Jump to content

Wp/mag/लाहौर

From Wikimedia Incubator
< Wp | mag
Wp > mag > लाहौर
लाहौर
لہور
ਲਹੌਰ
महानगर
लाहौरके झण्डा
उपनाम: 
पाकिस्तानके हृदय,[1]
Lua error in Module:Wp/mag/Location_map at line 493: Unable to find the specified location map definition. Neither "Module:Wp/mag/Location map/data/पाकिस्तान लाहौर" nor "Template:Location map पाकिस्तान लाहौर" exists.
निर्देशाङ्क: 31°32′59″N 74°20′37″E / 31.54972°N 74.34361°E / 31.54972; 74.34361
देश पाकिस्तान
प्रान्त पञ्जाब
विभागलाहौर
मण्डललाहौर
स्थापनापहिल आउ ७मा शताब्दीके बीच
नगरके रूपमे स्थापना१०४०
मुगल साम्राज्यके अधीन२७ मई १५८६
महानगरके रूपमे स्थापना३ फरवरी १८९०
सीटलाहौर टाउन हॉल
अञ्चल१०
सरकार
  प्रकारमहानगरनिगम
  अङ्गलाहौर महानगरनिगम
  महापौरकौनो नै[2]
  उपमहापौर
  उपायुक्तसैयद मूसा रजा[3]
  पुलिस अधिकारीबिलाल सिद्दीक कामयाना
  पञ्जाबसभा३० सदस्य
क्षेत्रफल
  महानगर
1,772 किमी2 (684 वर्ग मील)
  क्रमप्रथम (पञ्जाब)
द्वितीय (पाकिस्तान)
उच्चतम ऊँचाई231 मी (758 फीट)
न्यूनतम ऊँचाई196 मी (643 फीट)
जनसङ्ख्या
 (2023)[6]
  महानगर१,३०,०४,१३५
  क्रमप्रथम (पञ्जाब)
द्वितीय (पाकिस्तान)
२६मा (विश्व)
  महानगरीय घनत्व7,339/किमी2 (19,010/मील2)
  भाषा
  उपभाषा
माझी
वासिन्दालाहौरी
धर्म (२०१७)
  धर्म
समयमण्डलयुटिसि+५ (पामास)
डाक कोड
53XXX – 55XXX
दूरभाष कोड042[7]
वाहन पञ्जीकरण
जिडिपि (पिपिपि)$84 अरब (2019)[8][9]
अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलअल्लामा इकबाल अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल
त्वरित परिवहनलाहौर मेट्रोबस
पुलिसराजधानी लाहौरी पुलिस
विकास प्राधिकरणलाहौर विकास प्राधिकरण
एचडिआइ (२०१८)०.८७७[10] (अत्युच्च) · तृतीय
वृद्धिबृद्धि 8.06%
साक्षरता (२०१७)८१%
राष्ट्रिय सभाके सदस्य
१४ / ३३६
लिङ्गानुपात (२०१७)९१२ /१०००
जलवायुBSh
संक्षेपाक्षरLHR
संरक्षक सन्तदाता गञ्ज बख्श[11][12]
जालस्थलlahore.punjab.gov.pk
यूनेस्को बिश्व धरोहरस्थल
मानदण्डसांस्कृतिक आउ प्राकृतिक:  (i)(ii)(iii)
सन्दर्भ171-002
शिलालेख1981 (5मा सत्र)
खतरा बर्ष2009
क्षेत्र36 हे (89 एकड़)
Wp/mag/लाहौर पृथ्वीपर अवस्थित
धरती पर Wp/mag/लाहौर ।

लाहौर (पञ्जाबी: لہور / ਲਹੌਰ ) पाकिस्तानके प्रदेश पञ्जाबके राजधानी आउ कराचीके बाद पाकिस्तानमे दोसरका सबसे बड़का जनसङ्ख्या वाला नगर हे । एकरा पाकिस्तानके हृदय नामोसे सम्बोधित कैल जाहे काहेकि ई नगरके पाकिस्तानी इतिहास, संस्कृति आउ शिक्षामे अत्यन्त बिशिष्ट जोगदान रहल हे । एकरा अक्सर पाकिस्तान बागके नगरके रूपोमे जानल जाहे । लाहौर नगर रावी आउ बाघा नदीके तटे भारत पाकिस्तान सीमा पर स्थित हे ।

लाहौरके जादेतर स्थापत्य मुगलकालीन एवं औपनिवेशिक ब्रिटिशकालके हे जे अधिकांश आझो सुरक्षित हे । आझो बादशाही मस्जिद, अली हुजविरी शालीमार बाग एवं नूरजहाँ आउ जहाँगीरके मकबरा मुगलकालीन स्थापत्यके उपस्थिती एवं ओकर महत्ताके आभास करवाहे । महत्वपूर्ण ब्रिटिशकालीन भवने लाहौर उच्चन्यायलय जनरल पोस्ट ऑफिस, इत्यादि मुगल एवं ब्रिटिश स्थापत्यके मिश्रित नमूना बनके लाहौरमे उपस्थित हे एवं ई सब महत्वपूर्ण पर्यटकस्थलके रूपमे लोकप्रिय हे ।

मुख्यतौर पर लाहौरमे पञ्जाबीके मातृभाषाके रूपे प्रयोग कैल जा हे हालाँकि उर्दू आउ अङ्ग्रेजियो एहाँ प्रचलनमे हे आउ नौजवानमे लोकप्रिय हे । एहाँ मुख्यरूपसे कालरा सम्प्रदायके लोग निवास करहलथिन । स्वाधीनताके बाद कालरा सम्प्रदाय लाहौरसे भागके दिल्ली गेलै । वरुण कालरो मुख्यरूपसे लाहौरके निवासी हे । ई दिल्लीके रोहिणी इलाकामे बसे हे । लाहौरके पञ्जाबी शैलीके लाहौरी पञ्जाबी के नामोसे जानल जा हे जेकरामे पञ्जाबी आउ उर्दूके सुन्दर मिश्रण होवहे । १९९८ के जनगणना अनुसार नगरके जनगणना लगभग ७ लाख आँकल गेलै हल जेकर जून २००६ मे १० लाख होवेके गणना कैल गेलै हल ।[13] ई अनुमानके अनुसार लाहौर दक्षिण एशियामे पचमा सबसे बड़ जनसङ्ख्या वाला एवं दुनियामे २३मा सबसे बड़ जनसङ्ख्या वाला नगर हे ।

टिप्पणी

[edit | edit source]
  1. लाहौरके सबसे ऊँच स्थान भीत्तीनगर हे[5]

सन्दर्भ

[edit | edit source]
  1. "Landing in the heart of Pakistan". द एक्सप्रेस ट्रिब्यून. 9 August 2015. मूलसे 23 अप्रैल 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 22 अप्रैल 2021.
  2. "Local govts term ends today". Dawn. 31 December 2021. मूलसे 5 जनवरी 2022 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 5 जनवरी 2022.
  3. "Deputy Commissioners | Lahore". lahore.punjab.gov.pk. मूल से 13 अप्रैल 2025 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 मार्च 2025.
  4. "Punjab Portal". Government of Punjab. मूल से 25 June 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 7 July 2014.
  5. 1 2 "Lahore topographic map, elevation, terrain". Topographic maps (अङ्ग्रेजी मे). अभिगमन तिथि 2024-05-01.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
  6. "Announcement of Results of 7th Population and Housing Census-2023 (Punjab province)" (PDF). पाकिस्तान साङ्ख्यिकी ब्यूरो. 5 अगस्त 2023. अभिगमन तिथि 24 नवम्बर 2023.
  7. "National Dialing Codes". पाकिस्तान दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड. मूल से 3 सितम्बर 2014 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 28 अगस्त 2014.
  8. "Pakistan: 4 Top Cities". The Business Year. 2020-10-16. मूलसे 20 November 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 2021-11-25.
  9. "[Home page]". www.finance.gov.pk. वित्त विभाग - पाकिस्तान सरकार. मूल से 6 मार्च 2023 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 6 मार्च 2023.
  10. "Inclusive growth and human development". UNDP. अभिगमन तिथि 2024-11-07.
  11. "LAHORE: The patron saint of Lahore". DAWN.COM. 2004-04-11. अभिगमन तिथि 2024-11-17.
  12. "Hazrat Data Gunj Bukhsh (RA), Lahore". Auqaf and Religious Affairs Department. मूल से 10 जनवरी 2025 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 13 मार्च 2025.
  13. आधिकारिक प्रोफाईल: लाहौरके भूगोल
    Archived 2008-04-16 at the वेबैक मशीन , लाहौर प्रशासन । १९ सितम्बर, २००७ पुनःप्राप्त ।