Wy/ml/ഗുരുവായൂർ

ഗുരുവായൂർ (Guruvayoor) ഇന്ത്യയിലെ പവിത്രവും പ്രധാനപ്പെട്ടതുമായ തീർത്ഥാടന നഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ലോകത്തിലെ ദിവ്യമായ 108 വിഷ്ണു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന വലിയ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിന് പേരുകേട്ടതാണ് ഈ ക്ഷേത്ര പട്ടണം. കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 102 കിലോമീറ്റർ അകലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലാണ് ഈ പട്ടണം. തീർത്ഥാടനത്തിന് പുറമേ, കുറച്ച് വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളും ഇവിടെ ഉണ്ട്.

ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം കിഴക്കേ നട

മനസ്സിലാക്കുക

കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും പ്രശസ്തവുമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം, പ്രതിവർഷം 5 ദശലക്ഷത്തിലധികം ഭക്തരെ ഇത് ആകർഷിക്കുന്നു. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ (വിഷ്ണുവിന്റെ എട്ടാമത്തെ അവതാരം) രൂപത്തിലുള്ള വിഷ്ണുവാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ.

ചരിത്രം

കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുടെ കാലത്ത് ഗുരുവായൂർ ഒരു രാജകീയ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു. മലബാർ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രസിഡൻസിയിലേക്ക് കൂട്ടിച്ചേർത്തതിനുശേഷം, ക്ഷേത്രം ഒരു സ്വകാര്യ ട്രസ്റ്റിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. സാമൂതിരി ഭരണാധികാരിയും ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യ പുരോഹിതനും നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്ന ഇവർ കർക്കശമായ യാഥാസ്ഥിതികതകൾക്ക് പേരുകേട്ടവരായിരുന്നു. ഇത് ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ കർശനവും ക്രൂരവുമായ വിവേചനത്തിന് കാരണമായി. 1930-കളിൽ, സമത്വത്തിനും സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തിനുമുള്ള ആഹ്വാനങ്ങൾ കേരളത്തിലുടനീളം ആരംഭിച്ചു, ക്ഷേത്ര പ്രവേശനത്തിനുള്ള ജാതി വിവേചന ഭരണത്തിനെതിരെ പ്രതിഷേധിച്ച് ധാരാളം കോൺഗ്രസുകാർ ക്ഷേത്ര കവാടത്തിൽ ഒത്തുകൂടി, ഇത് 1931-ൽ ക്ഷേത്രം അടച്ചുപൂട്ടാൻ കാരണമായി. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള സാമൂഹിക വിവേചനം അവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വിപ്ലവകാരികളുടെ ഒരു സംഘം ക്ഷേത്രം ആക്രമിച്ചു. താമസിയാതെ മദ്രാസ് പ്രസിഡൻസി ക്ഷേത്രം ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും ഹിന്ദു വിഭാഗത്തിലെ എല്ലാ ജാതികളിലും മതങ്ങളിലും പെട്ട ആളുകളെ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കാൻ സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് 1930-കളിലെ കേരളത്തിലെ ജാതി അധഃപതന സമൂഹത്തിൽ സാമൂഹിക നവോത്ഥാനത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ഇന്ന്, ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ (ഒരു അർദ്ധ-ഭരണഘടനാ ക്ഷേത്ര ട്രസ്റ്റി സ്ഥാപനം) കീഴിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന കേരള സർക്കാരിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ഹിന്ദുക്കളല്ലാത്തവരെ കർശനമായി വിലക്കുന്നു, കൂടാതെ നിരവധി കർശനമായ വസ്ത്രധാരണ രീതികളും നിലവിലുണ്ട്.

സംസാരഭാഷ

പട്ടണത്തിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷ മലയാളം ആണ്, അത് തദ്ദേശവാസികളുടെ ഭാഷ കൂടിയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, പട്ടണത്തിലെ മിക്ക നാമഫലകങ്ങളും മലയാളത്തിലും, ഇംഗ്ലീഷിലും ദ്വിഭാഷകളാണ്. ക്ഷേത്ര പരിസരങ്ങളിൽ തമിഴും ഉപയോഗിക്കുന്നു. മലയാളത്തിനും ഇംഗ്ലീഷിനും പുറമേ, മിക്ക കടയുടമകൾക്കും ടൂറിസ്റ്റ് ഗൈഡുകൾക്കും തമിഴ് മനസ്സിലാക്കാനും സംസാരിക്കാനും കഴിയും.

എത്തിച്ചേരുക

സുപ്രസിദ്ധമായ ഗുരുവായൂരിൽ എത്തിച്ചേരാൻ റോഡ്, റയിൽ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ട്. വിമാന യാത്രക്കാർ ഒരു പരിധിക്ക് ശേഷം റോഡോ, റയിലോ ആശ്രയിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

വിമാനമാർഗ്ഗം

ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം (COK ^IATA) കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് (87 കി.മീ). അല്ലെങ്കിൽ, യാത്രക്കാർക്ക് ഏകദേശം 100 കി.മീ അകലെയുള്ള (CCJ ^IATA) കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂരിലെ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ഉപയോഗിക്കാം. ഗുരുവായൂരിൽ ഒരു വലിയ ഹെലിപാഡ് ഉണ്ട്, ഇത് കൊച്ചിയിൽ നിന്നും കോഴിക്കോട് വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും ഹെലികോപ്റ്റർ ഗതാഗതം സാധ്യമാക്കുന്നു. വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണം കണക്കിലെടുത്ത് ഗുരുവായൂരിൽ ഒരു ഏറോഡ്രോമും ഹെലിപോർട്ടും പരിഗണനയിലാണ്.

റയിൽ മാര്‍ഗ്ഗം

ഗുരുവായൂർ പട്ടണത്തിൽ ഒരു ചെറിയ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഉണ്ട്. അവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന അന്തരാള-നഗര, അന്തരാള-സംസ്ഥാന ട്രെയിനുകളിലെ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം കുറവാണ്. ഏതാണ്ട് 28 കി.മീ. അകലെയുള്ള തൃശ്ശൂരിലെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും സൗകര്യപ്രദമാണ്. കേരളത്തിലേക്ക് വരുന്ന മിക്കവാറും എല്ലാ ട്രെയിനുകളും അവിടെ നിർത്തുന്നുണ്ട്. അവിടെ നിന്നും ടാക്സിയിൽ എളുപ്പം ഗുർവായൂരിലേക്ക് പോകാം.

റോഡ് മാർഗ്ഗം

• പൊതു ഗതാഗതം: തൃശൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന് സമീപം കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി സെൻട്രൽ സ്റ്റേഷൻ പരിസരത്ത് നിന്നോ, ശക്തൻ തമ്പുരാൻ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്നോ, സ്വകാര്യ ബസിൽ കേരളത്തിലെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് കണക്ഷനുകൾ ലഭിക്കുന്നത് വളരെ എളുപ്പമാണ്. കൂടാതെ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസുകൾക്ക് പുറമെ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ എസ്.ഇ.ടി.സിയുടെ കുറച്ച് ബസുകൾ കോയമ്പത്തൂരും പഴനിയുമായി പട്ടണത്തെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. ഗുരുവായൂരിൽ നിന്ന് മൈസൂരിലേക്കും ബാംഗ്ലൂരിലേക്കും കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസ് സേവനങ്ങൾ ഉണ്ട്.
• കാർ യാത്ര: ഗുരുവായൂർ, മുംബൈ-കൊച്ചി ഹൈവേയായ എൻഎച്ച് 17 വഴി രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ നിരവധി സംസ്ഥാന പാതകൾ കോഴിക്കോട്, തൃശൂർ, എറണാകുളം, പാലക്കാട് തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

ചുറ്റിക്കറങ്ങുക

• ഗുരുവായൂർ ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ്, കാൽനടയായി തന്നെ പട്ടണം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കാം. പ്രധാന വാണിജ്യ കേന്ദ്രം കൂടിയായ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് മുഴുവൻ പട്ടണവും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ടാക്സികളും ഓട്ടോറിക്ഷകളും നാമമാത്ര നിരക്കിൽ ലഭ്യമാണ്. കയറുന്നതിന് മുമ്പ് വാടക നിശ്ചയിക്കുന്നത് അഭികാമ്യം, അല്ലാത്തപക്ഷം ഡ്രൈവർമാർ യാത്രക്കാരെ, പ്രത്യേകിച്ച് വിദേശികളെ, കബളിപ്പിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പട്ടണത്തിനുള്ളിൽ ബസ് സർവീസുകളില്ല, എന്നിരുന്നാലും മിക്ക പട്ടണാന്തര ബസുകളും പട്ടണത്തിന്റെ വിവിധ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ നിർത്തുന്നു.
• നിരവധി ഭക്തർ ഒരേ സമയം വരുന്നതിനാൽ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് വളരെ ഗുരുതരമായേക്കാം. ചിലപ്പോൾ മൂന്നോ നാലോ മണിക്കൂർ ഗതാഗതം സ്തംഭിച്ചേക്കാം.

ചുറ്റിക്കാണുക

ആരാധനാലയങ്ങള്‍

ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം

ഗുരുവായൂർ പട്ടണം മുഴുവനും ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രശസ്തി കാരണം അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തിയിലേക്ക് ഉയർന്നു, അതിനാൽ ക്ഷേത്രവും ചുറ്റുമുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളുമാണ് പ്രധാന ആകർഷണം. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 6-10 ദശലക്ഷം ഭക്തർ സന്ദർശിക്കുന്നു, ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.

ആചാരങ്ങൾ മറ്റു കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി നിരവധി കർശനമായ പാരമ്പര്യങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഈ ക്ഷേത്രം പാലിക്കുന്നു ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിൽ പോലും അഹിന്ദുക്കൾക്ക് പ്രവേശനമില്ല. കുരിശുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മുസ്ലീം നമാസ് അടയാളം പോലുള്ള മറ്റ് മതചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച ആരെയും ക്ഷേത്ര കാവൽക്കാർക്കും പോലീസിനും തടയാൻ കഴിയും. പാശ്ചാത്യ രാജ്യ വിദേശികളെ പൊതുവെ, ഹിന്ദുമതത്തിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പോലും, അവരെ ഹിന്ദുക്കളല്ലാത്തവരായി കണക്കാക്കുന്നു. കോഴിക്കോട്-ആര്യസമാജം അംഗീകരിച്ച സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ മാത്രമേ മതപരിവർത്തനത്തിന്റെ ഔപചാരിക രേഖയായി സ്വീകരിക്കൂ. സിഖ്, ബുദ്ധമതം, ജൈനമതം തുടങ്ങിയ ധാർമ്മിക മതങ്ങളെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നു, അതിനാൽ അവ അനുവദനീയമാണ്. സിഖുകാർ ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അവരുടെ തലപ്പാവുകളും കൃപണുകളും നീക്കം ചെയ്യണം. 2 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികളെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് പ്രവേശിക്കരുതെന്ന് ക്ഷേത്രം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു, എന്നിരുന്നാലും അവരുടെ പ്രവേശനം നിരോധിച്ചിട്ടില്ല. ഈ ഉപദേശം നിലനിർത്തുന്നു, കാരണം ചെറിയ കുട്ടികൾ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ മൂത്രമൊഴിച്ചാൽ, മാതാപിതാക്കൾ ശുദ്ധീകരണ ചടങ്ങുകൾക്ക് പിഴ നൽകേണ്ടിവരും. ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ വസ്ത്രധാരണരീതി വളരെ കർശനമാണ്. പുരുഷന്മാർക്ക് ഷർട്ട്, ബനിയൻ അല്ലെങ്കിൽ വെസ്റ്റ് എന്നിവ ധരിക്കാൻ അനുവാദമില്ല, കൂടാതെ സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ മാറു മറക്കാതെയിരിക്കണം. അവർ കർശനമായി കേരളത്തിലെ ശൈലിയിൽ മുണ്ട് (കാവിയും കറുപ്പും അനുവദിക്കുന്നു) ധരിക്കണം, മുകൾഭാഗം മറയ്ക്കാൻ ഉത്തരീയം ധരിക്കാനും അനുവാദമുണ്ട്. ലുങ്കിയോ കട്ടമിട്ട മുണ്ടോ മറ്റേതെങ്കിലും നിറത്തിലുള്ള മുണ്ടോ ധരിക്കുന്നത് അകത്ത് നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ സാരി ധരിക്കണമെന്ന നിയമത്തിൽ ഇളവ് വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഡ്രസ് കോഡിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ചുരിദാർ, പൈജാമ, കുർത്ത എന്നിവ ധരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും സ്ലീവ്‌ലെസ് അല്ലെങ്കിൽ ഷോർട്ട് ടോപ്പുകൾ, പാന്റുകൾ, ഷോർട്ടുകൾ, ഡെനിംസ് എന്നിവ അകത്ത് അനുവദനീയമല്ല. പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും തല മറയ്ക്കുന്നത് കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. 12 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് ട്രൗസർ ധരിക്കാൻ അനുവാദമുണ്ട്. മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, വീഡിയോ ക്യാമറകൾ, ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ, ബാഗുകൾ (ലേഡീസ് ചെറിയ ഹാൻഡ്-ബാഗുകൾ, പുരുഷന്മാരുടെ പഴ്‌സുകൾ ഒഴികെ) മുതലായവ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇവ ക്ലോക്ക് റൂമിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ സംവിധാനമുണ്ട്. പ്രധാന ഗേറ്റിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, എല്ലാ ഭക്തർക്കും സുരക്ഷാ പരിശോധന ചെയ്യാനുള്ള ഒരു പോലീസ് ചെക്ക്-പോസ്റ്റ് ഉണ്ട്. മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഏതെങ്കിലും വസ്തുക്കൾ അവർ കണ്ടെത്തിയാൽ, ക്ലോക്ക് റൂമിൽ സാധനങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കുന്നതിന് നിങ്ങളെ ക്യൂവിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കും. മറ്റ് ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, നെയ്-വിളക്ക് പ്രത്യേക ക്യൂ (₹1,000) ഒഴികെ വേറെ സംവിധാനമില്ല. എല്ലാ ഭക്തരും ഒരു വലിയ ക്യൂവിൽ നിൽക്കണം. 60 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും സുരക്ഷാ പ്രശ്‌നങ്ങളോ പ്രോട്ടോക്കോൾ നിയമങ്ങളോ ഉള്ള വിഐപികൾക്കും ഈ നിയമത്തിൽ നിന്ന് ഇളവ് ലഭ്യമാണ്. ഉച്ചക്ക് 12:30 മുതൽ 4:30 വരെയും രാത്രി 9:15 മുതൽ പുലർച്ചെ 3 വരെയും ക്ഷേത്രം അടച്ചിടുന്നു, ദർശനം അനുവദനീയമല്ല. ഇതിനുപുറമെ, രാവിലെ മുതൽ ഉച്ച വരെ ചില ആചാരങ്ങൾക്കായി ക്ഷേത്രം കുറച്ച് ഇടവേളകളിൽ അടക്കുന്നു. തിങ്കൾ, വെള്ളി ദിവസങ്ങളിൽ, ഉദയാസ്തമന പൂജ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു, അതായത് ഈ പൂജയുടെ പ്രത്യേക സ്വഭാവം കാരണം ഓരോ 10 മിനിറ്റിലും ദർശനത്തിന് ഇടവേളയുണ്ട്.

	കുറിപ്പ്: ഹിന്ദുക്കളല്ലാത്തവരെ കർശനമായി അനുവദിക്കില്ല. ക്ഷേത്രം കർശനമായ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്നു, പ്രധാന സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ അഹിന്ദുക്കളെ അനുവദിക്കുന്നില്ല. ലംഘിക്കുന്നവർക്ക് കനത്ത പിഴ ചുമത്തും; നിങ്ങൾ പണം നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചാൽ അറസ്റ്റ് പ്രതീക്ഷിക്കുക.

ക്ഷേത്ര ഘടനയും പരിസരവും

യഥാർത്ഥ ക്ഷേത്രം വെറും ഒരു സങ്കേതം മാത്രമായിരുന്നു. മറ്റ് സമുച്ചയങ്ങൾ പിന്നീട് വിവിധ രാജാക്കന്മാരും മറ്റ് ധനികരും അധിപദേവതയോടുള്ള ഭക്തിയുടെ സംതൃപ്തിയായി നിർമ്മിച്ചു.

ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രശസ്ത ഭക്തരിൽ ഒരാളായ കോഴിക്കോട്ടെ സാമൂതിരി രാജാവ് മണദേവ വർമ്മയാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറം വളയം നിർമ്മിച്ചത്, പരമ്പരാഗത കേരള വാസ്തുവിദ്യയിലാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. അകത്തെ വളയത്തിന്റെ ആദ്യ പാളിയും വിപുലമായ ചുവർചിത്രങ്ങളും ഘടനയുടെ ഏറ്റവും പഴയ ഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു, എ.ഡി. 52-ൽ നാലാമത്തെ പാണ്ഡ്യ രാജാവ് പാമ്പുകടിയേറ്റ വിഷത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനായ ശേഷം ഇതിനു വഴിവക ചെയ്തത്.

ശ്രീകോവിൽ നിർമ്മാണം ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന ഘടനയാണ്, പരശുരാമൻ നിർമ്മിച്ചതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സമുച്ചയത്തിന് കുറഞ്ഞത് 1000 വർഷമെങ്കിലും പഴക്കമുണ്ടെന്ന് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ കണക്കാക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിന്റെ അകം സവിശേഷമാണ്, കാരണം മറ്റ് സ്ഥലങ്ങളിൽ കാണാത്ത വിധം ഘടനയിൽ തന്നെ മൂന്ന് പാളികളുണ്ട്. യഥാർത്ഥ വിഗ്രഹം മൂന്നാമത്തെ പാളിക്കുള്ളിലാണ് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിഗ്രഹം ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു വലിയ പ്രതിനിധാനമാണ്, പക്ഷേ പലപ്പോഴും ചന്ദന ശിൽപത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ കൃഷ്ണന്റെ ഒരു ശിശു രൂപമായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. ഏകദേശം 100 സ്വർണ്ണ വിളക്കുകൾ അകത്തെ ചുറ്റമ്പലത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ കൂടാതെ, 4 ചെറിയ സന്നിധികൾ പ്രധാന സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഗണപതിയും ശ്രീ പത്മനാഭനും വേണ്ടിയുള്ള സന്നിധികൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ അകത്തെ ചുറ്റമ്പലത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്; അയ്യപ്പനും പാർവ്വതി ദേവിക്കും വേണ്ടിയുള്ള സന്നിധികൾ നാലമ്പലത്തിനുള്ളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഇതര ആരാധനാലയങ്ങൾ

• മമ്മിയൂർ ശിവക്ഷേത്രം: ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് 500 മീറ്റർ അകലെയാണ് വലിയ ശിവക്ഷേത്രം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉടമ ശിവനായിരുന്നുവെന്നും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഷ്ണു വിഗ്രഹം സ്ഥാപിക്കാൻ അദ്ദേഹം നിലവിലെ സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റാൻ തീരുമാനിച്ചുവെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്ന എല്ലാ ഭക്തരും തീർത്ഥാടനം പൂർത്തിയാക്കാൻ പട്ടണം വിടുന്നതിനുമുമ്പ് മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്നത് പതിവാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ രണ്ട് സ്വതന്ത്ര ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്, ഒന്ന് ശിവനും ഒന്ന് വിഷ്ണുവിനും. വലിയ ചുവർചിത്രങ്ങൾക്ക് ഈ ക്ഷേത്രം വളരെ പ്രശസ്തമാണ്.
• പാർത്ഥസാരഥി ക്ഷേത്രം: ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത് തീർച്ചയായും കാണേണ്ട ഒരു ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രധാന ശ്രീകോവിൽ ഒരു രഥത്തിന്റെ രൂപത്തിലും ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ പാർത്ഥസാരഥിയുടെ രൂപത്തിലും ഇരുന്ന് അർജുനന് ഗീതോപദേശം നൽകുന്നു. കൃഷ്ണൻ ഗീത പാരായണം ചെയ്യുന്നതും അർജുനൻ അത് കേൾക്കുന്നതുമാണ് പ്രധാന വിഗ്രഹങ്ങൾ.
• തിരുമല വെങ്കിടാചലപതി ക്ഷേത്രം: തിരുപ്പതി വെങ്കിടാചലപതിക്ക് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ക്ഷേത്രം, തെലുങ്ക് തീർത്ഥാടകർ ശ്രീകൃഷ്ണനോടുള്ള ഭക്തിയുടെ പ്രതീകമായി സ്ഥാപിച്ചതാണ്.
• പാലയൂർ പള്ളി: ഗുരുവയൂരിൽ നിന്നും ഏകദേശം മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെ പാലയൂർ എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയുന്നു. സെൻ്റ് തോമസ് സൈറോ- മലബാർ ചർച്ച് ഭാരതത്തിലെ ആദ്യ ക്രിസ്തീയ ദേവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ക്രി.വ 52-ൽ തോമാശ്ലീഹ സ്ഥാപിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തോമാശ്ലീഹായുടെ പ്രതിമ ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

മറ്റു സ്ഥലങ്ങൾ

• പുന്നത്തൂർ കോട്ട: ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് മൂന്ന് കിലോമീറ്റർ അകലെ കോട്ടപ്പടി എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയതെന്ന് പ്രശസ്തിയാർജ്ജിച്ച ആനവളർത്തൽ കേന്ദ്രമാണ്. ഇത് ഗുരുവായൂർ ദ്വേവസത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ ആകുന്നു.
• ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുട്ട് ഒഫ് മ്യുറൽ പെയിന്റിങ്ങ്: ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രതിൻ ഉള്ളിൽ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഗുരുവായൂർ ദ്വേവസത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ 1989ൽ തുടങ്ങി. കെരളത്തിലെ പരമ്പരാഗത ഗുരുകുല സമ്പ്രദായം രീതിയിൽ മ്യുറൽ പരിശിലനം നൽകുന്നു.
• ചാവക്കാട് ബീച്ച്: ഗുരുവായൂർ നിന്നും 4 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് ചാവക്കാട് ബീച്ച്. ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറേ തീരത്തെ ഏറ്റവും സുന്ദരമായ കടൽത്തീരങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ബന്ധപ്പെടുക

ഗുരുവായൂർ യാത്രക്കാരെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം പൊതുവേ സുരക്ഷിതമായ ഒരു സ്ഥലമാണ്.

• 1 ഗുരുവായൂർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, ☏ +91 488 523-0100, shogvyrtsr.pol@kerala.gov.in. 24 x 7 എല്ലാ ദിവസവും.  
• സംയോജിത അടിയന്തര സഹായം, ☏ 1-1-2Country code missing. ഏത് നേരവും. പോലീസ്, ആംബുലൻസ്, ഫയർഫോഴ്‌സ് തുടങ്ങിയ വിവിധ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ സഹായം ലഭിക്കുന്നതിനായി അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതും എളുപ്പത്തിൽ ഓർമ്മിക്കാവുന്നതുമായ ഒരു അടിയന്തര നമ്പറാണിത്. 

അടിയന്തര ഹെല്പ് ലൈനുകൾ

• • പോലീസ്: 1-0-0
  • തീ പിടിത്തം, രക്ഷപ്പെടുത്തൽ: 1-0-1
  • ആംബുലൻസ്: 1-0-2
  • വനിതകൾക്ക് : 1-8-1 അല്ലെങ്കിൽ 1-0-9-1
  • റോഡപകടം: 1-0-7-3

അടുത്ത യാത്ര