Wp/grc/Ἀρχιτεκτονική

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Οὗτος ὁ Οὐιτρούϊος, ἀρχιτέκτων καὶ μηχανικός Ῥωμαῖος, οὗ τὸ σύγγραμμα Περὶ Ἀρχιτεκτονικῆς (De Architectura) μόνον σῴζεται τῶν κλασικῶν λόγων περὶ τῆς τέχνης.

Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ τέχνη ἐστὶν ἅμα τέχνη καὶ ἐπιστήμη, τὸ βουλεύεσθαι καὶ σχεδιάζειν καὶ οἰκοδομεῖν οἰκήματα καὶ ἄλλα ἔργα. Οὐ μόνον πρὸς χρείαν ἀναφέρεται, ἀλλὰ καὶ πρὸς σημασίαν καὶ κάλλος· πολλάκις γὰρ τὰ οἰκοδομήματα γίγνεται σύμβολα πολιτισμοῦ καὶ παραδείγματα τῆς πόλεως.

Ἡ τέχνη ταύτη διπλῆν ἔχει δύναμιν· χρείαν μὲν ὑπηρετεῖ, ἔκφρασιν δὲ καὶ κάλλος παρέχει. Ἄλλοτε μὲν ἐπικρατεῖ τὸ χρησιμώτερον, ἄλλοτε δὲ τὸ σεμνὸν καὶ μνημειῶδες. Ἀπὸ τῶν πρώτων κατασκηνώσεων καὶ τῶν ταπεινῶν οἰκήσεων ἡ ἀρχιτεκτονικὴ προῆλθεν εἰς μεγάλας πόλεις καὶ ἱερὰ λαμπρά.

Ὁρισμοὶ καὶ ἀρχαί

Ἄλλοι μὲν λέγουσιν ὅτι πᾶν οἴκημα ἀρχιτεκτονικὴν ἔχει· ἄλλοι δὲ νοοῦσιν αὐτὴν ὡς σύμπλεγμα τέχνης καὶ ἐπιστήμης. Κατὰ τοὺς παλαιοὺς νόμους ἡ ἀρχιτεκτονικὴ τριῶν ἀξιοῖται: στερεότητος, χρησιμότητος, καὶ καλλονῆς. Ταῦτα τὰ ἔθη διήνεγκαν εἰς τοὺς νεωτέρους, οἳ τὸν λόγον ἔθεσαν ὡς ἡ μορφὴ ἕπεται τῇ χρείᾳ. Κατὰ τοὺς ὕστερους χρόνους προσετέθη καὶ ἡ φροντίς τῆς φύσεως καὶ τοῦ περιβάλλοντος.

Ἱστορικὴ πορεία

Ἀπὸ τῆς ἀφελείας τῶν πρώτων οἰκήσεων ἡ τέχνη ἀνέβη εἰς ναοὺς, ἀγορὰς καὶ θέατρα. Ἐν διαφόροις τόποις ἀνέπλασεν εἴδη ἴδια, Ἰνδῶν, Κινῶν, Ἰσλάμου· ἐν Εὐρώπῃ δὲ μετεβλήθη τὸ εἶδος ἀπὸ Ῥωμανικὸν εἰς Γοθικὸν, εἶτα πάλιν ἀνέλαβε τὰ τῶν ἀρχαίων. Ἐν τοῖς νεωτέροις χρόνοις, ἰδίως μετὰ πολέμους μεγάλους, ἐζητήθη καινὴ μορφή, τῷ σιδήρῳ καὶ τῷ σκυροδέματι χρωμένη. Ἐπειδὴ δὲ πολλοὶ ἠγανάκτησαν πρὸς τὴν ἀπλότης ταύτην, ἔλαβε χώραν ἡ λεγομένη μεταμοντέρνα ποικιλία.

Εἴδη

Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ κατὰ χρείαν διαιροῦται· ἡ μὲν ἰδιωτικὴ πρὸς τὰς οἰκίας, ἡ δὲ ἐμπορικὴ πρὸς τὰ καταστήματα, ἡ δὲ ἐργαστηριακὴ πρὸς τὰς βιοτεχνίας, ἡ δὲ τοπίου καὶ πόλεως πρὸς τὴν τάξιν καὶ τὸ κάλλος τῶν χωρίων. Καὶ τὰ ἔνδον τῶν οἰκιῶν ἰδίᾳ θεωρεῖται ὑπὸ τῆς ἐσωτερικῆς ἀρχιτεκτονικῆς.

Εἴδη καὶ ῥυθμοί

Οἱ ῥυθμοὶ διακρίνονται κατὰ τὴν μορφήν, τὰ ὕλη καὶ τὴν τέχνην. Συχνὰ ἀναμείγνυνται, ἢ πάλιν ἀναβιῶσιν, ὡς ἐν τοῖς νεοκλασικοῖς. Ἡ λεγομένη λαϊκὴ ἀρχιτεκτονικὴ ἄνευ τεχνιτῶν ἐπιτηδείων γίγνεται, ἐκ τοπίας χρείας. Ἡ κλασικὴ δὲ τῶν Ἑλλήνων καὶ Ῥωμαίων εἰς πολλὰς γενεὰς ἀενάως ἐπεπόθηται καὶ μιμεῖται.

Θεωρίαι

Φιλόσοφοι καὶ τεχνῖται ἐζήτουν ἀρχὰς καθολικάς· τινὲς ἐν τῷ ἑστίαν, στέγῃ, περιβόλῳ καὶ βάσει τὰ στοιχεῖα τῆς τέχνης ἔθεσαν. Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ δὲ πάντοτε ἐστί μάρτυς τῶν ἠθῶν, τῆς δυνάμεως καὶ τῆς ἱστορίας τῶν ἀνθρώπων.

Συμπέρασμα

Ἡ ἀρχιτεκτονικὴ ἀεί ἐστιν ἔργον ἀνθρώπων διπλὸν· πρὸς χρείαν καὶ πρὸς κάλλος. Ἀπὸ τῶν πρῶτων σκηνῶν μέχρι τῶν νεωτάτων πύργων, μένει σημεῖον τοῦ πῶς οἱ ἄνθρωποι συμβιῶσι μετὰ τῆς φύσεως, τῶν χρεῶν, καὶ τῆς ἐπιθυμίας τῆς τέχνης.

Σύνδεσμοι Ἐξώτεροι

Οὐικικοινά

Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἄλλα καθόλου περὶ τῆς Ἀρχιτεκτονικῆς