Wt/zea/kerke

Zeêuws

De Nieuwe Kerke in Middelburg.

Etymologie

Over Middelnederlands kerke en Oudnederlands kirika van Koinè-Grieks κυριακόν kuriakon, onzieïg bie κυριακός kuriakos 'van d'n 'Êre' (van κύριος kurios '’Êre').

Omschrievienge

kerke v

1. gebouw vò de christelijken dienst
2. de christelijke godsdienst as instellienge

Uutspraek

[ˈkæˑr(ə)kə]

Verbugienge

kerken meêrvoud, kerkje verkleinwoôrd

Saemenstelliengen

kerkebak kerkegoed kerkeland kerkepad kerkepitje

kerketras kerkewachter kerkgank kerk'oed kerkjoengen

Uutdruksels

• nae kerke gae, nae de kerkdienst gae
• in kerke zitte, 'n dienst bieweune
• de grôte kerke, [vroeger] d'Ervurmde kerke; [noe] de PKN
• de staende kerke, de bestaende kerke 'tzelfde
• d'ouwe kerke, 'tzelfde
• de nieuwe kerke [vroeger] de grifformeêrde kerke
• as 'n kerke, vreêd groôt, vreêd vee

Dialectvarianten

• kerk, kaark Flakkees

Aore spelliengen

• kèrke Woordenboek der Zeeuwse Dialecten

Ontlêniengen in aore taelen

• kirki, kerki Berbice-Nederlands
• kerk, kerǝk, kirk Neger'ollands
  • kerek Maegdeneiland-Creooliengels
• kèrki Papiaments (twuvelachtig)
• kerki Sranantongo
  • kerki Arowaks
  • keleke Caribisch
  • kéíki Saramaccaons
  • kerki Sarnami
  • kèrki Surinaoms-Javaons

Vertaeliengen

Vertaeliengen

• Nie-taelgebonde: ⛪
• Afrikaons: kerk
• Araobisch: كَنِيسَة (kanīsa(h)) v
• Bengali: গির্জা (girja)
• Braebants: kèrk, kérk, kéérk v
• Chinees (Mandarijn): 教會/教会 (jiàohuì)
• Duuts: Kirche v
• Esperanto: kirko
• Frans: église v
• 'Ebreêuws: כְּנֵסִיָּה (knesiyá) v
• Hindi: चर्च (carc) m, गिरजा (girjā) m
• 'Ollands: kerk, kark (zelden nog in Oôst-Utrecht) g/v
• Iengels: church, kirk (Schos)
• Italiaons: chiesa v
• Japans: 教会 (きょうかい, kyōkai), 聖堂 (せいどう, seidō)
• Javaons: ꦒꦿꦺꦗ (gréja)
• Kleverlands: kerk
• Latijn: ecclesia v
• Limburgs: kèrk, kirk v
• Middelnederlands: kerke, keerke v
• Nederlands: kerk v
• Nedersaksisch/Platduuts: karke (Urkers, Sallands, Veluws, noôrdelijk Achter'oeks, Zuudwest-Drents), kerke (Veenkoloniaols, Zuud-Achter'oeks, taeleilanden in 't karke-gebied), kerk (Greuniengen, Noôrd-Drenthe), kaarke (West-Twents), koarke (Rijssen, Enter), kaaike (Vriezenveen), keark, kearke (Oôst-Twents) v/g

• Oôst-Vlaems: kèèrk, kaarke v
• Oudgrieks: ἐκκλησία (ekklèsia) v
• Oudnederlands: kirika v
• Poôls: kościół m
• Portugees: igreja v
• Russisch: це́рковь (tsérkov') v
• Stasvries en verwanten: kerk g
• Spaons: eglesa v
• Swahili: kanisa kl. 5, 6
• Tamil: தேவாலயம் (tēvālayam)
• Telugu: చర్చి (carci)
• Thai: โบสถ์ (bòot)
• Turks: kilise
• Viëtnamees: nhà thờ
• Welsh: eglwys v, llan v
• Westerlauwers Vries: tsjerke g
  • Hindeloôpers: serke
  • Molkwerums: sorke
  • Terschelliengs: tsjerk
  • Schiermonnikoôgs: tjark v
• West-Vlaems: kerke, karke v
• Zweeds: kyrka g

Bronnen

• Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 421

• Nicoline van der Sijs (2010, saemenstellienge), Etymologiebank

• Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'kerk'