Wp/ann/Ura Ejit Eririeen̄

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | annWp > ann > Ura Ejit Eririeen̄

Ura ejit Eririeen̄ ìre inu òkimọnọ irek me linyọn̄ me utut agan̄ Okokop Atik mè Okokop Antatik. Ere inu chi okimọnọ irek ekup igbet Ọfọkọ-linyọn̄ iba cha – Ọfọkọ agan̄ Inyọn̄ mè Ọfọkọ agan̄ Òsiki. Inu yi isimọnọ irek, ura îra ikira otutuuk eririeen̄.

Linyọn̄ òkiyaka me lek atà kan̄. Ibot ata ya ire ọfọkọ ekitumu ikọ ifolek
Ọfọkọ agan̄ Inyọn̄ mè Ọfọkọ agan̄ Òsiki [The north and south celestial poles] and their relation to axis of rotation, plane of orbit and axial tilt.

Ura ejit eririeen̄ yi ìkimọnọ irek me akọp usen iba mè ge (21st) me Jûun me Ikike-iba agan̄ Inyọn̄; mè ikimọnọ irek me akọp usen iba mè ita me Disemba me Ikike-iba agan̄ Òsiki. Me usen cha, ura ìkikpọkpọ ikeke ikeya me isinyọn̄ otuuk kè akọp mbubak-mgbọ iba mè ini òkup me usen. Ire isinyọn̄ ijaan̄, mêkpọkpọ imun̄ ura abaayage otuuk ikarek mè eririeen̄.

Ura eririeen̄ me ido Alitafijọdi
Ura eririeen̄ me achọ Kêp agan̄ Inyọn̄ me ido Nọwè
Ura ejit eririeen̄. Ekup me emen ujinyọn̄ imọnọ ogugo yi mgbọ ekiwulu iraka me ido Girinlan

Ebi kè ido ìkimun̄ ura ejit irieen̄ yi ire: Yukọn eyi Kanada, Nunavut, mè ebi kè ido ntut inyọn̄ mè mbum-ura; ido Aisilan, Finlan, Nọwè, Siwidin, Denumak (Girinlan) mè Rọsha. Alasika me Yuues îkigọọk imun̄ lek. Ido chi ebakbe erieen̄ cha eluk igbet Ọfọkọ agan̄ Inyọn̄ mè ìre Okokop Atik. Ebi ene geege kpeluk me Ọfọkọ agan̄ Òsiki îtata ene inen mè inen ìkiluk me uwu-nweek cha. Ìkerere ke ura ya ìrara ikeke, kpunu ene mè ìre ido ìkukup imun̄.

Isinikem emen mgbọ utọọk, me ere cha inu yi okimọnọ irek, ema mênikana ikikaan̄ udun me ikarek. Ura ìkpora.


Nrọnnye[edit source]