Jump to content

Wp/krl/Vincent van Gogh

From Wikimedia Incubator
< Wp | krl
Wp > krl > Vincent van Gogh
Van Goghin omakuva taiteilijana

Vincent Willem van Gogh (šyntyn 30. kevätkuuta 1853 Zundert, Pohjois-Brabant, Hollanti, kuollun 29. heinäkuuta 1890 Auvers-sur-Oise, Val-d'Oise, Ranška) oli hollantilaini taitomualari.

Van Goghin maalauštyylin tunnuselementtilöinä ollah huomionkiinnittäjät värit, voimallini harjankäyttö ta reunalla rajoitetut muodot.

Taiteilijana Van Gogh oli šuurešša ošašša iče opaštun. Uran alušvuosina Van Gogh eli Alankomaissa, missä hiän piirušti ta maalaili enimmäkši maalaukšie omissa töissäh. Hiän muutti Ranskalah vuotena 1886 ta šamalla hänen väripalettih tuli kirkkahie värijä aiempien harmahien šijah. Van Gogh luati läššä 900 maalaukšie ta 1 100 piirrokšie kymmenvuotisella taiteilijaurallaan. Jälgimäisinä vuosina hiän läsi mielentervehyššä ta lopulta rupesi tappamah iččieh.

Varhaini elämä

[edit | edit source]

Lapšuš

[edit | edit source]

Vincent Willem van Gogh šynty 30. pakkaskuuta 1853 Groot Zundertin kyläššä Alankomaissa Pohjas-Brabantissa lähellä Belgian rajua. Hiän oli Theodorus van Goghin ta Anna Cornelia Carbentusin kuuvven lapšen perehen enšimmäini lapši. Vincentin tuatto ta ukko oltih molommat pappija. Tuatto oli luontehellah kova ta muamo aikalaisien mukah "liikuttava ihmini". Van Goghin šuku kuului niin šanotulla Groningenin puolueheh, hollantilaiseh reformatijoh kirikön vapaamieliseh šiipah.

Vinsantin kolme tuattuo oltih menestyksekkäitä taidehkauppiehie. Siskoista tärkeimpänä Vincentin elämäššä tuli myöhemmin nellä vuotta nuorempi Theo van Gogh. Tasan vuosi ennein Vinsentin šyntymyä pereheh oli šyntyn kuollehena poika, kumpasella oli annettu nimi niin ni Vincent Willem. Lapšena Vincentin niise piti kävellä joka pyhäpäivä hautakiven ohi, kumpasešša oli hänen nimi ta šyntymäpäivä.

16-vuotisena alottih hänen ammatilliset ruavot Gupil and Co -taideh-kauppafirmašša, kunne hänet työnsi diädö. Še oli tärkie etappi: Haagissa, Lontošša ta Pariisissa ruatuo Vincent šuati šyväimmät tiijot klassisešta ta nykyaikaisešta maalaukšešta. Kuitenki kauppumiehen ura mureni hänen vaikehan luontehen ta enšimmäisen onnettoman rakkahuon takie Lontošša hänen emännän tyttärellä Ursula Loyerilla. Hiän rupesi tylyttämäh asiakkahilla šanojen, jotta taidehta ei šua myyvvä kuin tavarua, ta lopulta hänet irtisanottih. Tämä epäonnistumini työnsi hänet uskonnolliseh fanatistih, šentäh kun hiän piätti aštuo tuaton jälkeh.

Hollantilaini aika (1880-1885)

[edit | edit source]

Ennein kuin otti kištua käsih, hiän yritti tulla opaštajakši ta šanelumiehekši. Šuurimpana koetukšena oli Boriinašša - Belgijan köyhäššä louhijapiirissä - vietetty aika. Šielä Vincent ruato missionerina, anto köyhillä omie vuatteita ta ruokua, muatti ladun lattiella ta laškeutu kaivokših. Hänen iččenäisen uhrautumini pöläššytti kirikön johtajie, kumpaset piettih šemmoista käyttäytymistä liijakši ta otettih häneltä šana pois. Juuri täššä kaikkie aloitukšie totaalisella kolaššukšešša, 27-vuotisena vuotena, muokattu ta köyhä Vincent ymmärti, jotta hänen toven Jumalan ta ihmisien palvelukšen voipi olla piirušša.

"Kartohkan šyöjät"

Hiän piirušti talonpoikie, kuvajie ta muankaivajie, starautuen šanomah ei ulkokuoren kaunehutta, vain tosišanomua heijän väköväštä ruavošta. El'i hiän šiih aikah Ettenissä, Haagissa ta N'uänenissa, kon'fliktoi aina perehen kera. Haagissa hiän yritti peruštua perehen synnyttäjällä katunaisešša Sin Hornikilla, mi šynnytti škandaalin ta eron šukulaisien kera. Näijen viijen vuuvven tulokšena tultih "Kartohkan šyöjät" -mal'l'a, kumpani on kirjutettu karkeilla maskoilla tummissa sävyissä, kumpaista taiteilija iče piti omana enšimmäisenä vakavana työnä, kumpani tovistau hänen taitoa ihmisien käršimykšien šiirtämiseššä.

Vuotena 1886 Vincent muutti Pariisih Theo-veljen luo, ta tämä etappi pyyhki hänen entisen "muallisen" tavan. Impressionistien vaikutukšella hiän kieltäyty mustaisista väreistä, rupesi tutkimah kontrastien teorijua ta kiinnoštu japanilaisih kaiverrokših. Pariisi väsytti häntä loputtomilla kiistoilla kahvilahissa ta absintien pahoinpiettämiseštä, šentäh vuotena 1888 hiän pakeni šuveh, Arlih. Täššä alko hänen "kulta-aikakauši": hiän piirušti tauluja päivällä, luati ciklijä, kumpasissa oli aurinkolehtie, kukkijie puutarhoja ta valoisie yöterasseja. Tämä aika loppui tragiekalla - Gaugin tulolla, riitellä, leikata korva ta enšimmäini vakava mielettömyšisku.

Jälgimäiset kakši elinvuotista mäntih taistelua tautija vaštah. Saint-Rémy-lääkäripaikalla hiän oli omavaltaisella valvonnalla, missä hänellä annettih lupa piiruštua puutarhašša ta erilliseššä huonehissa. Juuri šiinä hänen kiššän alla piäštih piäššäkši vikkelinmuotoiset maisemat, kumpaset heijytettih hänen šiämeštä ollun šuruo. Viimesenä piätökšenä oli Over-sur-Ouas vuotena 1890, missä tohtori Gašén kaččošša hiän vietti omie viimesie 70 päivyä, kirjuttaen šiinä lyhyššä ajašša 80 kankašta. Šen lopušša kaikki ammuttih pellošša ta hil'l'aini kuoloma Theon käsissä, kumpani eli velliä vain puoli vuotta.

Piä kuvat

[edit | edit source]
VanGoghin tähtiö
Vincent Willem van Gogh 127