Wp/mag/फ्रान्स
फ्रान्सीसी गणराज्य République française | |
|---|---|
ध्येय वाक्य: "स्वाधिनता, समानता, बन्धुत्व" | |
| राजधानी आउ सबसे बड़का नगर | पेरिस 48°51′N 2°21′E / 48.850°N 2.350°E |
| आधिकारिकभाषा | फ्रान्सीसी |
| नृजातीय समूह (2021) |
|
| धर्म |
|
| निवासीनाम | फ्रान्सीसी |
| सरकार | एकीय अर्द्ध अध्यक्षीय गणराज्य |
| इमैनुएल मैक्रो | |
• प्रधानमन्त्री | सेबेस्टियन लेकोर्नु |
• सीनटके राष्ट्रपति | जेरार्ड लार्चर |
• राष्ट्रसभाके राष्ट्रपति | याएल ब्राउन-पीवे |
| विधानमण्डल | संसद् |
• उच्चसदन | सीनेट |
• निम्नसदन | राष्ट्रिय परिषद |
| गठन | |
• वेरूनके सन्धि | 10 अगस्त 843 |
| 22 सितम्बर 1792 | |
| 4 अक्टूबर 1958 | |
| क्षेत्रफल | |
• कुल | 632,702.3 किमी2 (244,287.7 वर्ग मील) (बाहरी क्षेत्रोके साथ)[1] (४२मा) |
• जलक्षेत्र (%) | 0.86[2] |
| जनसङ्ख्या | |
• | |
• जनगणना वर्ष | 2025 |
• जनघनत्व[4] | 122/किमी2 (316.0/मील2) |
| जिडिपि (पिपिपि) | 2024 प्राक्कलन |
• कुल | |
• प्रतिव्यक्ति | |
| जिडिपि (साङ्केतिक) | 2024 प्राक्कलन |
• कुल | |
• प्रतिव्यक्ति | |
| माविसू (2022) | अत्युच्च · २८मा |
| मुद्रा | यूरो (€) (EUR) CFP फ्रैङ्क (XPF) (प्रशान्त महासागर पर क्षेत्रला) |
| समय मण्डल | युटिसि+२ (मयूस) |
| युटिसि+२ (मयूग्रीस) | |
| दूरभाष सङ्केत | +33 |
| आइएसओ ३१६६ सङ्केत | FR |
| इण्टरनेट टिएलडि | .fr[7] |
फ्रान्स (आधिकारिक नाम फ्रान्स गणराज्य ; फ्रान्सीसी: République française ) पच्छिम यूरोपमे स्थित एगो देश हे किन्तु एकर कुछ भूभाग संसारके अन्य भागोमे हे । पेरिस एकर राजधानी हे । ई यूरोपीयसङ्घके सदस्य हे । ई उत्तरदने बेल्जियम्, लक्जमबर्ग, पूरुबदने जर्मनी, स्विट्जरलैण्ड, इताली, दक्खिनपच्छिदने स्पेन, पच्छिदने आन्ध्रमहासागर, दक्खिनदने भूमध्यसागर आउ उत्तरपच्छिदने इङ्ग्लिश चैनल द्वारा घिरल हे । ई प्रकार एह तीनदने सागरसे घेराएल हे ।
लौहयुग खनि अखनिके महानगरीय फ्रान्सके कैटलिकसे आएल गाल्स अपन निवास स्थान बनौलकै । रोम ५२ ईसा पूर्वमे ई क्षेत्र पर कब्जा कर लेल गेलै । फ्रान्स, गत मध्ययुगमे सौ वर्षके युद्ध (१२२७ से १४५३) मे अपन जीतके साथे राज्य निर्माण आउ राजनैतिक केन्द्रीकरणके मजबूत करेके बाद एक प्रमुख यूरोपीय शक्तिके रूपमे उभरलै । पुनर्जागरण खनि फ्रान्सीसी संस्कृति विकसित भेलै आउ एक वैश्विक औपनिवेशिक साम्राज्य स्थापित भेलै जे २०मा शताब्दी तक दुनियाके दोसर सबसे बड़ हलै । १६मा शताब्दीमे एहाँ कैथोलिक आउ प्रोटेस्टेण्ट (ह्यूजेनोट्स) के बीच धार्मिक नागरिक युद्धके वर्चस्व रहलै । फ्रान्स लुइ चौदहमाके शासनमे यूरोपके प्रमुख सांस्कृतिक, राजनीतिक आउ सैन्य शक्ति बनके उभरलै । १८मा शताब्दीके अन्ते फ्रान्सीसी क्रान्ति पूर्ण राजशाहीके उखाड़ देलकै आउ आधुनिक इतिहासके सबसे पुरान गणराज्यमे से एकके स्थापित कैलकै, साथे मानव आउ नागरिकके अधिकारके घोषणाके प्रारूपके मसौदा तैयार कैलकै, जेकि आजतक राष्ट्रके आदर्शके व्यक्त करहे । ऐतिहासिक रूपे देश साम्राज्यवादी युग खनि अपन उपनिवेशमे नीति फ्रान्सिकरणके पालन कैलकै ।
१९मा शताब्दीमे नेपोलियन ओहाँके सत्ता हथियाके पहिले फ्रान्सीसी साम्राज्यके स्थापना कैलकै । एकरा बादके नेपोलियन युद्धे वर्तमान यूरोप महाद्वीपीयके स्वरुपके आकार देलकै । साम्राज्यके पतनके बाद फ्रान्समे १८७० मे तृतीय फ्रान्सीसी गणतन्त्रके स्थापना भेलै । हालाँकि आवेवाला सब सरकार लचरे अवस्थामे रहलै । फ्रान्स प्रथम विश्वयुद्धमे एक प्रमुख भागीदार हलै जने ऊ विजयी भेलै आउ द्वितीय विश्वयुद्धमे मित्रराष्ट्रमे से एक हलै किन्तु १९४० मे धुरी शक्तिके कब्जामे आ गेलै । १९४४ मे अपन मुक्तिके बाद चौथा फ्रान्सीसी गणतन्त्रके स्थापना भेलै जेकरा बादमे अल्जीरिया युद्ध खनि पुनः भङ्ग कर देल गेलै । पचमा फ्रान्सीसी गणतन्त्र, चार्ल्स डि गॉलके नेतृत्वमे १९५८ मे बनावल गेलै आउ आझो ई कार्यरत हे । अल्जीरिया आउ लगभग सब अन्य उपनिवेश १९६० के दशकमे स्वतन्त्र हो गेलै पर फ्रान्सके साथे एकर घनिष्ठ आर्थिक आउ सैन्य सम्बन्ध आझो कायम हे ।
फ्रान्स लम्बा समयसे कला, विज्ञान आउ दर्शनके एक वैश्विक केन्द्र रहलै हे । एहाँ पर यूरोपके चौथा सबसे ज्यादा सांस्कृतिक यूनेस्को विश्व धरोहर स्थल मौजूद हे आउ दुनियामे सबसे अधिक, सालाना लगभग ८.३ करोड़ विदेशी पर्यटकके मेजबानी करहे । फ्रान्स एक विकसित देश हे जेकि जिडिपि मे दुनियाके सतमा सबसे बड़ अर्थव्यवस्था आउ क्रय शक्ति समतामे नौमा सबसे बड़ हे । कुल घरेलू सम्पदाके सन्दर्भमे ई दुनियामे चौथा स्थान पर हे । फ्रान्सके शिक्षा, स्वास्थ्य देखभाल, जीवन प्रत्याशा आउ मानव विकासके अन्तर्राष्ट्रिय रैङ्किङ्गमे बेस प्रदर्शन हे । फ्रान्स विश्वके महाशक्तिमे से एक हे । वीटोके अधिकार आउ एक आधिकारिक परमाणु हथियार सम्पन्न देशके साथहीँ ई संयुक्तराष्ट्र सुरक्षा परिषदके पाँच स्थायी सदस्यमे से एक हे । ई यूरोपीय सङ्घ आउ यूरोजोनके एक प्रमुख सदस्यीय राज्य हे । ई जी८, उत्तरी अटलाण्टिक सन्धि सङ्गठन (नाटो), आर्थिक सहयोग आउ विकास सङ्गठन (ओइसिडि), विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्ल्युटिओ) आउ ला फ्रैङ्कोफोनीहुँके सदस्य हे ।
एकरो देखी
[edit | edit source]सन्दर्भ
[edit | edit source]- ↑ "Comparateur de territoires: France entière et France métropolitaine [Superficie en 2021, en km²]". www.insee.fr (फ्रान्सीसी मे). आइएनएसइइ. 9 जनवरी 2025. अभिगमन तिथि 25 जनवरी 2025.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ "Surface water and surface water change". आर्थिक सहयोग आउ विकास सङ्गठन (ओइसिडि). मूलसे 24 मार्च 2021 के पुरालेखित. अभिगमन तिथि 11 October 2020.
- ↑ "Estimation de la population au 1ᵉʳ Janvier 2025 - Séries par région, département, sexe et âge". www.insee.fr (फ्रान्सीसी मे). आइएनएसइइ. 14 जनवरी 2025. अभिगमन तिथि 26 जनवरी 2025.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ खाली महानगरीय फ्रान्स
- 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (France)". www.imf.org. अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष. 22 अक्टूबर 2024. अभिगमन तिथि 22 अक्टूबर 2024.
- ↑ "Human Development Report 2023/24" (PDF) (अङ्ग्रेजी मे). संयुक्तराष्ट्र विकास कार्यक्रम. 13 मार्च 2024. प॰ 288. मूलसे 13 मार्च 2024 के पुरालेखित (PDF). अभिगमन तिथि 13 मार्च 2024.Wp/mag/सीएस१ रखरखाव: नामालूम भाषा (link)
- ↑ .fr के इलावा फ्रान्सीसी प्रवासी विभाग आउ क्षेत्रमे प्रयुक्त इण्टरनेट टिएलडि: .re, .mq, .gp, .tf, .nc, .pf, .wf, .pm, .gf and .yt. फ्रान्स यूरोपीय सङ्घके अन्य सदस्यके साथ .eu के प्रयोग करहे । .cat डोमेनके प्रयोग कॉल्टन बोलेवाला क्षेत्रमे कैल जा हे ।