Wt/kbd/баш
Add languages
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
-
баш
-
баш
-
баш
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
ЭТИМОЛОГИЕ
КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA [bɑ:ʂ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
- [баш]
СКЛОНЕНЭ
| Закъуэ бжьыгъэ | Куэд бжьыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | баш | башыр | -- | башхэр |
| Эргативнэ: | баш | башым | -- | башхэм |
| Послеложнэ: | башкӀэ | башымкӀэ | башхэкӀэ | башхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | башу | башырауэ | башхэу | башхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
- ЗытрагъащӀэу, зыщӀагъакъуэу къыщакӀухькӀэ къагъэсэбэп пхъэ яе кӀыхь.
ЩАПХЪЭХЭР
- Уэнум баш егъуэт. Псалъэжьхэр
- Ӏэщ гъэхъуным башрэ шыгъурэ хуейщ. Псалъэжьхэр
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 67 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Кулэрэ Кушыкурэ баш хасэри жыгхэр ирапхащ. | Кулэ и Кушыку уже вкопали палки и привязали деревья к ним. | Kwula and Kwushikw have put in supports and tied the trees to them. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
- баш: stick, cane, rod, staff, crook
УРЫСЫБЗЭ
- баш: палка, посох
псалъафэ зэпыщӀахэр
Башым хуэдэу гъун
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр
Инджылыбзэ: to get very thin (lit. dry out like a stick)
Урысыбзэ: сильно похудеть (букв, высохнуть как палка).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Башыр зэпегъэудын
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр
Инджылыбзэ: to strike, hit, beat with rod or stick.
Урысыбзэ: поколотить, отдубасить кого-л. палкой.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Башыр пкӀэм дэдзеижын
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр
Инджылыбзэ: to be ruined, go broke, lose everything; grow poor, be reduced to poverty
Урысыбзэ: разориться, обнищать.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
баш кӀэмщхьэм
Мыхьэнэ: Баш гъумыщӀэфӀ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр
Инджылыбзэ: a club, bludgeon, truncheon, a big, heavy stick
Урысыбзэ: дубинка, увесистая палка
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ
- Апажэ М. Л., КӀуэкӀуэ Ж. Н. Адыгэ-урыс псалъалъэ. Налшык: «Эльбрус», 2008.
- БищӀо Б. Ч. Адыгэбзэм и псалъэгъэнахуэ. Налшык: «Эльбрус», 2015.
- БищӀо Б. Ч., Къумыкъу Д. М., ТӀымыжь Хь. Т. ЕджапӀэхэм папщӀэ урыс-адыгэ псалъалъэ. Налшык: «Эльбрус», 2013.
- Джаурджий Хь. З., Сыкъун Хь. Хь. Урыс-адыгэ школ псалъалъэ. Налшык: «Нарт», 1991.
- Къэбэрдей АССР-м и министрхэм я советым деж щыӀэ Къэбэрдей научно-исследовательскэ институт. Къардэн Б. М., БищӀэу А. Т. Урыс-къэбэрдей-шэрджэс словарь. Москва; Иностраннэ, национальнэ словархэр щытырадзэ государственнэ тхылъ тедзапӀэ, 1955
- Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и министрхэм я советым и деж щыӀэ Къэбэрдей-балъкъэр научно-исследовательскэ институт. Апажэ М. Л., Багъ Н. А., Багъ П. М., Балъкъэр Б. Хь, КӀуэкӀуэ Ж. Н., ЖьэкӀэмыхъу Хь. Хь., Урыс Хь. Щ. Къэбэрдей-урыс словарь. Москва; Иностраннэ, национальнэ словархэр щытырадзэ государственнэ тхылъ тедзапӀэ, 1957
- Россием щӀэныгъэхэмкӀэ и академием и Къэбэрдей-Балъкъэр щӀэныгъэ центрым гуманитарнэ къухутэныгъэхэмкӀэ и институт. Адыгэбзэ псалъалъэ. Москва: «Дигора», 1999.
- Табухов Х. К. Толковый русско-кабардино-черкесский словарь. Нальчик: Издательлский центр «Эль-Фа», 2006.
- Шэрджэс Алий. Яхуэмыфащэу лъэныкъуэ едгъэза псалъэхэр. Адыгэ псалъэгъэнахуэм щӀыгъужыпхъэхэр. Налшык: Изд. КБИГИ, 2009.