specified location map definition. Neither "Module:Wp/mag/Location map/data/पाकिस्तान लाहौर" nor "Template:Location map पाकिस्तान लाहौर" exists. | |
| निर्देशाङ्क: 31°32′59″N 74°20′37″E / 31.54972°N 74.34361°E | |
| देश | |
| प्रान्त | |
| विभाग | लाहौर |
| मण्डल | लाहौर |
| स्थापना | पहिल आउ ७मा शताब्दीके बीच |
| नगरके रूपमे स्थापना | १०४० |
| मुगल साम्राज्यके अधीन | २७ मई १५८६ |
| महानगरके रूपमे स्थापना | ३ फरवरी १८९० |
| सीट | लाहौर टाउन हॉल |
| अञ्चल | १० |
| सरकार | |
| • प्रकार | महानगरनिगम |
| • अङ्ग | लाहौर महानगरनिगम |
| • महापौर | कौनो नै[2] |
| • उपमहापौर | ९ |
| • उपायुक्त | सैयद मूसा रजा[3] |
| • पुलिस अधिकारी | बिलाल सिद्दीक कामयाना |
| • पञ्जाबसभा | ३० सदस्य |
| क्षेत्रफल | |
| • महानगर | 1,772 किमी2 (684 वर्ग मील) |
| • क्रम | प्रथम (पञ्जाब) द्वितीय (पाकिस्तान) |
| उच्चतम ऊँचाई | 231 मी (758 फीट) |
| न्यूनतम ऊँचाई | 196 मी (643 फीट) |
| जनसङ्ख्या (2023)[6] | |
| • महानगर | १,३०,०४,१३५ |
| • क्रम | प्रथम (पञ्जाब) द्वितीय (पाकिस्तान) २६मा (विश्व) |
| • महानगरीय घनत्व | 7,339/किमी2 (19,010/मील2) |
| • भाषा | |
| • उपभाषा | माझी |
| वासिन्दा | लाहौरी |
| धर्म (२०१७) | |
| • धर्म | |
| समयमण्डल | युटिसि+५ (पामास) |
| डाक कोड | 53XXX – 55XXX |
| दूरभाष कोड | 042[7] |
| वाहन पञ्जीकरण | सूची
|
| जिडिपि (पिपिपि) | $84 अरब (2019)[8][9] |
| अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल | अल्लामा इकबाल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल |
| त्वरित परिवहन | लाहौर मेट्रोबस |
| पुलिस | राजधानी लाहौरी पुलिस |
| विकास प्राधिकरण | लाहौर विकास प्राधिकरण |
| एचडिआइ (२०१८) | ०.८७७[10] (अत्युच्च) · तृतीय |
| वृद्धि | |
| साक्षरता (२०१७) | ८१% |
| राष्ट्रिय सभाके सदस्य | १४ / ३३६
|
| लिङ्गानुपात (२०१७) | ९१२ ♀/१००० ♂ |
| जलवायु | BSh |
| संक्षेपाक्षर | LHR |
| संरक्षक सन्त | दाता गञ्ज बख्श[11][12] |
| जालस्थल | lahore |
| यूनेस्को बिश्व धरोहरस्थल | |
| मानदण्ड | सांस्कृतिक आउ प्राकृतिक: (i)(ii)(iii) |
| सन्दर्भ | 171-002 |
| शिलालेख | 1981 (5मा सत्र) |
| खतरा बर्ष | 2009 |
| क्षेत्र | 36 हे (89 एकड़) |
लाहौर (पञ्जाबी: لہور / ਲਹੌਰ ) पाकिस्तानके प्रदेश पञ्जाबके राजधानी आउ कराचीके बाद पाकिस्तानमे दोसरका सबसे बड़का जनसङ्ख्या वाला नगर हे । एकरा पाकिस्तानके हृदय नामोसे सम्बोधित कैल जाहे काहेकि ई नगरके पाकिस्तानी इतिहास, संस्कृति आउ शिक्षामे अत्यन्त बिशिष्ट जोगदान रहल हे । एकरा अक्सर पाकिस्तान बागके नगरके रूपोमे जानल जाहे । लाहौर नगर रावी आउ बाघा नदीके तटे भारत पाकिस्तान सीमा पर स्थित हे ।
लाहौरके जादेतर स्थापत्य मुगलकालीन एवं औपनिवेशिक ब्रिटिशकालके हे जे अधिकांश आझो सुरक्षित हे । आझो बादशाही मस्जिद, अली हुजविरी शालीमार बाग एवं नूरजहाँ आउ जहाँगीरके मकबरा मुगलकालीन स्थापत्यके उपस्थिती एवं ओकर महत्ताके आभास करवाहे । महत्वपूर्ण ब्रिटिशकालीन भवने लाहौर उच्चन्यायलय जनरल पोस्ट ऑफिस, इत्यादि मुगल एवं ब्रिटिश स्थापत्यके मिश्रित नमूना बनके लाहौरमे उपस्थित हे एवं ई सब महत्वपूर्ण पर्यटकस्थलके रूपमे लोकप्रिय हे ।
मुख्यतौर पर लाहौरमे पञ्जाबीके मातृभाषाके रूपे प्रयोग कैल जा हे हालाँकि उर्दू आउ अङ्ग्रेजियो एहाँ प्रचलनमे हे आउ नौजवानमे लोकप्रिय हे । एहाँ मुख्यरूपसे कालरा सम्प्रदायके लोग निवास करहलथिन । स्वाधीनताके बाद कालरा सम्प्रदाय लाहौरसे भागके दिल्ली गेलै । वरुण कालरो मुख्यरूपसे लाहौरके निवासी हे । ई दिल्लीके रोहिणी इलाकामे बसे हे । लाहौरके पञ्जाबी शैलीके लाहौरी पञ्जाबी के नामोसे जानल जा हे जेकरामे पञ्जाबी आउ उर्दूके सुन्दर मिश्रण होवहे । १९९८ के जनगणना अनुसार नगरके जनगणना लगभग ७ लाख आँकल गेलै हल जेकर जून २००६ मे १० लाख होवेके गणना कैल गेलै हल ।[13] ई अनुमानके अनुसार लाहौर दक्षिण एशियामे पचमा सबसे बड़ जनसङ्ख्या वाला एवं दुनियामे २३मा सबसे बड़ जनसङ्ख्या वाला नगर हे ।
टिप्पणी
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "Landing in the heart of Pakistan". द एक्सप्रेस ट्रिब्यून. 9 August 2015. मूलसे 23 अप्रैल 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 22 अप्रैल 2021.
- ↑ "Local govts term ends today". Dawn. 31 December 2021. मूलसे 5 जनवरी 2022 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 5 जनवरी 2022.
- ↑ "Deputy Commissioners | Lahore". lahore.punjab.gov.pk. मूल से 13 अप्रैल 2025 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 मार्च 2025.
- ↑ "Punjab Portal". Government of Punjab. मूल से 25 June 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 July 2014.
- 1 2 "Lahore topographic map, elevation, terrain". Topographic maps (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-05-01.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Announcement of Results of 7th Population and Housing Census-2023 (Punjab province)" (PDF). पाकिस्तान साङ्ख्यिकी ब्यूरो. 5 अगस्त 2023. अभिगमन तिथि 24 नवम्बर 2023.
- ↑ "National Dialing Codes". पाकिस्तान दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड. मूल से 3 सितम्बर 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 अगस्त 2014.
- ↑ "Pakistan: 4 Top Cities". The Business Year. 2020-10-16. मूलसे 20 November 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2021-11-25.
- ↑ "[Home page]". www.finance.gov.pk. वित्त विभाग - पाकिस्तान सरकार. मूल से 6 मार्च 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 मार्च 2023.
- ↑ "Inclusive growth and human development". UNDP. अभिगमन तिथि 2024-11-07.
- ↑ "LAHORE: The patron saint of Lahore". DAWN.COM. 2004-04-11. अभिगमन तिथि 2024-11-17.
- ↑ "Hazrat Data Gunj Bukhsh (RA), Lahore". Auqaf and Religious Affairs Department. मूल से 10 जनवरी 2025 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 मार्च 2025.
- ↑ आधिकारिक प्रोफाईल: लाहौरके भूगोल
Archived 2008-04-16 at the वेबैक मशीन , लाहौर प्रशासन । १९ सितम्बर, २००७ पुनःप्राप्त ।