Wp/cnr/Biblioteke vjerskih zajednica u Crnoj Gori

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | cnrWp > cnr > Biblioteke vjerskih zajednica u Crnoj Gori
Jump to navigation Jump to search
Cetinjski manastir

Biblioteke vjerskih zajednica

Ovo je namjanje poznati segment bibliotečke mreže u Crnoj Gori, iako su najstarije po postanku i veoma značajne u politčkoj i kulturnoj istoriji crnogorskog naroda i države Crne Gore. Od samog utemeljenja drevnih manastira, paralelno sa porastom potreba za bogoslužbenom literaturom, u njima su se razvijele prepisivačke radionice – skriptoriji i biblioteke kojima se manastirsko bratstvo dičilo. U crnogorskim uslovima, u manastirskim riznicima čuvale su se knjige kao kulturno blago nacionalnog i vjerskog identiteta. Manuskripti nastali u crnogorskim primorskim gradovima, goricama Skadarskog jezera i u cetinjskim radionicama, sticajem nepovoljnih istorijskih uslova našli su se u nacionalnim i univerzitetskim bibliotekama širom Evrope. Najznačajnije su: Pontifikal Kotorske biskupije (1090-1123)[1], Ljetopis popa Dukljanina[2], Miroslavljemo jevanđelje[3] (iz 12. vijeka), Ilovačka krmčija (1262), Vukanovo jevanđelje (12. vijek), Moračka krmčija (1252), Cetinjski psaltir (1414-1442), Gorički zbornik[4] (1441-1442) i dr.[5]

Miroslavljevo jevanđelje

Mnogi unikatni primjerci su iščezli i za svagda uništeni u ratovima i ratnim razaranjima. No, budući da naše brojne biblioteke po crnogorskim manastirima nijesu valjano istražene, još uvijek nemamo uvida u ono što je preostalo. CNB “Đurđe Crnojević” je 1982. godine kandidovala Ministarstvu kulture projekat »Proučavanje i zaštita starog knjižnog fonda u Crnoj Gori«. Projekat je podrzumijevao znatna ulaganja, angažovanje stručnjaka za proučavanje i opisivanje starih i rijetkih knjiga i rukopisa (paleografa i arheografa), ali i svestranu saradnju i pomoć manastira. Projekat, naravno, ne samo da ne gubi značaj, već vremenom postaje sve aktuelniji posebno sa aspekta očuvanja evropske i svjetske kulturne baštine. Spisak biblioteka u manastirima i institucijama vjerskih zajednica u Crnoj Gori:

  • Cetinjski manastir,
  • Manstir Banja kod Risna
  • Manastir Podlastva,
  • Manastir Podmajne,
  • Manastir Podostrog u Majnama,
  • Manastir Reževići,
  • Manastir Savina
  • Manastir Morača,
  • Manastir Nikoljac,
  • Manastir sv. Trojice,
  • Manastir Dobrilovina,
  • Manastir Ostrog,
  • Manastir Piva,
  • Samostan svete Klare (Franjevačka biblioteka) –Kotor,
  • Biblioteka Biskupije kotorske,
  • Biblioteka Srpske pravoslavne crkvene opštine kotorske,
  • Biblioteka Bogoslovije – Cetinje
  • Privatna biblioteka Mitropolita crngorosko-primorskog...

U nedostatku potpunijih saznanja o ovim bibliotekama, važno je napomenuti da su biblioteke iz sastava Biskupije kotorske sasvim dobro obrađene, da su stare i oštećene knjige slate, posredstvom katoličkih fondacija, na restauraciju u za to renomirane kuće u Njemačkoj i Austriji. Izvjesno je da veliki broj crnogorskih manastira “krije” jedinstvene i rijetke primjerke knjiga, rukopisa i bibliotečke građe, koja ima obilježja kulturnog dobra, na koja se moraju primjenjivati propisi o zaštiti kulturnih dobara, čija bi se građa mogla koristiti samo pod posebnim uslovima. Nepostojanje jedinstvenog registra stare i rijetke knjige i rukopisa predstavlja problem u očuvanju i valorizaciji pokretnih kulturnih dobara.

Reference[edit]

  1. Kotorska biskupija - povijest
  2. LJETOPIS SVEŠTENIKA DUKLJANSKOG
  3. miroslavljevo jevandjelje
  4. Milica Kralj: JELENA BALŠIĆ
  5. Kradja Crnogorskoga Blaga !