Jump to content

Wp/bol/Nijeriya

From Wikimedia Incubator
< Wp | bol
Wp > bol > Nijeriya
Federal Republic of Nigeria


Flag

Coat of arms

Motto
"Unity and Faith, Peace and Progress"
National anthem

"Nigeria, We Hail Thee"


Capital
Largest city
Demonym
Nigerian
Official language(s)
Ethnic groups
30% Hausa
15.5% Yoruba
15.2% Igbo
6% Fulani
2.4% Tiv
2.4% Kanuri
1.8% Ibibio
1.8% Ijaw
24.7% other
Government
Federal presidential republic
• President
Bola Tinubu
• Senate President
Godswill Akpabio
• Chief Justice
Kudirat Kekere-Ekun

Independence from United Kingdom

VTE
babban birnin najeriya
crisis a najeriya
Sojan Nigeria

Nijeriya (!nadzI3r1a) ko Nijeriya da (turanci: Nigeria): A Gwamanatance Tarayyar Najeriya, woli la ga take ga Africa ko zoni[1][2][3] ita ji tetteke woli niger koga Arewa. Ga Chadi koga zoni koga aushi jam aji dar ga teku Atlantika.[4][5][6] Jamhuri gonta koyi Nigeria kunsan jahohi guda ko kunum ga bacci modi (36) jizani ga siri birni gonta koyi (Abuja) beyi la bono shugaban woli a tene "Villa" take. Abuja aji modi koga su siri birni ga duniya.[7][8][9]

Najeriya' kasantanjito bono kogama lawonshe turawa mulki mallaka, jihohi la mata mallakan tund (BC) (13)(14)(15) Jizani ga Nok wayewa ko kasantan itaji in fari la turawa mulki mallaka zanlan mallikayi ga zoni Africa koga karni in kobadi(15),(16)(17)(18) Ko zamani jihar wangoyii ga Birtaniya ga koga karni in ko (19) aji kona yanayi in honsene jizani ga ko gontasu ga aushi ga Najeriya' ga kuma kule ga gudi ga Najeriya' koga soni alif dubu modi ga dalma bonum bimbadi ga hoddo (1914)(19)20)(21)(22) ko Lord Lugord inglishi zalu kafa tsari ni gudannarwa ga duka yayi aiwata moyinshe koyi yorani ko goggo shugabanni gargajiya. (23)(24)(25) Najeriya' majjito woli Tarayyar lake ga yanci to In kotto (1) ga tere oktoba, soninshe ko alif dubu modi ga dalma bonum ga baccimodi (1960)(26)(27)28) ita fuskantar Washi basasa koga soninshe in dubu modi ga dalma bonum ga sittin ga bawulo (1967) zuwa soninshe dubu modi ga dalma bonum ga saba'in ga bawulo (1977),(29)(30)(31) jamji ga doffako boii zabasu Gwamanatance fetila tajiya mulki kama karya in soja har ko an sami tabbatacciyar Dimokuradyyar ko soninshe in alif dalma bonum ga chasa in ga bonum (1999) zabe shugaba woli ko soninshe in (2015) dubu bolau ga ko badi Ishin ji Karo in farko la shugaba woli la antinayi sorry zabeni.(32)(33)(34)

Najeriya' yattu woli godom bo godom miyya ga nahiya Africa, wali ji kala Andi miyya godom dowasu ga gawa kabilu godom mana dalma balau ga sittin (260)(32)(36)(37) maddilla aji bosa ga jir yarishe kala kala har dalma badi(500) chaffinsu aji kona ga al'adu jir daban daban, kabilu la siran jisu haylr guda kunum, ga afiniwa filanti ga arewa, jirmin yarabawa ko xoni kala igbo ko dar kala matela gontan ga har guda 60% godonsu miyya yaresu hukuma ji inglishi (38)(39)40) maddisu la zabasu inko wai sauki Lamar in tetteke woli tsari mulki su ga Nijeriya tabbitu jini ga yanci adin jam woli ji lake Kona miyya musulwa ga kirista ga lokaci modi. Najeriya' kasajjito kashi balau ko tsakanin musulwa ga godon ji dowasu ga arewa woli jam kirista kala(41)(42)(43) inko godonsu dowasu ga kudanci woli jizani ga la godonsa lake Ina adinsu asali mana la gawa kabilu igbo ga yarabawa(44)(45)(46)

Najeriya' itaji woli laga godom miyya ga afirka jan kala woli in bawulo bo godon miyya ga duniya (47)(48)(49) jizani ga kimani miyya miliyan dalma balau ga bacci modi (2,00,000,006). Tattali arziki Ishin mafi siro ga Africa jam Ishin ji in ko balau ga bacci modi (26)(50)(51)(52) la siru jini ga duniya ko gaggo GDP yakul soro jam Ishin in kobalau ga badi (25) yatu siro koga PPP. Najeriya' galibisu aji kiranta ga Giant ga afirka "ma ana gedau Africa inko godon miyya ga tattali arziki jam banki duniya aji kona matsayi Goma laga indakoyi dole yanki ga Africa godausu sosai sa gadu miyya woli ga woli jamji kala aji aga modi koga gasu tatteke mafi godom miyya ga duniya (53)(54)(55) lamatan woli aji woli sosae ko gasu jeri wolinshe ga duniya jamji har honsene aji modi ga wolinshe la rusanjisu ga duniya. Nijeriya memba ji ko kungiyoyi wolinshe godom laga hada ga majalisa dondu Duniya kungiya wolinshe zoni Africa (ECOWAS) Kungiya wolinshe la arziki mor fetur (OPEN) jam memba ji inso ga kullun ga gontakoyi MINT. Jam aji modi koga su wolinshe binbadi ga modi laga tashe sawwi tattali arziki wato Next Eleven"(56)(57)(58)

Ƙirƙiro

[edit | edit source]

Tarihi

[edit | edit source]

Addinai

[edit | edit source]
  • Babban Masallacin Kasa dake Abuja
    Babban Masallacin Kasa dake Abuja
    Addinin Musulunci 50%.
  • Babbar Mujama,ar Kasa dake Abuja
    Babbar Mujama,ar Kasa dake Abuja
    Addinin Kristanci 45%.
  • Sauran kashin 5% basuda kowanne irin Addini.

Jihohi

[edit | edit source]
  1. Abia
  2. Adamawa
  3. Anambra
  4. Akwa Ibom
  5. Bauchi
  6. Bayelsa
  7. Benue
  8. Borno
  9. Cross River
  10. Delta
  11. Enugu
  12. Edo
  13. Ebonyi
  14. Ekiti
  15. Filato
  16. Gombe
  17. Imo
  18. Jigawa
  19. Kano
  20. Katsina
  21. Kaduna
  22. Kebbi
  23. Kogi
  24. Kwara
  25. Lagos
  26. Neja
  27. Nasarawa
  28. Ogun
  29. Osun
  30. Oyo
  31. Ondo
  32. Rivers
  33. Sokoto
  34. Taraba
  35. Yobe
  36. Zamfara

Ɗiwwa

[edit | edit source]

  1. The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations". Pew Research Center. April 2019. Archived from the original on 18 January 2021. Retrieved 25 May 2020.
  2. Nigeria Fact Sheet" (PDF). United States Embassy in Nigeria. Archived from the original (PDF) on 18 October 2020. Retrieved 23 September 2018.
  3. Nigeria: The African giant". The Round Table. 50 (197): 55–63. 1959. doi:10.1080/00358535908452221. ISSN 0035-8533.
  4. Online Etymological Dictionary". Etymonline.com. Archived from the original on 2 July 2017. Retrieved 28 July 2014
  5. Non-Aligned Movement (NAM) – The Nuclear Threat Initiative". Archived from the original on 19 October 2021. Retrieved 19 October 2021.
  6. Kperogi, Farooq A. "Natasha H. Akpoti's Wildly Inaccurate History of Nigeria". Notes From Atlanta. Archived from the original on 11 August 2023. Retrieved 11 August 2023.
  7. http://www.unep.org/news-and-stories/story/unep-ogoniland-oil-assessment-reveals-extent-environmental-contamination-and
  8. https://www.greenleft.org.au/content/shell%E2%80%99s-nigeria-ecocide-creating-refugee-crisis,%20https://www.greenleft.org.au/content/shell%E2%80%99s-nigeria-ecocide-creating-refugee-crisisTemplate:Wp/bol/Dead+link
  9. https://web.archive.org/web/20141205124719/http://www.punchng.com/news/us-sends-medical-experts-to-study-how-nigeria-contained-ebola/