Wt/zea/rogge

Zeêuws

'n Roggenaer.

Etymologie

Over Middelnederlands rogge en Oudnederlands *roggo (Oudsaksisch roggo, Oudvries rogga) van Oergermaons *rugganaz. 't Iengels rye en 't Oudnoôrdse rugr komme van de variant *rugiz. Verwant mee Litouws rugys en Oudkerkslaovisch роужь rūžĭ. Buten Noôrd-Europa waerschienlijk nie bekend; 't Thraocische βρίζα bríza, wat ok 'rogge' beteikent, oôr meêstenties mee riest verbonde.

Omschrievienge

rogge v

• graensoôrte (Secale cereale) mee korrels daevan nie-riezend broôd oôr gebakke

Opmerkienge: dit woôrd ei gin eigen lemma in 't WZD, mae kom dikkels genoeg vò in saemenstelliengen en vòbeêldzinnen.

Uutspraek

[ˈrɔɦə ~ ˈrʌɦə]

Afleiiengen

• roggenen

Verbugienge

Dit woôrd is onverbuugbaer.

Saemenstelliengen

roggebroôd Roggediek roggefiletten roggeketje

roggeknarretje roggemeel roggemikje roggepuntje

roggestikje roggestrô roggeteunisje roggetiete

Uutdruksels

• 'aolf rogge, 'aolf terve Zeêuws en Nederlands ('Ollands) deu mekaore

Aore spelliengen

• rohhe (gin standaerdspellienge)

Vertaeliengen

Vertaeliengen

• Araobisch: سُلْت (sult) m, شَيْلَم (šaylam) m, جَاوْدَار (ǧāwdār) m
• Braebants: rogge, rog v; aaikoore o (Antwerpen en omgevienge); koore etc. o (deu grôte dêlen van 't taelgebied); groên o (Bogaarden); vrèùter m (Zaventem)
• Chinees (Mandarijn): 黑麥/黑麦 (hēi mài)
• Duuts: Roggen m
• Esperanto: sekalo
• Frans: seigle m
• 'Ebreêuws: שיפון (shifón) m
• Hindi: नीवारिका (nīvārikā) v
• 'Ollands: rogge g (aolgemeên)
• Iengels: rye
• Italiaons: segale v
• Japans: ライムギ (raimugi), 黒麦 (くろむぎ, kuromugi)
• Latijn: sēcale o
• Limburgs: rogke v/m enz., kaore o enz.

• Nederlands: rogge v
• Nedersaksisch/Platduuts: rogge, rog (Greuniengs), ragge (Vriezenveens) g/v
• Oôst-Vlaems: rogge v, kuuern o
• Oudgrieks: βρίζα (bridza) v
• Perzisch: چاودار (čâvdâr)
• Poôls: żyto o
• Portugees: centeio m
• Russisch: рожь (rož') v
• Spaons: centeno m
• Turks: çavdar
• Viëtnamees: lúa mạch đen
• Westerlauwers Vries: rogge g
  • Schiermonnikoôgs: rôge m
• West-Vlaems: rogge v
• Zweeds: råg g

Bronnen

• Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank

Nedersaksisch/Platduuts

Etymologie

rik

Over Middelnederduuts rugge en Oudsaksisch hruggi van Oergermaons *hrugjaz; ziet bie rik.

rogge

Over Middelnederduuts rogge en Oudsaksisch roggo van Oergermaons *roggaz; ziet bie Zeêuws.

Omschrievienge

rogge g/v

1. rogge
2. Urkers, Greuniengs rik

Uutspraek

[ˈrɔxə]

Verbugienge

roggen meêrvoud, roggetjen verkleinwoôrd (Urkers)

Varianten

rogge

• rog Greuniengs
• ragge Vriezenveens

rik

• rugge Saollands, Drents, westelijk Twents
• rug oôstelijk Twents, Greuniengs
• rog Greuniengs
• rógge Drents
• Rügg, Rügge, Rüggen in Duusland
• Redje Plautdietsch
• Puckel in Duusland (min of meêr ruug)