Jump to content

Wt/zea/achter

From Wikimedia Incubator
< Wt‎ | zea
Wt > zea > achter

Zeêuws[edit | edit source]

Etymologie[edit | edit source]

Over Middelnederlands achter/after en Oudnederlands after, aftir van Oergermaons *after, *aftra. Varre verwant mee Nederlands echter. Uutendelienge ofwè van Oer-Indo-Europees *h₂ep-tero 'kommende achter', of van *h₁epi- 'laeter'; in dat lèste geval ok verwant mee aevend.

De veranderienge van -ft nae -cht is aolgemeên.

Omschrievienge[edit | edit source]

achter vòzessel

  1. vadder weg in plekke as
    • D'n of leit achter 't uus.
  2. as 'n genoemden tied verbie is
    • Ik weête 't nie, achter tweê daegen moe je mien nog mae's vraegen.
  3. de volgenden in tied
    • Achter m'n moeder zegge 'k 't joe.
  4. de volgenden in rang
    • ʼt Liefste 'oôr ik Surrender, mae daerachter komt toch Bløf.
  5. wat doeë vò (iets)
    • Kommende weke moe'k toch is achter 'n nieuwe brille.
  6. as biewoord: bie d'achterkante:
    • Kiekt is achter, of t'n dae nie is.

Uutspraek[edit | edit source]

[ˈɑxtər]

Verbugienge/afgeleide[edit | edit source]

Superlatief

Saemenstelliengen[edit | edit source]

Uutdruksels[edit | edit source]

  • zot weze achter iets, êne, d'r vreêd vee van 'ouwe
  • wat achter d'and è, wat bezitte zonder dan d'r vee mensen van wete
  • D'r zit kwaed weêr achter d'and, d'r is kwaed weêr op komst
  • Nie van achter(en) stae, komme, nie zot weze
  • Van vôren nie wete da je van achteren leeft
    1. vreêd dom weze
    2. kinds weze
  • Van achteren zie 'k 'n 't liefst, ik zie 'm liever gae as komme
  • Ik zie 'm liever van achter(en) as van vôren, 'tzelfde
  • Van achteren ka je 'n koeë in z'n gat kieke, as 't gebeurd is ei je makkelijk te praoten
  • van achteren komme, van achteran komme, te laet weze

Ontlêniengen in aore taelen[edit | edit source]

Vertaeliengen[edit | edit source]

Bronnen[edit | edit source]

  • Dr. Ha.C.M. Ghijsen (red.), Woordenboek der Zeeuwse Dialecten. Van Velzen, Krabbendieke, 1964, ¹⁰1998: blz. 1-3
  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'achter'


Etymologie[edit | edit source]

Ziet bie Zeêuws.

Omschrievienge[edit | edit source]

achter vòzessel

  1. achter in plekke
  2. somtieds achter in rang
  3. biewoord an d'achterkante

Opmerkienge: in d'aore beteikenissen gebruuk 't Nederlands na; achter is 'ier 'n gewestelijke vurm, veraol nog in Vlaonderen g'ore.

Uutspraek[edit | edit source]

  • [ˈɑxtəR], [aχtəR] (mee aolle meugelijke varianten van de /r/) Nederlands in Nederland
  • [ˈɑxtər] Belgs-Nederlands
  • [ˈaxtər] Surinaoms-Nederlands

Verbugienge/afgeleide[edit | edit source]

Superlatief

Aore spelliengen[edit | edit source]

  • agter spellienge-Siegenbeek

Ontlêniengen en afstammeliengen[edit | edit source]

Ziet ok bie Zeêuws en after ('Ollands).

Bronnen[edit | edit source]

  • Nicoline van der Sijs (2015, saemenstellienge), Uitleenwoordenbank bie 't trefwoôrd 'achter'