Wp/sdh/ئالبر کامۆ

From Wikimedia Incubator
< Wp‎ | sdhWp > sdh > ئالبر کامۆ
Jump to navigation Jump to search
وێنەێ ئالبر کامۆ لە ساڵ 1957 زایینی

ئالبر کامێو یا ئالبر کامۊ، ( وە فەڕانسەوی: Albert Camus ) لە داڵگبۊێ شار موندووی لە نزیکی بون لە وڵات ئەلجەزایەر لە 7 نوڤامبر 1913 زایینی . لە 4 ژانویەێ 1960 لە ویڵبڵۆڤاێ ئیۆن لە دنیا چیە . یەی نۊسەر، فیلسووف،نۊسەر رۆمان،نۊسەر شانۆنامە،نۊسەر نۊسیاێ،نۊسەر کوڵە چیرووک فەڕانسەویە . وەک ئەو یەی رووژنامەنۊس جەنگەری بۊە لە دەسراکردن فەڕانسە (مقاومەت فەڕانسە) و ھاویار وەگەرد جەریانەیل ئازادیخواز لە ناو تێکووشان ئەخلاقی دوای شەڕ گەردونی دوەم .
کارەێلەی شامڵ بەشەێل تئاتر،رۆمانەێل،مەتەلەێل،فیلمەێل،شێئرەێل و نووسراوەێلەێگ ک لە ناویان ئومانیسم و بنیات مانێ پۆچی حال و ڕووژ ئایەمەیل و ھەمیش وە بنچینەێ سەرکێشی لە داخ ئەی پووچیە، سەرکێشێگ ک وە کردار خەت دەێد و وە دنیا و وجود ئایەمەیل مانا دەێد، << سەرخوەشی بێگانەێگ ک کومەک کەێد وە ژیان و مردن. ( کامۆ، ئایم سەرکێش )>>
وەگەرد رەخنەێگ ک ئەو وە توتالیتاریزم شەورەوی کرد، خوەی وە چەو کومونیستەیل خست و پێوەندیی وەگەرد ژان پول سارتر ھەڵپاچیاد. ئەو لە ساڵ 1957 زایینی خەڵات نوبڵ ئەدەبیات برد و ناو و دەنگ و بڕوانەێ خوەی ناو دنیا جێگیر و قەواڵە کرد . .
وە باوەر بێرتران پوارو-دێلپێش، تەلاشەیل فرەێگ کە وە بان کارەیل کامۆ کریاد، ئەێن لە دۊاێ مردنی گوڵ کردن، لە حالێگ ک کەسێگ چشت فرەێگیش لە زنەگیی خەوەردار نۊ. یەکمین سەرھاتناوەیل لە دۊاێ بیس ساڵ لە مردنی نۊسریان. لە ناویان، کار ھربرت.ر.لوتمەن فرەتر وە چەو تیەد، یەی ‌ژورنالیست ئامریکایی ک تاوتوێ ئەدەبیات ئورووپایی ئڕای نیویورک تایمز و پابلیشرز ویکلی کردیە.

جبھە گیریەیل ئازانەی (نەترسانەی) لە ناو رۆژنامەێ خەبات( نەبەرد Combat ) داشت، یاگەر لە باس سەرخوەبۊن ئەلجەزایر و سازان وەگەرد حزب کمونیست فەڕانسە ک لە دۊاێ یەی ھاتن و چین کوڵ د ساڵە تەرکی کرد. کامۆ وەر لە ھەر چشتێگ گەواێ زمانەی خوەیە، وەگەرد سەخت گردنێگ ک ناساز وەگەرد ھەر مەسڵەتکارێگ بۊە ; وەگەرد سارتر مخالفەت کرد و پێوەندەی وەگەرد رەفیقەێل کۊەنە شێویاد. لە چەو ھربرت.ر.لوتمان،کامۆ ناو ھ‌ۊچ تایفەێ سیاسێگ وە فرم دایمی نۊە، ھەرچەن د ساڵ وە حزب کومونیست ئەلجەزایر پاڵپشتی کرد. بەڵام ئەو وە ناو ھ‌ۊچ نەبەردێگ شانە وە ژێر ھ‌ۊچ بارێگ خاڵی نەکرد : ئەو وردەگێری و ناڕەزایی خوەی وە پێشت یەک وە بێ ئداڵەتیەیل ناو موسەڵمانەیل ئافریقاێ باکوور نیشان دا، لە دۊایەو لە وەراێوەر کاریکاتۆر قەدەم سیەی ( pied-noir ) ئستثمارکەر. ئەو چێە وە دەسگێری کردن و یاری رەسانن وە ئسپانیاییەیل تەبئیدی دژە فاشیست، قوربانیەیل ئستالینیزم، دژکارەیل ( موخالفەێل) سەربازی.

سەرچەم[edit]