Wp/lua/Sarah Bernhardt

Sarah Bernhardt (Paris,ngondu wa dikumi 1844 - Paris,26 ngondu mwisatu 1923) udi mukaji wa mu ditunga dia Mfwàlànsa. Udi muangatshibue bu umue wa ku bakaji ba mu France banene ba mu bidimu bia 1800 ne ku ntuadijilu kua bidimu bia 1900.
Udi mubikila kudi Victor Hugo ne: "Dîyi dia ngolu," kadi kudi bakuabu kabidi ne: "Mukalenge mukaji" anyi mene "Mukalenga mukaji wa nzubu wa manaya," udi umueneka bu umue wa ku bafundi ba malu a kanyinganyinga banene ba mu France ba mu bidimu ebi bia 1800. "Mutôtu" wa kumpala wa pa buloba bujima, uvua muenji wa manaya wa kumpala uvua muenze ngendu ya ditshimuna mu matunga atanu, ne Jean Cocteau wakamufundila tshiambilu tshia "tshintu tshia tshijila".
Sarah Bernhardt uvua muledibue mu dia matuku 22 ngondo wa dikumi mu 1844, mu Paris, ku nzubu kua muledi Charlotte Clémence Collé, uvua mu 5 Place de l'École-de-Médecine (tshivua kumpala tshitupa tshia 11), muaba uvua mujimine ku ndekelu kua bidimu bia 1900 ne dibaka dia École-de-Médecine de Médecine.
Mamuende, Judith-Julie Van Hard[n 1] (1821-1876), uvuabu babikila ne: "Youle" (mu tshiena-Allemand tshia Julie), uvua nsongakaji muena Yuda wa mu tshimenga tshia Amsterdam, muana wa muena Pays-Bas uvua wenza ngendu mupanyi wa bintu bia manaya ne mamuende muena Allemagne; wakanji kuenza mudimu wa dienza bilamba mu Le Havre, pashishe kuluaye muena mudimu wa bakaji mu Paris, ndekelu wa bionso wakangata dîna dia Julie Bernhardt.
Tatu wandi, Édouard Viel (1819-1857), uvua mumanyi wa mikenji wa mu Le Havre, muntu muimpe kumona ne muena tshinyangu munene. Bakamuela mu buloko mu 1855 bua dishima dia makuta ne wakafua matuku makese pashishe mu Pisa. Bu muvua Sarah usokoka misangu yonso bumuntu bua tatuende, bantu kabavua bamanye bualu ebu mutantshi mule to. Nansha mudi bamue ba kamona kamba ba matuku etu aa bakula bua "V muimpe kumona." anyi udi ufila lungenyi lua ndelanganyi ya bena Norman.
Bimanyinu ebi biakambuluisha bua kujadika bimpe menemene ntuadijilu wa muenji wa manaya mu 2022 ku diambuluisha dia dipeta dia mukanda wa diledibua wa mu 1857, mukanda uvua mamuende mumulombe pa lufu lua Édouard, ne ditekemena dia kupeta bumpianyi bua muanende wa bakaji.
Bu muvuabi kabiyi bimanyike bua dibutuka dia mikanda ya maàlu a tshidiîdi mu 1871, dituku dia diledibua dia Sarah Bernhardt divua dikokangana mutantshi mule ne bavua mene bateka mu tshilema mu dia matuku 25 ngondo wa dikumi 1844, pa tshimanyinu tshia tshivulukilu tshivuabu balamike ku Rue de l'École-de-Médecine.
Mêna makuabu adibu batele adi bu mudi Rue Saint-Honoré—ku 32 anyi 265—anyi 22 Njila wa Michodière
Mianda ya moyì wa muntu
[edit | edit source]
Muledjibua ne djîna dia Henriette-Marie-Sarah Bernardt mu tshimenga tshia Paris.
Mafundu
[edit | edit source]- Dans les nuages - Impressions d'une chaise, éd. Charpentier, Paris, 1878
- L'Aveu, drame en un acte en prose, 1888
- Adrienne Lecouvreur, drame en six actes, 1907