Wp/grc/Στωικὴ φιλοσοφία

 Τοῦτο τὸ λῆμμα γέγραπται τῇ Ἀττικῇ καὶ τῇ Ἀττικιζούσῃ διαλέκτῳ.

Στοὰ ποικίλη ὡς νῦν καταπεπτωκυῖα, ἐξ ἧς ἐδίδασκεν ὁ Κιτιεύς Ζήνων.

Ἡ Στωικὴ φιλοσοφία κίνησιν ἐστὶν Ἑλληνιστικὴν, ἣ ἐν Ἀθήναις περὶ τὸ 300 π.Χ. ἐγένετο, Ζήνωνος Κιτιέως θεμελιωθεῖσα. Τὸ δὲ ἀληθινὸν εὐδαιμονίαν ἐν τῷ λόγῳ, τῇ ἀρετῇ καὶ ἐγκρατείᾳ τῆς ψυχῆς ζητεῖται. Τὸ ὄνομα «Στωικὴ» ἀπὸ τῆς Στοᾶς Ποικίλης Ἀθηναίων ἔλαβεν, ἐν ᾗ Ζήνων ἐδίδασκεν.

Περὶ τῶν φιλοσοφικῶν θεμελίων

Ἡ Στωικὴ φιλοσοφία ἐπὶ τρισὶν στηρίζεται: λόγος, φύσις, ἠθική. Λόγος ἐστὶν ὁ νοῦς καὶ ἡ διάνοια περὶ τῶν πραγμάτων, ὁ καθ’ ἑαυτόν κόσμος νομοθετικὸς καὶ ἐσωτερικὸς. Φύσις διδάσκει τὸν κόσμον ὡς ὕλην λογικὴν, ἐφ’ ἧς πάντα τῷ εἰμαρμένῳ ὑποτάσσεται. Ἠθική δὲ ἐστὶν ἡ ἀρετὴ τὸ μέγιστον ἀγαθόν, ἐγκράτεια καὶ σωφροσύνην καλλιεργοῦσα, τὰ πάθη δὲ ὡς κρίσεις πλανημέναι ἐλέγχειν.

Περὶ ἠθικῆς καὶ ἀρετῆς

Ἡ ἀρετὴ ἐστὶν ὁ βουλητικὸς λόγος ὁ κατὰ φύσιν. Οἱ Στωικοὶ ἐδίδασκον ὅτι τὰ καταστρεπτικὰ πάθη ἐκ τῶν κρίσεων πλάνης ἔρχονται, καὶ ὁ ἄνθρωπος βουλήν ἐχέτω κατὰ φύσιν. Δίδαξαν ὅτι ἡ ἄσκησις τῆς ἀρετῆς αὐτὴ καθ’ ἑαυτὴν εὐδαιμονίαν φέρει. Τέσσαρες δὲ ἀρεταί τις ἐστιν: σοφία, ἀνδρεία, δικαιοσύνη, σωφροσύνη.

Περὶ τῆς διαδοχῆς καὶ φήμης

Ἡ Στωικὴ σχολὴ μεγάλην ἐπέδρασεν ἐν τῷ ἙλληνοῬωμαϊκῷ κόσμῳ, σοφοὺς οἷον Ἐπίκτητον, Σενέκαν, καὶ Μάρκον Αὐρήλιον ἐκφέροντες. Τὰ δόγματα περὶ ἐγκρατείας καὶ λόγου μακρὰν διὰ τῆς Δυτικῆς σκέψεως ἐνεφάνησαν, καὶ νῦν ἐπὶ ψυχολογίας τε καὶ ἐγχειριδίων αὐτοβοήθειας ἐπιρροὴν ἔχουσιν.

Φιλόσοφοι ἀπὸ τῆς στοᾶς

Ἀρχαία στοά

• Ζήνων Κιτιεύς
• Κλεάνθης Ἄσσιος
• Χρύσιππος Σολεύς

Μέση στοά

• Παναίτιος Ῥόδιος
• Ποσειδώνιος Ἀπαμεύς
• Ἀντίπατρος Τύριος

Νέα στοά

• Σενέκας
• Μουσώνιος Ῥοῦφος
• Χαιρήμων Ἀλεξανδρεύς
• Ἐπίκτητος Ἱεραπολίτης
• Μᾶρκος Αὐρήλιος