Jump to content

Wp/chn/wayuming-iliʔi

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | chn
Wp > chn > wayuming-iliʔi
wayuming-iliʔi
Wyoming (bastən-wawa)
chaku-tənas: 7-mun 10-san, 1890 kʰul
iliʔi: bastən-iliʔi
tənəs-iliʔi: --
qʰənchi-hayu tilixam: 576,851 (2020 kʰul)
qʰənchi-hayu iliʔi: 97,813 mi² (253,335 km²)
ZIP-kʼwinin-ikta: --


kʰapa bastən-iliʔi wayuming. iləp-wam-chaku kʰapa mantʰana-iliʔi pi iləp-san-chaku kʰapa aydahu-iliʔi wayuming-iliʔi. Cheyenne ("shayen") wayuming tayi-tʰawn, wəx̣t iləp-hayash tʰawn kʰapa wayuming shayen. kʰəpit 576,851 tilixam ɬaska miɬayt kʰapa wayuming, kʰanawi tənəs-iliʔi ɬax̣ani wayuming t'uʔan manaqi tilixam. kʰapa 1870-kʰul ɬuchmən ɬaska chaku-wik-x̣awqaɬ-munk-vot kʰapa wayuming-iliʔi, iləp kʰanawi x̣luyma tənəs-iliʔi.

ixt loʔloʔ-iliʔi kʰapa pʰensəlbeynya-iliʔi palach nim pus wayuming-iliʔi. kʰapamonsii èlixsuwakàn, ixt pʰensəlbeynya-iliʔi ləlang, ɬaska wawa xwéewamənk pus "kʰapa hayash ɬəq'əl-iliʔi [kʰapa ixt stalu-loʔloʔ-tsəqw.]" ukuk wawa-ikta, xwéewamənk, chaku Wyoming "wayówming" kʰapa bastən-wawa.

anqati[edit | edit source]

tənəs stik-haws pi ɬəq'əl iləp lamətʰay kʰapa wayuming-iliʔi.

anqati (pi alta) hayu tilixam kakwa Newe (shoshoni), lakʰota, Hinono'eino, pi apsáalooke ɬaska miɬayt kʰapa wayuming-iliʔi. 250 kʰul anqati, hayu pʰasayuks-man ɬaska chaku kʰapa wayuming-iliʔi pus iskam hayu skin. wəx̣t hayu tilixam ɬaska ɬatwa wayuming-iliʔi kʰapa olekin-uyx̣at. kʰapa 1867 kʰul qʰənchi ixt hayash leylod (stimkʰa-uyx̣at) chaku kʰapa shayen-tʰawn, hayu tilixam ɬaska chaku pus miɬayt kʰapa ukuk tʰawn. kʰapa 1868 kʰul, wayuming chaku-tənas, bət x̣awqaɬ-munk-laa wayuming-iliʔi iləp 1890 kʰul.

ukuk iliʔi[edit | edit source]

qʰa san ɬatwa kʰapa wayuming-iliʔi, mayka t'ɬap hayu lamətay, bət dret-ɬəq'əl iliʔi qʰa-san-chaku kʰapa wayuming-iliʔi.

qʰata wayuming iskam dala[edit | edit source]

anqati, tilixam wayuming-iliʔi ɬaska munk-chaku-hayash hayu saplil pi musmus pus iskam hayu dala. alta kʰapa wayuming-iliʔi, ɬaska iskam hayu ɬiʔil-stun, chikʰəmin pi glis.

ikta mayka munk kʰapa wayuming-iliʔi?[edit | edit source]

kʰapa wayuming-iliʔi hayu iliʔi kʰapa Yellowstone National Park, qʰa dret hayu tilixam ɬaska ɬatwa kʰanawi kʰul. wəx̣t hayu tilixam ɬaska chaku kʰapa tʰiitan-lamətay.