Wp/kiu/İraq

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | kiuWp > kiu > İraq
Jump to navigation Jump to search
Kefiya İraqi
Mıntıqa İraqi

İraq dewletê da qıta Asyao. Caê ho mıntıqa ra rozawanê qıta Asya dero. Zımê İraqi de Tırkiya, veroz de Xelicê İrani, Arebıstanê Seudi u Kuweyt, rocawan de Suriya u Urdun, rozakotene de İran estê. Paytextê İraqi Beğdado. İraq 18 (des u heşt) eyaletun ra yeno pêra (mıteşekkılo) u ezaê Mılliyetunê Jübiyaiyun (UN), Jüyina Arebi u OPECio. Sistemê idarey demokrasiyo.

Namê İraqi Pehlewki Erag ra yeno u manê cı verozo.

Tarix[edit]

Tarix u medeniyetê İraqi zaf dewletiyo. Medeniyetê khani İraq ra vejiyê. Sumerun, Akkadun, Babilun u Asurun hardê İraqi de ronişte biyê. Nustê verêni, jê matematik, qanun, felsefey İraq ra vejiyê.

Waxtê seserranê 6ine (seşine) de, Arebi amê İraq u hukım kerdo. Areban dıma, hardê İraqi zaf işğali diyo: Hetê Moğolun, Tırkun, İngılızun uêb. ra. Serra 1932ine de İraq ho xelesno ra u hoser ilan kerdo. Serra 1979ine de Saddam Uşên bi reisê Cumurêtê İraqi. Labelê sarê İraqi Saddami ra rehet nêdi. Mabênê serranê 1980 u 1988ine de, Dewletê Amerikaê Jübiyaey Saddami rê yardım kerd u ey hucım kerd ro İrani, feqet Saddam zaf zerarın vejiya. Serra 1990ine de Saddami hucım kerd be Kuweyti, labelê Dewletê Amerikaê Jübiyaey u dewletê Awrupa serba petroli ra mıdaxele kerd. Serra 2000ine de G. W. Bush bi reisê Cumurêtê D.A.J.un u serra 2003ine de hucım kerd ro İraqi u eskerê D.A.J.un zaf mordemê İraqi kışti. Heta nıka işğal dewam keno u eskerê D.A.J.un hona İraq dero.

Xerita İraqi

İqlim u Suki[edit]

İqlimê İraqi vurino. Çoli tede estê, zaf huşkê. Çhemê Pirani u Çhemê Ferati zerrê İraqi ra vêrenê ra. Piran u Ferat heyat danê İraqi.

Sukê gırşi:

Sukê İraqi zaf peyser mendê. Cengun sukê İraqi zaf kerdê xırabe. Labelê Beğdad de zaf binay hetê mımarine ra mıkemmel vırajiyê. Beğdad merkezê iqtısad u siyasetê İraqio.

Nıfus[edit]

Nıfusê İraqi 28 milyono. Zaf mıxtelıf mılet tede cüyeno, jê sarê Erebun, Kurdun, Goranun, Tırkmenun, Asuriun, Zazaun u sarê bini. İraq de xêlê dini yenê diyaene. Dinê İraqi İslamo. İraqıji hetê mezhebi ra ki Şıi u Sunniyê. Tede Ehlê Heqi, jü ki taê Xrıstiyani, Bahai u Cuhudiy estê. Zono resmi Arebkiyo. Xêlê mordemi Kırdki, Goranki, Asurki u Tırkmenki qesey kenê. Nuskar u wendoğê ho zaf niyê.

İqtısad[edit]

İqtısadê İraqi zaf qewetın niyo. Standardê heyati zaf xırabıno. Serba herbun ra heyat zaf biyo xırabe. Labelê İraq zaf petrol u qaz roseno.


Çımey[edit]