Wt/mnc/wesihun -i hontoho

ᠯᠠᡨᡳᠨᠣᠴᡳᠯᠠᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (latinocilabuha manju hergen)

ᡝᡵᡝ ᡨᠣᡥᠣᠨ ᠪᡝ ᠠᠨᠠᠴᡳ ᠮᠠᠨᠵᡠᡵᠠᠮᡝ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ  ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ ᡤᡝᠪᡠᠩᡤᡝ ᠵᡠᠰᡨᠠᠨ ᠪᡝ ᡥᡡᠯᠠᠴᡳ ᠣᠮᠪᡳ᠉
ere tohon be anaci manjurame araha ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ  ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ (wesihun -i hontoho) gebungge justan be hūlaci ombi.

ᡥᡝᡵᡤᡝᠨ (hergen)

ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ  ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ

Möllendorff ᡩᡠᡵᡠᠨ (Möllendorff durun): wesihun -i hontoho

ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡩᡠᡵᡠᠨ (abkai durun): wesihun -i hontoho

ᡳᠴᡝ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᠨᡳᡴᠠᠨ ᡩᡠᡵᡠᠨ (ice manju nikan durun): wesihun -i hontoho

ᡤᡡᠨᡳᠨ (gūnin)

ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ (wesihun -i hontoho)

1.

『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ:
ᡳᠴᡝ ᠨᠠᡩᠠᠨ ᠵᠠᡴᡡᠨ  ᡳ ᡧᡠᡵᡩᡝᠮᡝ ᡩᡝᡵᡤᡳ ᡝᡴᡳᠶᡝᡥᡝ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ ᠪᡳᠶᠠ ᠪᡝ᠈ ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ ᠰᡝᠮᠪᡳ᠉

han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin:

ice nadan jakūn -i šurdeme dergi ekiyehe hontoho biya be, wesihun -i hontoho sembi.

ᡳᠯᡥᡳ (ilhi)

manju gisun -i buleku bithe (1708): 45

←duleke gibsun: biya arganaha (44) -- wesihun -i hontoho (45) -- jidere gibsun: wasihūn -i hontoho (46)→

manju monggo gisun -i buleku bithe (1717):
manju monggo gisun -i buleku bithe (1743): 45

←duleke gibsun: biya arganaha (44) -- wesihun -i hontoho (45) -- jidere gibsun: wasihūn -i hontoho (46)→

nonggime toktobuha gisun -i buleku bithe (1771): 51

←duleke gibsun: biya arganaha (50) -- wesihun -i hontoho (51) -- jidere gibsun: wasihūn -i hontoho (52)→

manju monggo nikan hergen ilan hacin -i mudan acaha buleku bithe (1780): 48

←duleke gibsun: biya arganaha (47) -- wesihun -i hontoho (48) -- jidere gibsun: wasihūn -i hontoho (49)→

duin hacin -i hergen kamciha buleku bithe: 51

←duleke gibsun: biya arganaha (50) -- wesihun -i hontoho (51) -- jidere gibsun: wasihūn -i hontoho (52)→

duin hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe:
sunja hacin -i hergen kamciha manju gisun -i buleku bithe: 51

←duleke gibsun: biya arganaha (50) -- wesihun -i hontoho (51) -- jidere gibsun: wasihūn -i hontoho (52)→

ᠠᡳᠰᡳᠯᠠᡵᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ ᠴᠠᡤᠠᠨ (aisilara bithe cagan)

ᡩᠠᡳᠴᡳᠩ ᡤᡠᡵᡠᠨ  ᡳ ᡬᠠᠣᡯᡠᠩ ᠶᠣᠩᡴᡳᠶᠠᠩᡤᠠ ᡥᡡᠸᠠᠩᡩᡳ ᡥᡠᠩ ᠯᡳᡳ ᡥᡝᠰᡝ ᠸᠠᠰᡳᠮᠪᡠᡶᡳ ᡩᠠᠰᠠᡨᠠᠪᡠᡥᠠ᠈ ᡶᡠᡥᡝᠩ ᠰᡝ ᡥᡝᠰᡝ ᠪᡝ ᡩᠠᡥᠠᠮᡝ ᠪᠠᠨᠵᡳᠪᡠᡥᠠ (᠑᠗᠗᠑)᠈ 「ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ  ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ / 上弦」᠈ 『ᡥᠠᠨ  ᡳ ᠠᡵᠠᡥᠠ ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠪᡝᡤᡳᠩ: ᡧᡠ ᡨᡠᠩᡤᡠ ᠠᠰᠠᡵᡳ ᡩᡝ ᠠᠰᠠᡵᠠᠪᡠᡥᠠ ᠪᡳᡨᡥᡝ᠈ 6 ᠴᡳ ᠠᡶᠠᡥᠠ (ᡥᠠᠰᡥᡡ) (『ᠨᠣᠩᡤᡳᠮᡝ ᡨᠣᡴᡨᠣᠪᡠᡥᠠ ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ  ᡳ ᠪᡠᠯᡝᡴᡠ ᠪᡳᡨᡥᡝ』᠈ ᡠᠵᡠᡳ ᡩᡝᠪᡨᡝᠯᡳᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡧᠣᡧᠣᡥᠣᠨ᠈ ᠠᠪᡴᠠᡳ ᡥᠠᠴᡳᠨ ᡠᠵᡠᡳ ᠮᡝᠶᡝᠨ᠈ ᠰᡠᠰᠠᡳ ᡝᠮᡠᠴᡳ ᡤᡳᠪᠰᡠᠨ)

daicing gurun -i g'aodzung yongkiyangga hung lii hūwangdi hese wasimbufi dasatabuha, fuheng se hese be dahame banjibuha (1771), "ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ  ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ"/"上弦", han -i araha nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, beging: šu tunggu asari de asarabuha bithe, pp.6 (hashū)

(nonggime toktobuha manju gisun -i buleku bithe, ujui debtelin, abkai šošohon, abkai hacin ujui meyen, 51 ci gibsun)

清高宗弘曆敕撰, 傅恒等修纂. (1771). "ᠸᡝᠰᡳᡥᡠᠨ  ᡳ ᡥᠣᠨᡨᠣᡥᠣ"/"上弦", 御製增訂清文鑑.卷一. 北京:文淵閣藏本, pp.6-左

(《增訂清文鑑》卷一.天部.天文類第一則.第51詞) (滿語、漢語)