Wp/kiu/Qeseo pêrabeste

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | kiuWp > kiu > Qeseo pêrabeste
Jump to navigation Jump to search

Ebe senê u çend qedya, dı qesa ra, jü qeseo de bino xoser peyda beno u be na rae jü qeseo perabesti netica de maneno?, nêtê nê nustey cewabê na perse daena. İta ez qesanê pêrabestiya ra teyna nama1 u sıfeta sera vınden.

Se ke cêr de be şema ki amo daene, qeseo verên ca ca ya name, sıfet, zerf, hurendnameo racêrae, ya ki namê amorio. Düştê nêde, qeseo dıdine ya name, koka waxtqesiya modusê waştene, koka waxtqesiya waxtê nıkay, sıfetê waxtqesiyê waxtê veri, ya ki sıfeto.

1. Netica qeseê pêrabesti: name[edit | edit source]

1. name

  • + 1.name
  • + 2.modusê waştene
  • + 3.koka waxtê nıkay
  • + 4.sıfetê w.qeseê waxtê veri
  • + 5.sıfet

2. sıfet

  • + 1.name
  • + 2.sıfetê w.qeseê waxtê veri
  • + 3.sıfet
  • + 4.modusê waştene = name

3. zerf

  • + 1.name
  • + 2.modusê waştene

4. hurendnameo racêrae

  • + name

5. amare

  • + name


1.1.1. name + name = name

xal Onkel(mütterlicher seits)'; dayı + cêniye Frau; kadın = xalcêni(ye) Frau des Onkels; yenge, dayının eşi

bıra Bruder; kardeş + çêna Tochter; kız çocuğu = bıraçêna Nichte; (kız) yeğen

her/har Esel; eşek + goş/guş Ohr; kulak = harguş Hase; tavşan

dest Hand; el + bıra Bruder; kardeş = destbıra Blutsbruder; kankardeş

çê/kê Haus; ev + ber Tür; kapı = çêber/kêber Haustür; kapı

qene Hintern; kıç + aste Knochen; kemik = qenaste Steißbein; kuyruk kemiği

dele Hündin; dişi köpek + verg Wolf; kurt = deleverge Wölfin; dişi kurt

çım Auge; göz+ siaiye Schwarzheit; siyahlık = çımsiaiye/çımesiaiye Neid, Nichtwohlwollen; istememezlik, çekemezlik

pırnıke Nase; burun + qulınge Kranich; turna = pırnıkqulıng Hakennase; gagaburun

Gesicht; yüz, çehre + huyaiş Lachen; gülüş = rühuyaiş Liebensswürdigkeit, Freundlichkeit; güleryüz

pare/bare Anteil; pay + bıra Bruder; (erkek) kardeş = parebıra/barebıra Partner; ortak

lew Lippe; dudak + her Esel; eşek = lewher/leweher Mensch mit Hängelippen; dudakları sarkık ve kalın olan kişi

can Leben, Seele; can + weşiye Wohlsein; sağlık = canweşiye Gesundheit; can sağlığı

'dest Hand; el + arê Mühle; değirmen = destarê /dıstari Handmühle; el değirmeni

sere Kopf; baş, kafa + dec Schmerz; ağrı = seredec Kopfschmerzen; baş ağrısı

ser über, Haupt; baş, üst + mian die Mitte; orta, merkez = sermian Oberhaupt ; yönetici, reis

ser über, Haupt; baş, üst + pale Feldarbeiter; ırgat = serpale Anführer der Feldarbeiter; ırgat başı

ser über, Haupt; baş, üst + govende Rundtanz; halay = sergovend Anführer beim Rundtanz; halay başı

ser über, Haupt; baş, üst + beriye Bringer; götüren = serberiye Anführer beim Rundtanz; halay başı

ser über, Haupt; baş, üst + ber Tür; kapı = serber obere Türkante; eşiğin karşısına düşen üst kısım

ğızale glimmende Asche; köz + boe Geruch; koku = ğızalboe Geruch brennender Haare; yanık saçın kokusu

lıve Lammwolle; kuzunun yünü + boe Geruch; koku = lıvboe Geruch brennder Wolle oder Stoff, Kleidung; yanık yün ve elbise kokusu

sole Salz; tuz + sale oben und unten abgeflachter kleiner Stein; yassı, ince ve düz olan küçük taş = solesale/solesane Stein auf dem der Salz für die Schafe und Ziegen gestreut wird; koyu ve kuzuların için ütüne tuz serpilen taş

dest Hand; el + nımac Gebetsübung; namaz = destnımac/destmac rituelle Waschung bzw. Reinigung; abdest

gude topak, dürüm; Ballen(Teig) + vewre Schnee; kar = gudvewre Schneeball; kar topu

qatır Maultier; katır leyr junges Tier; hayvan yavrusu = qatırleyr junges Maultier; yavru katır

tire Pfeil, Nudelholz; ok, oklava + roc Sonne; güneş = tirice/tirêjı Sonnenstrahl; güneş ısını

tire Pfeil, Nudelholz; ok, oklava + mar Schlange; yılan = tiremare aalartiges Tier; yılanbalığına benzeyen bir hayvan türü

tire Pfeil, Nudelholz; ok, oklava + keman/kevan Bogen(Waffe); yay tirkeman Pfeil u Bogen; ok ve yay

vêre Bauch; karın + her Esel; eşek = vêreher Vielfraß; obur


1.1.2. name + modusê waştene (koka subjontifi) = name

mal Eigentum; varlık + wer < modusê waştene: werdene(essen; yemek) = malwer Ausnutzer, Plünderer; sömürücü, yağmacı

goni Blut; kan + wer < modusê waştene: werdene (essen; yemek) = goniwer grausamen Menschen; hunhar, kaniçici

derd Sorge; dert + wer < modusê waştene: werdene (essen; yemek) = derdwer Trübsal und Leid durchmachende Person; çilekeş

lekaş gebrauchte Schuhe; eski ayakkabı + wer < modusê waştene: (essen; yemek) = lekaşwer Person, die sich mit Gerümpel ausgibt bzw. damit auskommt; eski püskü eşyalarla geçimini sağlayan kisi

qab Gefäß, Schüssel; kap + lis/lês < modusê waştene: listene (lecken; yalamak) = qablês '?'

kut '?' + xur/wer < modusê waştene: werdene (essen; yemek) = kutxur/kutwer '?'

çê/kê Haus; ev + ker < modusê waştene: kerdene (machen; yapmak) = çêkere häüslich und tüchtige Hausfrau; evcimen ve hamarat ev kadını

selef Zinsen; faiz + wer < modusê waştene: werdene (essen; yemek) = selefwer (Zins-)Wucherer; tefeci

merdım Mensch; insan + wer < modusê waştene: werdene (essen; yemek) = merdımwer Kannibale; yamyam

xêr Wohltat; hayır + xaz/waz < modusê waştene: waştene (wollen; istemek) = xêrwaz 'wohlwollende Person; iyiliksever'

a(ğ)we Wasser; su + şu < modusê waştene: şütene (waschen; yıkamak) = awşu/avşo Abflußrinne; gider

ser über, Haupt; baş, üst + şo/şu < modusê waştene: şütene (waschen; yıkamak) = serşo/serşu das äußere Aussehen einer Person; insan sıfatı, dış görünümü

fıraq Geschirr; kap, bulaşık + şo/şu < modusê waştene: şütene = fıraqşo Geschirrtuch, bulaşık bezi

a(ğ)we Wasser; su + bırr < modusê waştene: bırnaene (schneiden; kesmek) = awbırr Person die, obwohl jemand anders an der Reihe ist, heimlich (z.B. nachts), das Wasser für dieBewässerung des Ackers auf seinem Acker bzw. Feld umleitet; başkasının tarlasına akan arkı keserek, kedi tarlasına yönlendiren ve böylece tarlayı sulama sırasını ihlal eden kişi

coe Bewässerungskanal; ark + bırr < modusê waştene: bırnaene (schneiden; kesmek) = cobırr (siehe 'awbırr'; b. 'awbırr')

rae Weg; yol + ber < modusê waştene: berdene (bringen; götürmek) = raeber/rayber Religioser Führer; rehber

emır Befehl; emir + ber < modusê waştene: berdene (bringen; götürmek) = emırber Diener, Knecht; emir kulu

bar Last; yük + ber/bır < modusê waştene: berdene (bringen; götürmek) = barbır Lastträger; eşya taşıyan hayvan, insan, makina

ajne Schwimmen; yüzme + ber < modusê waştene: berdene (bringen; götürmek) = ajneber Schwimmer; yüzücü, yüzebilen

hard/erd Erde, Boden; yer + lerz < modusê waştene: lerzaene (beben; titremek) = hardlerz Erdbeben; deprem

gan Leben, Leib; can + gêr 'modusê waştene: gırotene (nehmen; almak)' = gangêr Todesengel; azrail, can alıcı

sol Schuh; ayakkabı + derz < modusê waştene: deştene (nähen; dikmek) = solderz Schuhster; köşker

do Buttermilch; ayran + bırr < modusê waştene: bırnaene (schneiden; kesmek) = dobırr Person, die all sein Vieh durch Verkauf oder Tod (z.B. aufgrund einer Krankheit) desViehs verloren hat; tüm hayvanlarını satış veya hastalıktan dolay kaybeden sahıs


1.1.3 name + koka waxtê veri = name

min Pfahl; kazık + kut < koka waxtê veri: kuyaene (schlagen; vurmak) = minkut hammerartiges Instrumen zum versenken von Pfahlen in den Boden; kazığı yere batırmak için gereken alet

sir Knoblauch; sarımsak + kut < koka waxtê veri: kutene/kuyaene (schlagen; vurmak) = sirkut Instrument zum zerkleinern von Knoblauchknollen; sarımsak tokmağı


1.1.4. name + sıfetê waxtqeseê waxtê veri (Partizip; ortaç) = name

zerre das Innere; iç + veti < sıfetfêlê waxtê veri: vetene (rausholen; çıkarmak) = zerreveti/zerrefeti ein knoblauchhaltiges Teigmahl; babukko yemeği

çê/kê Haus; ev + vêşae/veşai < sıfetfêlê waxtê veri: vêşaene (brennen; yanmak) = çêvêşae! ein Ausruf, wörtlich: Haus abgebrannter; evi yanası


1.1.5. name + sıfet = name

ga Ochse; öküz + khuvi wild, ungezähmt ; vahşi = gakhuvi dem Büffel ähnelndes Wildtier; yabani öküz

ber Tür; kapı + teng eng; dar = berteng Türspalt; kapı aralığı

serre Jahr; sene + newe neu; yeni = sernewe Neujahr; yılbaşı

dare Baum; ağaç + sıpê weiß; beyaz = darsıpê qewaxe Pappel; kavak

dare Baum; ağaç + sur rot; kırmızı = darsur Eine rote Baumsorte; bir kırmızı ağaçtürü


1.2.1. sıfet + name = name

nême halb; yarım + şewe Nacht; gece = nêmeşewe Mitternacht; gece yarısı

nim/nêm halb; yarım + roj Sonne; güneş = nimroj Mittag; öğleyin

newe neu; yeni + çê 'Haus; ev' = neweçê (Nach der Heirat) ein neues Haus beziehendes Ehepaar; evlenip, ayrı eve taşınan çift

sıpê weiß; beyaz + dare Baum; ağaç = sıpêdar Eine Baumsorte; beyaz bir ağaç türü, kavakdireği

kemi fehlend, dürftig; eksik + fersend Gelegenheit; fırsat = kemfersend Ausnutzer, Bauernfänger; çıkarcı, fırsatçı

kemi fehlend, dürftig; eksik + aqıl Verstand; akıl = kemaqıl Dummkopf; aptal

çılqe wässrig, unreif; sulu, ham + mast Joghurt; yoğurt = çılqemast wässriger Jogurt; sulu ayran

pil groß; büyük + tham Geschmack; tad = piltham eine schmackhafte Pflanzensorte; hoş tadı olan bir bitki türü


1.2.2. sıfet + sıfetê waxtqeseê waxtê veri = name

cêra geteilt; bölünmüş + kewte < sıfetfêlê waxtê veri: kewtene (fallen; düşmek) = cêrakewte Tollpasch; hantal, sakar

kemi fehlend, dürftig; eksik + zanae < sıfetfêlê waxtê veri: zanaene (wissen; bilmek) = kemzanae Laie, unwissender; az bilen kişi, cahil

newe neu; yeni + kerde < sıfetfêlê waxtê veri: kerdene (tun, machen; yapmak, etmek) = newekerde Person, die neu bekleidet wurde; kendisine yeni giysi giydirilmiş olan


1.2.3. sıfet + sıfet = name

ğedar Tyrann; gaddar + nêweş krank; hasta = ğedarnêweş sehr kranke Person; çok hasta olan sahıs

neri männlich; eril + mae weiblich; dişil = nerima Homosexueller; eşcinsel

heçel launisch, mürrisch; uyumsuz, geçimsiz + pil groß; büyük = heçe(l)pil jähzornig; asabi, çabuk sinirlenen


1.2.4. sıfet + modusê waştene (subjontif) = name

heram rituell verboten; haram + wer < modusê waştene: werdene (essen; yemek) = heramwer Schuft, Schurke; haramzade


1.3.1. zerf + name = name

ver vorne; ön' + dest 'Hand; el = verdest Diener bzw. finanz. und sozial von Anderen abhängig; ekonomik açıdan başkasına bağımlı olan kimse, hizmetçi

ver vorne; ön, ileri + zewac Heirat; evlilik = verzewac Heiratsfähiger; evlilik çağında olan

ver vorne; ön + fek Mund; ağız = verfek Stellvertreter, Vormund; temsilci

'ver vorne; ön + fek Mund; ağız = berfeke/verfeke Jenes Tuch, welches beim Toten um Kiefer und Kopf gebunden wird, damit der Mund geschlossen bleibt; ölürken çeneyi bağlamak için kullanılan bez

ver vorne; ön + pers Frage; soru = verpers Antwort; yanıt

pêş vorne; ön + kar Arbeit; iş = pêşkar gewandte, tüchtigePerson; çalışkan ve hamarat olan sahış

bın unten; aşağıda + dest Hand; el = bındest undrückte Person; el altında, baskı altında olan

ver vorne; ön + usar Frühling; bahar = verusar/vereusar die Zeit vorm Frühling; bahar öncesi

ver vorne; ön + paiz Herbst; güz = verpaiz/verepaiz die Zeit vorm Herbst; sonbahardan önceki zaman dilimi

ser oben; yukarısı, üst + bar Last; yük = serbar die zusätzliche Last eines Lastenträgers, die auf die eigentliche Last gelegt wird; hayvan ya da insanın mevcut yükün üstüne gelen ek yük

ser oben; yukarı, üst + cıle Bett bzw. Kleidung; yatak, elbise = sercıle Stoffstück unter dem Sattel; semerin altına konulan örtü

ver vorne; ön + roc Tag, Sonne; gün, güneş = (gule) verroc Sonnenblume; ayçiçeği


1.3.2. zerf + modusê waştene = name

pey hinten; arka, geri + bırr < modusê waştene: bırnaene (schneiden; kesmek) = peybırr Klatschbase; dedikoducu


1.4. hurendnameo racêrae + name = name

xo selbst; kendi + qewm / qom Volk, Volksstamm; kavim' à xoqewm 'gesellig ;insanına, canayakın


1.5. amare + name = name

çar vier; dört + pa Fuß; ayak' = çarpa 'Vierfüßler; dörtayak

çar vier; dört + fek Mund; ağız = çarfeke Krebs (zool.), yengeç

zwei; iki + şeme Samstag; cumartesi = dışeme Montag; pazartesi

zwei; iki + lete Stück; parça = dıleti Zwilling; ikiz


2. Netica qeseê pêrabesti: sıfet[edit | edit source]

1. name

  • + 1.name
  • + 2.modusê waştene
  • + 3. koka waxtê veri
  • + 4. sıfetê w.qeseê waxtê veri
  • + 5.sıfet

2. sıfet

  • + 1.name
  • + 2.sıfet
  • + 3.sıfetê w.qeseê waxtê veri
  • + 4.sıfet

3. hurendnameo racêrae

  • + 1.name
  • + 2.sıfet

4. zerf

  • + 1.sıfetê w.qeseê waxtê veri
  • + 2.name

5. amare + 1.name


2.1.1 name + name = sıfet

Gesischt; yüz + huyaiş Lachen; gülme = rühuyaiş lächelnd, freundlich; güleryüzlü

sere Kopf; baş + waxt Zeit; zaman = serewaxt wach, schlau; uyanık, zeki

dest Hand; el + lape Handfläche; el içi = destlap fleißig, eifrig; çalışkan, hamarat

por Haare; saç + gılgıl Maiskorn; mısır tanesi = porgılgıl Person mit grauen Haaren; saçları ağarmış kişi


2.1.2. name + modusê waştene = sıfet

dare Baum; ağaç + best < modusê waştene: bestene (befestigen; bağlanmak) = dar(e)best befestigt; bağlı

lınge Bein; ayak + best < modusê waştene: bestene (binden; bağlanmak) = lıngebest an einem Ort gebunden sein; bir yerden ayrılamama durumu

xêr Wohltat, gut Tat; sevap, hayır + waz < modusê waştene: waştene (wollen; istenmek) = xêrwaz wohlwollend; iyiliksever


2.1.3. name + koka waxtê veri = sıfet

sere Kopf; baş, kafa + werd < koka waxtê veri: werdene (essen; yemek) = serewerd verdammt; kahrolası


2.1.4. name + sıfetfêl = sıfet

kel Siedepunkt; kaynama noktası + dai < sıfetfêlê waxtê veri: daene (geben; vermek) = keldai gekocht; kaynatılmış

qudım Kraft, Stärke; güç, erek + şikiyae < sıfetfêlê waxtê veri: şikiyaene (brechen; kırılmak) = qudımşıkiae / qudımşikiyai kraftlos; güçsüz

heş Bewußtsein, Verstand; şuur, akıl + kewte < sıfetfêlê waxtê veri: kewtene (hineingehen; girmek) = heşkewte zweckmäßig, logisch; akla yatkın


2.1.5. name + sıfet = sıfet

dest Hand; el + vıla verteilt; dağıtık = destvıla großzügige Person; eliaçık, cömert kişi

fam Verstand; akıl + kor blind; kör = famkor verständnislos; anlayışsız

rü/ri Gesicht; yüz + sia schwarz; kara = rüsia würdelos, mit Schande bedeckt; rezil, yüzü kara

çım Auge; göz + teng eng; dar = çımteng/çımeteng neidisch, geizig; cimri, kıskanç

çım Auge; göz + sur rot; kırmızı = çımsur/çımesur egoistisch; bencil

roce Tag; gün + sia schwarz; kara = rocesia ünglücklich; vom Unglück verfolgt; bahtsız

zerre Innere; iç + weş gut; hoş = zerreweş mutlu, kalbi geniş; nett, glücklich

dest Hand; el + teng eng; dar = destteng/desteteng arm; in finanz. Enge; parasal olarak darda olan

sere Kopf; baş + sia schwarz; kara' = seresia 'trauernd; yaslı, yasta

sere Kopf; baş + qot unbeckt; örtülmemiş = sereqot unbedeckt (Kopf); başı açık, başı örtülmemiş

can Leben; can + gıran schwer; ağır = cangıran schwerfällig, träge; ağır canlı, eli ağır

bar Last; yük + gıran schwer; ağır = bargıran schwerfällig, träge; ağır canlı, eli ağır

can Leben; can + şıvık/sıvık leicht; hafif = canşıvık flink, beweglich; atik, çevik

mobete Unterhaltung; muhabbet + weş gut, schön; iyi, güzel = mobetweş unterhaltsam; muhabbetli

qal Wort, Erwähnung; söz, bahis + zaf viel; çok = qalzav/qalzaf geschwätzig; geveze

cewab Antwort; cevap + next bar (Geld); nakit = cewabnext(ık) schlagfertig, hazırcevap

nefs Begierde; nefis, bedensel arzu + pêt fest, stabil; sağlam, dayanıklı = nefspêt seine Begierde und Gelüst bezähmen könnend; iradesine hakim olma durumu

nefs Begierde; nefis + sıst locker, lose; gevşek = nefssıst/nefstenık seine Begierde und Gelüste nicht bezähmen könnend; nefsine düşkün olma durumu, pisboğaz

pize Magen; mide + pil groß; büyük = pizepil gefräßig; obur


2.2.1. sıfet + name = sıfet

kemi fehlend, eksik + fersend Gelegenheit; fırsat = kemfersend ausnützerisch, betrügerisch; çıkarcı, dolandırcı

kemi fehlend, eksik + aqıl Verstand = kemaqıl dumm; aptal, bön

pêş vorne, ön + kar Arbeit; iş = pêşkar/pêşekar geschickt, tüchtig; çalışkan, becerikli

bın unten; alt + dest Hand; el = bındest unterdrückt; el altında, ezilme, egemenlik altında olma durumu

ver vorne; ön, ileri + zewac Heirat; evlilik = verzewac Heiratsfähiger; evlilik çağında olan


2.2.2. sıfet + sıfet = sıfet

ğedar tyrannisch; gaddar + nêweş krank; hasta = ğedarnêweş bitterkrank; feci hasta

serd kalt; soğuk + germ 'warm; sıcak = serdgerm/sılgerm lauwarm; ılık'


2.2.3. sıfet + sıfetfêl = sıfet

kemi fehlend, dürftig; eksik + zanae < sıfetfêlê waxtê veri: zanaene (wissen; bilmek) = kemzanae Laie, unwissender; az bilen kişi, cahil

perre Blatt; Flügel + şıkıte < sıfetfêlê waxtê veri: şıkıtene (brechen; kırmak) = perrşıkıte/perrşikiyae 'hoffnugslos; umutsuz, kanadı kırık'


2.2.4. sıfet + zerf = sıfet

kemi fehlend, dürftig; eksik + ver vorne; ön = kemver eng; dar


2.3.1. hurendnameo racêrae + name = sıfet

xo selbst; kendi + qewm Volk, Sippschaft; kavim, halk = xoqewm sein Volk bzw. Gemeinde liebend; kendi halk veya topluluğunu seven


2.3.2. hurendnameo racêrae (Reflexivpronomen dönüşlü zamir) + zerf = sıfet

xo selbst; kendi + ser oben; oben = xoser unabhängig, gut geflegt; bağımsız, bakımlı


2.4.1. zerf + sıfetê w.qeseê waxtê veri = sıfet

'ser oben; yukarı + kewte/kewti < sıfetfêlê waxtê veri: kewtene (fallen [fig.], düşmek [mec.]) = serkewte 1.erfolgreich 2. außerdem; 1. başarılı 2. dışında, gayrı


2.4.2. zerf + name = sıfet

ver vorne; ön + dest Hand; el = verdest finanz. und sozial von Anderen abhängig; ekonomik ve sosyal açıdan başkasının eline bakma, başkasından bağımlı olma durumu


2.5.1. amare + name = sıfet

zwei; iki + can/gan Leben, Leib, Seele; can = dıcani/dıgani schwanger; hamile

Çımey[edit | edit source]