Wp/aae/Gljuha arbëreshe

Gljuha arbëreshe (arbëresh[t]i, arbërish[t]ja)) ësht një gljuhë çë fljasën arbëreshët në Italia e Greçia. Kuazi 100,000 gjinde e fljasën te 49 katunde/horë në Italia. Edhè flitet në Greçja brënda komunità arvanite, për 50,000 gjinde. Në Italia arbërishtja isht një gljuhë minoritarje nën ligjën taljane nacjonale 482/99. Arbërishtja e Italiës ë risultati të evolucjonit storiku me influenca ka gljuhët regjonali taljane (për esempju: siçilljani, napulitani, molizani, ecc.). Struturalmenti arbërishtja vjen ka u tosku meridional, ka Labëria e Çamëria, mentri u vokabularju mënd duket më antik. Gljuha mësonet te skollat të gradit të para e legalmenti uzaret sa të japën mesimet.

Alfabeti

Grafema	Zëri [IPA]	Artikolacjona të zërit	Esempju në arbërisht
A, a	[a]	si në lëtisht amico	arrë = noce
B, b	[b]	si në lëtisht barba	ballë = fronte
C, c	[ts]	si në lëtisht pizzico	cimb = pizzico
Ç, ç	[tʃ]	si në lëtisht ciao	çë = che
D, d	[d]	si në lëtisht dente	dejt = mare
Dh, dh	[ð]	si në ngliz that	dhëmbë = dente
E, e	[ɛ]	si në lëtisht Palermo	embër = nome
Ë, ë	[ə], [ɜː]	e shurdur [indistinte], oce schwa, oce në ngliz nurse	ëndërr = sogno
F, f	[f]	si në lëtisht fare	fixhë = faccia
G, g	[g]	si në lëtisht gara	gozhdë = chiodo
GH, gh	[ɣ]	si në françiz rire	ghajdhur = asino
GJ, gj	[ɡʲ], [dʒ]	si në lëtisht ghiaia o giacca	gjitoni = vicinato gjapí = ramarro
H, h	[x]	si në spanjoll jota	ha = mangia
HJ, hj	[ç]	si në tedesk ich	hje = ombra
I, i	[i]	si në lëtisht il	izë = stella
J, j	[j]	si në lëtisht ieri	javë = settimana
K, k	[k]	si në lëtisht cane	kal = cavallo
L, l	[l]	si në lëtisht lato	lule = fiore
LL, ll	[ɣ], [l]	in Siçillja si "gh" (vreje sipra), in Kalavria si [l]	llarghu = lontano
M, m	[m]	si në lëtisht mamma	mizarë = mosca
N, n	[n]	si në lëtisht nonna	nona = nonna
NJ, nj	[ɲ]	si në lëtisht gnocchi	njoh = conosco
O, o	[ɔ]	si në lëtisht Otranto	orë = ora
P, p	[p]	si në lëtisht porta	plak = vecchio
Q, q	[kʲ]	si në lëtisht chiodo	qaca = piazza
R, r	[r]	si në lëtisht Roma	regj = re
RR, rr	[]	si në lëtisht arringa	rrush = uva
S, s	[s]	si në lëtisht sopra	sipër = sopra
SH, sh	[ʃ]	si në lëtisht sciarpa	shi = piove
T, t	[t]	si në lëtisht treno	tajur = piatto
TH, th	[θ]	si në ngliz think	thikë = coltello
U, u	[u]	si në lëtisht uno	unazë = anello
V, v	[v]	si në lëtisht vino	vajzë = ragazza
X, x	[dz]	si në lëtisht zero	xathur = scalzo
XH, xh	[dʒ]	si në lëtisht giacca	xhapí = ramarro
Z, z	[z]	si në lëtisht rosa	zonjë - signora
ZH, zh	[ʒ]	si në françiz jour	gozhdë = chiodo