Wp/grc/Φειδίας

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

 Τοῦτο τὸ λῆμμα ἀνατεθεώρηται.

Διάζωμα τοῦ Φειδίου

Ὁ Φειδίας (περὶ 480–430 π.Χ.) ἦν Ἀθηναῖος ἀνδριαντοποιός, ζωγράφος, καὶ ἀρχιτέκτων τῆς Κλασικῆς περιόδου. Ἤρξατο τὸ μέγα γλυπτικὸν πρόγραμμα τοῦ Παρθενῶνος καὶ ἔπλασεν ἐπιφανεστάτας λατρευτικὰς εἰκόνας τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος. Καίπερ μηδὲν τῶν πρωτοτύπων ἔργων σωζομένων, ἡ δόξα αὐτοῦ διὰ Ῥωμαϊκῶν ἀντιγράφων, περιγραφῶν, καὶ ἀρχαιολογικῶν εὑρημάτων διαμένει.

Βίος καὶ τέχνη

Περὶ τοῦ βίου ὀλίγα σαφῶς γιγνώσκεται. Λέγεται μαθητεῦσαι παρὰ Ἡγίᾳ καὶ Ἀγελάδᾳ, καὶ υἱὸς ἦν Χαρμίδου Ἀθηναίου. Ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ Περικλέους, περὶ τὸ 449 π.Χ., ὁ Φειδίας ἦν ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν μεγάλων ἔργων τῆς Ἀκροπόλεως. Ἔπλασε ἀγάλματα τῆς Ἀθηνᾶς κολοσσιαῖα—τὴν χαλκῆν Ἀθηνᾶν Προμάχον, τὴν χρυσελεφάντινον Ἀθηνᾶν Παρθένον, καὶ τὴν χαλκῆν Λημνίαν Ἀθηνᾶν—ἃ ἐδέσποζον ἐν τοῖς ἱεροῖς τῆς πόλεως.

Ἀθηνᾶ Παρθένος καὶ Ζεύς Ὀλύμπιος

Μεγίστη ἦν ἡ δόξα τοῦ Φειδίου ἐπὶ ταῖς δύο κολοσσιαίαις λατρευτικαῖς εἰκόσιν: τῇ Ἀθηνᾷ Παρθένῳ, χρυσελεφάντινῳ, ὕψους περὶ δώδεκα πήχεων, ἐν τῷ Παρθενῶνι, τελειωθείσῃ περὶ τὸ 438 π.Χ., καὶ τῷ Διὶ Ὀλυμπίῳ, καθήμενῳ ἐπὶ θρόνου κεκοσμημένου, ἐργασμένῳ ἐξ ἐλέφαντος καὶ χρυσοῦ, ἀνεστηκότι περὶ τὸ 435 π.Χ., ὃν ἐθαύμαζον ὡς ἓν τῶν ἑπτὰ θαυμάτων τοῦ κόσμου.

Ἐργαστήριον καὶ εὑρήματα

Κατὰ τὰς ἀνασκαφὰς ἐν Ὀλυμπίᾳ εὑρέθη τὸ ἐργαστήριον τοῦ Φειδίου, ἐν ᾧ ἀνεκαλύφθησαν πήλινα καλούπια, ἐργαλεῖα, καὶ κύλιξ ἐπιγεγραμμένη “Φειδίου εἰμί”, βεβαιῶσα τὰς ἀρχαίας μαρτυρίας περὶ τῆς κατασκευῆς τοῦ ἀγάλματος τοῦ Διός.

Δίκαι καὶ τελευταῖαι ἡμέραι

Πρὸς τῷ τέλει τοῦ βίου, ὁ Φειδίας ἐκατηγορήθη ὑπὸ τῶν πολιτικῶν ἀντιπάλων τοῦ Περικλέους ὡς ἀποστερήσας χρυσίον ἐκ τῆς Ἀθηνᾶς Παρθένου, καὶ ὡς ἀσεβήσας ἐγχαράξας εἰκόνας ἑαυτοῦ καὶ τοῦ Περικλέους ἐν τῇ ἀσπίδι. Ἐφυλακίσθη καὶ ἐκεῖ ἴσως ἀπέθανε, ἄλλοι δὲ λέγουσιν ὅτι εἰς Ἦλιν ἀπελάθη καὶ ἐκεῖ ἐδημιούργησε.

Κληρονομία

Ὁ Φειδίας ἐθέμετο τὰ μέτρα τοῦ Κλασικοῦ κάλλους—συμμετρίαν, μεγαλοπρέπειαν, καὶ σεμνότητα. Καίπερ τὰ πρωτότυπα ἔργα ἀπολωλέναι, λείψανα, ἀνάγλυφα, καὶ μαρτυρίαι τῶν ἀρχαίων διατηροῦσιν αὐτὸν ἐν μνήμῃ ὡς τὸν ἐπιφανέστατον τῶν Ἑλλήνων ἀνδριαντοποιῶν, οὗ ἡ τέχνη ἐχάραξε τὴν ὁδὸν τῆς δυτικῆς γλυπτικῆς.

Έξωτερικοι σύνδεσμοι

Οὐικικοινά

Ἴδε τὰς εἰκόνας καὶ τὰ ἄλλα καθόλου περὶ Φειδίου

Τοῦτο τὸ λῆμμα βραχὺ ἐστίν· βοηθεῖτε τῇ ἐργασίᾳ ταύτῃ διὰ τῆς ὑμετέρας συμβολῆς, ἐπεκτείνοντες αὐτό. Ἐπεκτεῖναι τὸ λῆμμα.