Wp/cnh/Chin Miphunpi Ni

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | cnhWp > cnh > Chin Miphunpi Ni
Jump to navigation Jump to search

Chin Miphunpi Ni(Chin National Day) kan tuahnak sullam cu kan pupa hna nih February 20, 1948 i Falam khua ah zapi hnatlaknak in ram-uk bawi chan cu hlawt in chanthar ah lut cang u sih tiah biakhiahnak an tuah mi kha philhlonak le Chin a si mi poah miphun phunkhat kan si tinak caah tuah mi a si.

1948 hlan ah hin, Chin miphun a si mi hi tling tein voikhat hmanh tonnak le biaruahnak a rak um bal lo. Zeidah a rak um ti si ahcun, pakhat le pakhat ral i dohnak le i thahnak a rak um. Kan ruah ning a rak bit tuk caah le kan sining a hmet ning kan theih khawh lo caah miphun dang bantukin kan rak thawng kho lo. Kan miphun dang pawl hi zeitindah an um ti zong kan thei lo. Sihmenhsehlaw, vawilei cung tuanbia nih a kan nenh caah Kawlram pumpi cu British kut chungin luatnak hmuh ding a si caah, kan miphun chung zong in Shan ram, Pinlung khua i tonnak an ngei.

Chin miphun hi British Colonial cozah an rak phak hlan ahhin, a hohmanh nih a kan uk bal lo. Mah tein a uk mi le nawl a ngei mi miphunpi pakhat kan si. Cucaah, British pawl kan ram an rak luh tikah, kan pupa hna nih fak piin dohnak an rak tuah. Miphun dang kuttang um an duh lo ruangah a si. Kan pipu hna an ral that tuk ruang le raldoh an thawn caah, British ram i an pek mi Vitoria Cross(anmah ram i a sangbik i chiahmi ralthatnak) zong an ralkap pakhat kha an rak pek.

Kawlram chung i a ummi miphun dang pawl he Aung San nih luatnak kan la ti hna lai tiah kan miphun hruaitu pawl he bia khiahnak an ngeih caah, kan nih Chin miphun zong tonnak cu Falam khua ah an rak ngei.Biaceihawk a ummi cu Kawlram chung ahhin ramuk bawi uknak maw, Tlaisun democratic uknak in dah, Parliament ah kan miphun aiawh in kan thim hna lai ti a si. Falam i tonnak a ra kho mi hi khuarauhhar mi pakhat cu Chin Division lawng si loin, Chin miphun a si mi poahpoah an ra kho dih. Asho, Cho, Khomi, Laimi, Zomi, le Mizo tiah kaakipin Chin miphun dihlak aiawh in meeting tuahtu minung 5000 leng an chuah i biaceihnak cu ngeih a si. Nithum chung biaceihnak tuah a si i meeting dih hnuah Ramuk bawi uknak hi cu hlonh in democracy uknak in kan miphun kan i hruai cang lai tiah biakhiahnak ngeih a si. Cucu meeting an tuahdih ni cu February 20 a si caah kan miphun dihlak caah a sunglawi khun. Hlan a tha lo mi ramuk bawi uknak cu kal tak in mipi duhnak, democracy uknak in kan miphun cu hmai ah fong ding in bia khiahnak an tuah caah Chin Miphunpi Ni cu tutiang kum fatin tuah a si.

Teinak kan hmuh ni zong asi. Kawlholh hmang mi si hna seh, Laiholh hmang mi si hna seh, Tedim holh a hmang mi si hna seh, Chin Miphunpi Ni cu a phunphun in donnak kan tuah cio hna. Chin miphun kan si ko tinak zong kan langh ter. Zomi kan si, Chin kan si lo a timi zong nih Chin Miphunpi Ni ahcun lungrual tein miphun phunkhat kan sinak cu an langh ter.