Wp/cnh/Chin Miphunpi Ni

From Wikimedia Incubator

< Wp | cnh
Jump to: navigation, search

Chin Miphunpi Ni kan tuahnak sullam cu kan pupa hna nih February 20, 1948 I Falam khua ah zapi hnatlaknak in ram-uk bawi chan cu hlawt in chanthar ah lut cang u sih tiah biakhiahnak an tuah mi kha philhlonak le Chin a si mi poah miphun phun khat kan si tinak caah tuah mi a si.

1948 hlan ah hin, Chin miphun a si mi hi tling tein voikhat hmanh tonnak le biaruahnak a rak um bal lo. Zeidah a rak um ti si ahcun, pakhat le pakhat ral I dohnak le I thahnak a rak um. Kan ruah ning a rak bit tuk ca le kan sining a hmet ning kan theih khawh lo caah miphun dang bantuk in kan rak thawng kho lo. Kan miphun dang pawl hi zeitindah an um ti zong kan thei lo. Sihmenhseh law, vawilei cung tuanbia nih a kan nenh caah Kawlram pumpi cu British kut chung in luatnak hmuh ding a si caah, kan miphun chung zong in Shan ram Pinlung khua I tonnak an ngei.

Chin miphun hi British colonial cozah an rak phak hlan ahhin, a hohmenh nih a kan uk bal lo. Mah tein a uk mi le nawl a ngei mi miphunpi pakhat kan si. Cucaah, British pawl kan ram an rak luh tikah, kan pupa hna nih fah piin dohnak an rak tuah. Miphun dang kut tang um an duh lo ruang ah a si. Kan pipu hna an ral that tuk ruang le ral doh an thawn caah, British ram I an pek mi Vitoria Cross-an mah ram I a sangbik I chiahmi ral thatnak zong an ralkap pakhat kha an rah pek.

Kawlram chung I a ummi miphun dang pawl he Aung San nih luatnak kan la ti hna lai tiah kan miphun hruaitu pawl he bia khiahnak an ngeih caah, kan nih Chin miphun zong tonnak cu Falam khua ah an rak ngei. I bia ceih awk a ummi cu Kawlram chung ahhin ramuk bawi uknak ma, Tlaisun democratic uknak in dah Parliament ah kan miphun aiawh in kan thim hna lai ti a si. Falam I tonnak a ra kho mi hi khuarauh har mi pakhat cu Chin division lawng si loin, Chin miphun a si mi poahpoah an ra kho dih. Asho, Cho, Khomi, Laimi, Zomi, le Mizo tiah kaakipin Chin miphun dihlak aiawh in meting tuah tu minung 500o leng an chuah I bia ceih nak cu ngeih a si. Nithum chung biaceihnak tuah a si i meting dih hnu ah Ramuk bawi uknak hi cu hlonh in democracy uknak in kan miphun kan I hruai cang lai tiah biakhiahnak ngeih a si. Cucu meting an tuahdih ni cu February 20 a si caah kan miphun dihlak caah a sunglawi khun. Hlan a tha lo mi ramuk bawi uknak cu kal tak in mipi duhnak, democracy uknak in kan miphun cu hmai ah fong ding in bia khiahnak an tuah caah Chin Miphunpi Ni cu tutiang kum fatin tuah a si.

Teinak kan hmuh ni zong asi. Kawl holh hmang ming si hna seh, Laiholh hmang mi si hna seh, Tedim holh a hmang mi si hna seh, Chin Miphunpi Ni cu a phunphun in donnak kan tuah cio hna. Chin miphun kan si ko tinak zong kan langh ter. Zomi kan si, Chin kan si lo a timi zong nih Chin Miphunpi Ni ahcun lungnge tein miphun phun khat kan sinak cu an langh ter.