Wp/rsk/Дюра Дудаш
Дюра Дудаш (*5. марец 1901. - † 1978.), почитовани учитель велїх ґенерацийох руских школярох
Дюра Дудаш | |
---|---|
Народзени | 5. марца 1901. року |
Умар | 1978. року (77) |
Державянство | угорске, югославянске |
Язик творох | руски |
Школа | Класична ґимназия у
Заґребе, Учительска школа у Осиєку |
Период твореня | 1925 - 1959 |
Жанри | просвита, образованє |
Поховани | у Руским Керестуре |
Биоґрафия[edit | edit source]
![Дюра Дудаш зоз школярами](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/U%C4%8Ditelj_Duda%C5%A1_zoz_%C5%A1koljarami_1936.jpg/507px-U%C4%8Ditelj_Duda%C5%A1_zoz_%C5%A1koljarami_1936.jpg)
Дюра Дудаш ше народзел у Руским Керестуре 5. марца 1901. року у парастскей фамелиї од оца Янка и мацери Мариї, народзеней Няради, иншак шестри владики Дионизия Нярадия. У Дудашовей фамелиї було тройо дзеци, двоме синове и єдна дзивка.
Основну школу (штири класи) Дюра Дудаш закончел у Руским Керестуре, а школованє предлужел у Заґребе, дзе закончел осем класи и зложел вельку матуру у класичней ґимназиї. У Заґребе почал студирац богословски факултет на котрим бул два роки, предумал ше и одлучел закончиц учительску школу. Положел розлику испитох и з успихом закончел за учителя 6. септембра 1925. року у Осиєку. На початку учительскей роботи бул премесцани з єдного на друге роботне место. Почал робиц у Македониї, познєйше достал роботне место у Банаце у Арадцу дзе було надосц Словацох. Єден час робел як приправнїк у наших руских валалох Беркасове и Коцуре, а як учитель робел у Коцуре од 1925. по 1927. рок. После того учитель Дудаш пошол до Ивановцу (валал блїзко при Панчеве).
У медзичаше, 1928. року шє оженєл зоз Єлену Ерделї (1911-1989) и жили у малженстве полни 50 роки. Мали осмеро дзеци, двох хлапцох (Миронь и Янко) и шейсц дзивчата (Геленка, Мария, Иринка, Сенка, Ана и Терезка).
После частих премесцаньох на роботи учитель Дюра Дудаш 1930. року приходзи до Руского Керестура дзе ше затримал у просвити аж по свою пензию 1959. року. Пошвидко бул, як углядни и прикладни учитель, вибрани за директора школи 1936. року. Попри директорскей роботи окончовал и учительску роботу. Запаметани є як добри и совисни просвитни роботнїк з боку велїх ґенерацийох шолярох. По потреби викладал шицки наставни предмети, бул барз образовани, бешедовал добре по нємецки, знал латински и гречески. Поряднє ходзел до церкви зоз школскима дзецми, учел их церковному шпиваню, а сам шпивал як дзияк у церкви. Бул богобойни, ходзел до церкви и познєйше у социялистичней Югославиї, гоч ше то теди бранєло. Його власни дзеци полюбели церковне шпиванє та од младосци його двоме хлапци шпивали у церковним хоре, а познєйше и у хору при Доме култури. Його власни брат пошол за паноца, а шестра Дюру Дудаша була одата за учителя Михала Ковача, познєйше познатого писателя, зоз хторим пожила у малженстве кратко, по 1934. рок.
Под час директорованя учителя Дюру Дудаша розпочало ше будовац треци школски будинок у Руским Керестуре, такволану Ґимназию на Вельким шоре. У будованю участвовал цали валал и державни власци финансийно помагали, та так 1938/39. року настал красни будинок. По ошлєбодзеню у тим будинку були початки терашнєй ґимназиї у Руским Керестуре и, вообще, Руснацох у Югославиї, хтора ма и нєшка важну улогу у школованю рускей интелиґенциї.
Учитель Дудаш, попри роботи, писал до Руских новинох и до Нашей заградки дзе обявйовал свойо роботи и писнї за руских школярох.
Учитель Дюра Дудаш участвовал у дружтвеним живоце валала, помагал зоз порадами парастох, та робел як секретар, задармо, у тедишнєй Землєдїлскей задруґи Кооператива. У шлєбодним чаше ше занїмал з овоцарством та свойочасово у Старей школи, дзе мал квартель, подзвигнул мали овоцнїк.
Дюра Дудаш пошол до пензиї 1959. року и уживал ю по 1978. рок кед умар. Поховани є на теметове у Руским Керестуре. На хованю бул цали колектив тедишнєй основней и штреднєй школи як и велї його бувши школяре.
Литература[edit | edit source]
1. Иван Папː Дюра Дудаш, учитель з Руского Керестура, Студия рутеника ч. 3, Дружтво за руски язик и литературу, 1992-1993, б. 313
Вонкашнї вязи[edit | edit source]
Ґалерия[edit | edit source]
-
Рускокерестурски учителє зоз парохом Михайлом Мудрого 1933. року. Учитель Дюра Дудаш стої, на право.
-
Дюра Дудаш учитель и школяре 1942. рок
-
Учитель Дюра Дудаш (стої на лїво) на друженю младих у доме младей наставнїци Марґити Лїкар