Wt/zea/tachentig

Zeêuws

Etymologie

Van Middelnederlands tachentich, al 'eêl vroeg as variant op tachtich. In 't Oudnederlands nog ahtig zonder t-, mae dat kan deu 't gebruuk van 'n Oud'oôgduuts orgineêl komme (letterlijk staet 'r aghtzhogh). Van Oergermaons *ahtotegu, ziet vadder de losse dêlen acht en -tig.

De t- liek te kommen van 't vòvoegsel *hunda- (eigenlijk '’onderd'), dat-a bie de tientaollen boven de zestig wier toegevoegd (en laeter, nae analogie, ok bie tfeertich, tfijftich, tsestich), somste dienke dat dat komt deu 'n oud twaolftaolleg stelsel in 't Germaons. Tach(en)tich was vanous a 't ênigste tientaol daer-at dien t- aoltoos staet, en is in 't moderne Nederlands (en in zekere zin ok 't moderne Zeêuws) 't ênigste dat ze toet vandaeg g'ouwe eit.

't Invoegsel -en-, dat-a in d'n dertienden eêuw a opduukt, is gevurmd nae analogie mee (t)seventich en (t)negentich.

Omschrievienge

tachentig

• acht keêr tiene

Uutspraek

[ˈtɑxəntəx]

Verbugienge

tachentigen datief

Afleiiengen

• tachentigste

Varianten

• tachtig Goerees, Flakkees (nessen ouwerwes tachtentig)

Ontlêniengen in aore taelen

• tachentig, tagentig Neger'ollands

Vertaeliengen

Vertaeliengen

• Nie-taelgebonde: 80, LXXX
• Afrikaons: tagtig
• Araobisch: ثَمَانُونَ (ṯamānūna)
• Bengali: আশি (aśi)
• Chinees (Mandarijn): 八十 (bāshí)
• Deens: firs
• Duuts: achzig
• Esperanto: okdek
• Frans: quatre-vingt; octante, huitante (Zwitserland)
• 'Ebreêuws: שְׁמוֹנִים (sjmoniém)
• Hindi: अस्सी (assī)
• 'Ollands: tachtig, tachetig
• Iengels: eighty
• Italiaons: ottanta
• Japans: 八十 (はちじゅう, hachijū)
• Latijn: octōgintā
• Limburgs: tachetig, tachentig, tachteg (Mestrichts)
• Nederlands: tachtig
• Nedersaksisch/Platduuts: tachentig
• Neger'ollands: achtig, tachentig, tagentig

• Oôst-Vlaems: taggentig, taggetig Land-van-'Ulsters, taa’ëntig (Waregems)
• Oudgrieks: ὀγδοήκοντα (ogdoèkonta)
• Papiaments: ochenta
• Poôls: osiemdziesiąt
• Portugees: oitenta
• Punjabi: ਅੱਸੀ (assī)
• Russisch: во́семьдесят (vós'em'd'es'at)
• Schos-Gaelisch: ceithir fichead (vanous), ochdad (modern)
• Spaons: ochenta
• Sranantongo: aititenti, tachtig
• Swahili: themanini
• Tamil: எண்பது (eṇpatu)
• Telugu: ఎనభై (enabhai)
• Turks: seksen
• Welsh: pedwar ugain (vanous), wyth deg (modern)
• Westerlauwers Vries: tachtich
• West-Vlaems: tachentig, tach (telvurm, Oôstends)
• Yoruba: ọgọrin
• Zweeds: åttio

Bronnen

• Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 964

• Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank

• Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'tachtig'

• ONW