Wt/zea/mure

Zeêuws

Etymologie

bouw

Over Middelnederlands mure en Oudnederlands mūra van Latijn murus, meschien mee 'n Vulgair Latijnsen tussenstap *mura. Uutendelienge van d'n Indo-Europese wortel *(H)mi- 'versterke'.

plante

Over Middelnederlands mire en Oudnederlands mīra van Oergermaons *meurô. De veranderienge ie > uu is meschien te verklaeren uut ontrondienge in 't verlejen. Vee mensen è op 'n zeker moment miere gezeid tegen aollebei; as dat gecorrigeêrd wier, goeng de plantennaeme mee. Zòiets is in de Belgs-Braebantse dialecten bekend bie (zaaik)moejer 'mier'.

Omschrievienge

mure v

1. rechtopstaend bouwsel, dikkels van steên, dat-a 'n bouw draegt, ruumtes van mekaore scheit en/of toet verdedigienge dient
2. kruudachtige plante mee witte blommen (Stellaria media)
3. naeme vò aore planten; ziet onder

Uutspraek

[ˈmyːrə]

Verbugienge

muren meêrvoud, muurtje

Saemenstelliengen

• blauwe mure, Anagallis arvensis
• roôie mure, Veronica arvensis

Uutdruksels

• Zò wit as 'n mure, vreêd wit in 't angezicht

Varianten

• muur veraol Acht'uzen en Burgerzeêuws

Aore spelliengen

• muːre Woordenboek der Zeeuwse Dialecten

Ontlêniengen in aore taelen

• muur Neger'ollands

Vertaeliengen

bouwsel

• Nie-taelgebonde: 🧱
• Afrikaons: muur
• Araobisch: جِدَار (ǧidār) m
• Bengali: দেওয়াল (deōẇal)
• Chinees (Mandarijn): 牆壁/墙壁 (qiángbì)
• Duuts: Mauer v (butenmure), Wand v (binnenmure)
• Esperanto: muro
• Frans: mur m
• 'Ebreêuws: קיר (kir) m
• Hindi: दीवार (dīvār) v, भीत (bhīt) v
• Iengels: wall
• Italiaons: muro m
• Japans: 壁 (かべ, kabe)
• Latijn: mūrus m, pariēs v
• Limburgs: moer, moor (oôstelijk), muur, mier (westelijk) v
• Maleis: dinding
• Middelnederlands: mure v, want v
• Nederlands: muur v
• Nedersaksisch/Platduuts: muur, moer g/v

• Oôst-Vlaems: muur, mure v
• Oudgrieks: τοῖχος (toichos) m
• Oudnederlands: mūra v, tūn v, want v
• Perzisch: دیوار (divâr)
• Poôls: ściana v
• Portugees: parede v
• Russisch: стена́ (stená) v
• Spaons: pared v, muralla v, muro m
• Swahili: ukuta kl. 9, 10
• Turks: duvar
• Viëtnamees: tường
• West-Vlaems: mure v
• Westerlauwers Vries: muorre g
  • Hindeloôpers: moere
  • Terschelliengs: more
  • Schiermonnikoôgs: mieuwre v
• Welsh: gwal v, mur m
• Zweeds: vägg g

Stellaria media of Stellaria sp.

• Chinees (Mandarijn): 繁縷/繁缕 (fánlǚ)
• Duuts: Vogelmiere v
• Frans: mouron m
• Iengels: chickweed
• Japans: 繁縷 (はこべ, hakobe, はこべら, hakobera)
• Nederlands: sterremuur v
• Poôls: gwiadnica v

• Portugees: morugem v
• Russisch: алзи́на (alzína) v
• Spaons: capiquí m
• Westerlauwers Vries:
  • Schiermonnikoögs: múer o
• Welsh: brechlys m, gwlydd m meêrvoud
• Zweeds: våtarv g

Bronnen

• Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 606

• Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank

• Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank

• Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'muur'