Wt/zea/slae

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zea
Wt > zea > slae

Zeêuws[edit | edit source]

'n Vrouwe oôr mee de zwiepe gesloge.
'Uzaoreslae, 'n vee gegete slae mee aerepel as belangriekste onderdeêl.
'n Veldje iesbergslae.

Etymologie[edit | edit source]

(werkwoôrd): Over Middelnederlands slaen en Oudnederlands slān van Oergermaons *slahaną. Buten de Germaonse taelen gin bekende verwanten; allêne 'n verband mee 't Middeliers slacc 'zwaerd' is gesuggereêrd.

(zelfstandig naemwoôrd): Van 't Franse salade, van Oudoccitaons salada (Latijn sal 'zout'). In 't Frans a goeng 't ok 'groenten in de salade beteike; 't Zeêuws ei aollebei de beteikenissen overgenome.

Omschrievienge[edit | edit source]

slae werkwoôrd

  1. klappen geve, mee de blôte 'and of mee 'n slagwaepe
  2. ramme mee iets
    • Wi je nie zò mee de deure slae? Ze moe nog langer mee as vandaege!
  3. luje (van 'n uurwerksklokke)
    • Op 't 'aolf ure slaet de klokke eên keêr.
  4. leie (van 'n liefsdeêl)
    • Slae je beên buten bedde a je 't waerm ei.
  5. bakte mee 'n garde klaermaeke
  6. nae onder valle om de proôi te pakken (van 'n roôfveugel)
  7. zelfstandig naemwoôrd v gerecht van of mee ingemaekte groenten
  8. zelfstandig naemwoôrd v groente die-at dae vee in gebruuk oôr, slaelatoe (Lactuca sativa)

Uutspraek[edit | edit source]

[slɛː]

Verbugienge[edit | edit source]

verkleinwoord slaetje

Vervoegienge[edit | edit source]

infinitief slae(n)
gerundium te slaen(e)
tegewoordigen tied ik slae oôns slae(n)
jie slae(t) (slae) julder slae(n)
'ie slae(t) 'ulder slae(n)
flejen tied ik, jie, 'ie sloog, sloeg oôns, julder, 'ulder sloge(n), sloege
gebieënde wieze slae(t)
onvoltoôid deêlwoôrd slaende
voltoôid deêlwoôrd ei (g)esloge(n), (g)eslege(n)
Ziet vò details en verschillen tussen de Zeêuwse dialecten 't artikel Zeêuwse grammaotica op Wikipedia.

Opmerkienge: de vurmen sloeg en sloege bin allêne tuus in 't Flakkees, awast bin ze deu Nederlandsen invloed ergest aors ok wè t'ôren.

Afleiiengen

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • slae op z'n eige betrekke toet
    • Dat slae nergest op, dat ei gin zin, dat trekt op niks
  • In 't bunt slae, opete
  • Je beên over de touwe slae, zot doeë, diengen doeë die-a je normaol nie doet
  • Over de strienge slae, 'tzelfde
  • Gin krimp slao/slae(n), royaol leve Goerees, Flakkees
  • Geslogen vleês, bruukbaer vleis Land-van-'Ulsters
  • Mekaore (be)slae, geliekwaerdig an mekaore weze, op zò'n manier dat 't mekaore op'eft
  • Slaegende slecht, mee 'n deulôpend slechte gezond'eid
  • Eên z'n geld uut z'n zakken slae, legaol of illegaol iemand geld af'andig maeke
  • Ergest mee gesloge weze, vreêd verbaesd weze
  • Die kan slaoi uut 'n pulle eten en d'n boôm aflekken, 'ie is vreêd maeger (Bresjes)

Aore vurmen[edit | edit source]

werkwoôrd
zelfstandig naemwoôrd

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 870
  • K. Fraanje c.s. (red.), Supplement Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 2003: blz. 206-7
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'slaan'