Wt/zea/smoke

Zeêuws

Etymologie

Over Middelnederlands smoken; ofwè is dit werkwoôrd 'n afgeleide van 't zelfstandig naemwoôrd smooc, ofwè is smoke trug te leien op Oergermaons *smukjaną. Uutendelienge in ielk geval van d'n Indo-Europese wortel *(s)meug(h)-.

Beteikenisse 3 kan deu 't Iengels beïnvloed weze, awast is dat nie noôdzaekelijk meedat de beteikenisse rôke is Vlaonderen dikkels genoeg vòkomt.

Omschrievienge

smoke werkwoôrd

1. smôre, smokkele, zachtjes in fiene droppeltjes regene
2. smôre, in waerm vet of waerme saus gaere (onovergankelijk) of gaere doeë (overgankelijk)
3. tabak of aore genotsmiddels rôke

Opmerkienge: beteikenisse 3 stae nie in 't WZD mae is in daegelijks gebruuk wè bekend.

Uutspraek

[ˈsmoːkə ~ ˈsmoʊkə]

Vervoegienge

infinitief	smoke(n)
gerundium	te smoken(e)
tegewoordigen tied	ik smook	oôns smoke(n)
	jie smook(t) (smoke)	julder smoke(n)
	'ie smook(t)	'ulder smoke(n)
flejen tied	ik, jie, 'ie smookte(n)	oôns, julder, 'ulder smookte(n)
gebieënde wieze	smook(t)
onvoltoôid deêlwoôrd	smokende
voltoôid deêlwoôrd	ei (g)esmookt
Ziet vò details en verschillen tussen de Zeêuwse dialecten 't artikel Zeêuwse grammaotica op Wikipedia.

Afleiiengen

• smokertje

Varianten

• smoken in Zeêuws-Vlaendere en op oôstelijk Zuud-Beveland

Vertaeliengen

fien regene

• Araobisch: رَذَّ (raḏḏa), بَغَشَ (baḡaša)
• Duuts: nieseln
• Frans: bruiner
• Iengels: drizzle
• Italiaons: piovigginare
• Limburgs: fiezele
• Maleis: gerimis
• Nederlands: miezeren, motregenen
• Oudgrieks: ψεκάζω (psekadzoo)

• Poôls: mżyć
• Portugees: chuviscar, garoar
• Russisch: мороси́ть (morosít')
• Spaons: lloviznar, chispear
• Swahili: kunyunya
• Turks: çiselemek
• Westerlauwers Vries: grieme, motsje, stofkje
• Zweeds: dugga, duggregna

tabak rôke

• Araobisch: دَخَّنَ (daẖẖana)
• Chinees (Mandarijn): 吸煙 / 吸菸 / 吸烟 (xīyān), 抽煙 / 抽菸 / 抽烟 (chōuyān)
• Duuts: rauchen
• Esperanto: fumi
• Frans: fumer
• 'Ebreêuws: עִשֵּׁן/עישן (ishen)
• Hindi: पीना (pīnā)
• Iengels: smoke
• Italiaons: fumare
• Japans: 吸う (すう, suu)
• Limburgs: rouke (oôstelijk), roke (westelijk, zuudoôstelijk)
• Maleis: hisap (Maleisisch), rokok (Indonesisch)
• Nederlands: roken
• Poôls: palić
• Portugees: fumar
• Russisch: кури́ть (koerítʹ), покури́ть (pokoerít') imp.-perf. paer
• Sranantongo: smoko
• Spaons: fumar, purear
• Turks: içmek
• Viëtnamees: hút
• Westerlauwers Vries: roke, smoare, smoke
• Zweeds: röka

Bronnen

• Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 888

• Dr. Frans Debrabandere (red.), Zeeuws etymologisch woordenboek. De herkomst van de Zeeuwse woorden. Uutgeverie Atlas, Amsterdam/Antwerpen, 2007: blz. 315

Iengels

Etymologie

werkwoôrd

Over Middeliengels smoken en Oudiengels smokian van Oergermaons *smukōną. Ziet vadder bie Zeêuws.

zelfstandig naemwoôrd

Over Middeliengels smoke van Oudiengels smoca. Liek te zien afgeleid van 't werkwoôrd.

Omschrievienge

smoke

1. zelfstandig naemwoôrd roôk
2. werkwoôrd rôke (mee roôk bewerke, roôk afgeve)
3. werkwoôrd smoke, roôkgoed toet je neme

Uutspraek

• [sməʊk] (Brits-Iengels)
• [smoʊk] (Amerikaons-Iengels)
• [sməʉk] (Austraolisch-Iengels)

Verbugienge

smokes meêrvoud (ongewoôn)

Vervoegienge

smokes darde persoôn ienkelvoud, smoked flejen tied, smoked voltoôid deêlwoôrd, smoking onvoltoôid deêlwoôrd

Ontlêniengen in aore taelen

• smok, smokem Bislama
• smoken Nederlands
• smoko Sranantongo
• smok, smokim Tok Pisin
• smoke Zeêuws (allêne in de beteikenis 'roôkwaer gebruke'; ziet bove)