Wp/vmf/Hoaloisch

Der Adigl is in Nämbärchärisch gschriim.

Hoaloisch is a fränggischer Dialäggd, dänn wo di Laid gands im Noddosdn fo Baadn-Wäddnbärch schbrächng.

Zum Dialäggdgebiid kärrd nomôôlerwais där Landgrais Schwäbisch Hall, där Hoaloegrais, und äs Gebiid vom fräjern Landgrais Märngdhaim (ghärd haid zum Maa-Dauber-Grais). In di Grändsgebiide zu Baiern wärd dailwais a gands äänli geschbrochng. Middlerwailn wärd di Geechngd um Bad Märngdhaim aa manchmôll zum dauberfränggischn Dialägdgebiid dazugrächngd. Wôôrschainli ôbbär blos walls eds zum Maa-Dauber-Grais kärrd. Graviernde Underschiede gibds aiingdli näd.

Hoaloe hôd a alds Adlsgschlächd ghassn, wo fräjer in der Geechngd ghärrschd hôd. Am Ofang fom 19. Jôrhunderd is där grässde Daal fo Hoaloe zu Wäddnbärch kumma. A glennärer Daal is zu di Baiern kumma. Däs Wodd hoaloisch hôd si ärschd in di ledsdn Jôrzeende zum bezaichna vom Dialägd aibärcherd.

Im hoaloischn Dialäggdgebiid selbä gibds aa zimmliche Underschiide. Baischbillswais is di Schbrôôch um Graalsa rum äm Ansbachär Dialäggd äänlich. Däs wärd daavu kumma, dass Graalsa lang zum Färsdnduum Ansbach ghärrd hôd und di Laid si lang als Ansbacher gfüüld hôm. Aa zwischärn Kochär- und ân Jagsd-Dôôl lassn si gans scheene Underschiide ausmachng. Machmôll is di Mundôôrd scho vo an Dorf zu än annern ganz anärsch. Di hoaloische Schbrôôch variird insgsamd fill meer als wej zum Baischbill di schwäbische.

Said Hoaloe zu Wäädnbärch ghärrd, schädd där hoaloische Dialäggd under an schdargng Anbassungsdrugg durchs Schwäbische. Däs lichd dô dru, dass´s dômôls an Haafm Leerer und Pfaffm fo Schwôôm gholld hôm. Bsonders in Schwäbisch Hall is däs a su (Bis 1934 hôds aa blos Hall ghassn). Desweeng hôd äs schwäbische di fränggischn Dialäggde in Hoaloe scho gans schee zriggdrängd. Ofd fanga di Hoaloer oo zun schwäbln anschdadd hochdajdsch zu reedn wenn´si mid Fremde underhaldn. Im Geengsads zu di Aldbaiern und di Schwôôm hôm di Hoaloer aa ka so a archs schbrôchligs Selbsdbewussdsai. Grôd in Gebiide mid fill Raigschlaafde gibds haid fill Laid, di wo blos nu a schdandardisierde siddajdsche Umgangsschbrôôch hernämma. Ôbbär middn hoaloischn Dialäggd hôd däs nimmär fill zu dô.